Niemcy liczą na ropę z Polski. Zabezpieczają ważną rafinerię

Embargo na rosyjską ropę wsparte sekcjami na paliwa dostarczanymi drogą morską z Rosji wymusiły na europejskich stolicach zmianę kierunków dostaw surowca.

Polska i Niemcy wykonały ruch wyprzedzający, który skutecznie krzyżuje plany Kremla, tj. wywołania kryzysu paliwowego w Europie. Na początku grudnia ministrowie Anna Moskwa i Robert Habeck podpisali porozumienie, w którym zadeklarowali wzajemne wsparcie w zapewnieniu bezpiecznej pracy tak polskich rafinerii w Gdańsku i Płocku, jak również niemieckich rafinerii w Leuna i Schwedt.

Porozumienie, które zawarła Warszawa z Berlinem, pozwoliło Niemcom zabezpieczyć zwłaszcza ważną dla naszych sąsiadów rafinerię Schwedt.

Dziewięć na dziesięć samochodów w Brandenburgii i Berlinie tankuje paliwo właśnie pochodzące ze tej rafinerii. Pracuje w niej wielu Polaków, a jej produkty zaopatrują również zachodnią Polskę.

Ponieważ przerabiała ona głównie rosyjską ropę dostarczaną ropociągiem "Przyjaźń", istniało realne ryzyko, że po wprowadzeniu sankcji pojawi się problem z jej zaopatrzeniem. Zapytaliśmy Federalne Ministerstwo Gospodarki i Ochrony Klimatu Niemiec o obecną sytuację północnych rafinerii Leuna i Schwedt.

"Obecnie obie rafinerie pracują stabilnie i są w stanie obsłużyć swoich klientów, nie widać żadnych wąskich gardeł. Zapewnione jest bezpieczeństwo dostaw" - poinformował money.pl tamtejszy resort gospodarki i klimatu.

Polska ma w tym swój udział, gdyż zgodnie z deklaracją zaopatruje je w ropę sprowadzaną do Polski przez port w Gdańsku. Strona niemiecka liczy również na dalsze dostawy również w kolejnych miesiącach.

W styczniu rafineria PCK była dodatkowo zaopatrywana przez port w Gdańsku i polski system rurociągów, a w lutym spodziewane są kolejne dostawy przez port w Gdańsku i z Kazachstanu - poinformowało money.pl Federalne Ministerstwo Gospodarki i Ochrony Klimatu Niemiec.

Gdańsk to oczywiście niejedyne źródło ropy dla niemieckich rafinerii. Poza umową z Kazachstanem, o którym wspomina ministerstwo kierowane przez Habecka, Niemcy rozbudowują również rurociąg Rostock-Schwedt.

"Trasa dostaw przez port w Rostocku i istniejący rurociąg Rostock-Schwedt została w styczniu w pełni zarezerwowana zgodnie z jej możliwościami, zastosowano również urządzenia zwiększające przepływ (które zwiększają przepustowość rurociągu o około 5 do 10 proc.). Rurociąg jest rozbudowywany przy wsparciu finansowym rządu niemieckiego w celu wzmocnienia tej drogi dostaw" - czytamy w przesłanej nam odpowiedzi.

Choć Europa stopniowo odcina się od dostaw z Rosji, w Niemczech wciąż pokutują dotychczasowe powiązania biznesowe z Moskwą. Szczególnie problem widać na przykładzie rafinerii Schwedt.

W akcjonariacie wciąż obecny jest Rosnieft. W Niemczech kwestia nacjonalizacji rosyjskich aktywów wciąż nie została rozwiązana - przypomina w rozmowie z money.pl Andrzej Sikora, prezes Instytutu Studiów Energetycznych. - Berlin ma problem polityczny, bowiem wciąż trwają tarcia z władzami landu, który do tej pory miał tak silne powiązania z biznesem rosyjskim.

Spółka córka rosyjskiego koncernu, Rosnieft Niemcy, posiada 37,5 proc. akcji w rafinerii Schwedt. Dokładnie taki sam udział ma Shell. Jednak to Rosjanie posiadali pakiet kontrolny za spraw kolejnej spółki zależnej - RN Refining & Marketing. Łączne udziały rosyjskich firm sięgają 54 proc. We wrzeniu rząd w Berlinie nakazał, by akcje rosyjskiego koncernu przeszły w zarząd komisaryczny, a kontrolę przejęło ministerstwo gospodarki za pośrednictwem Federalnej Agencji ds. Sieci.

- Sprawa dotyczyła nie tylko Schwedt, ale również innych rafinerii niemieckich, w których Rosnieft ma udziały: MiRo w Karlsruhe i rafinerii Baeyrnoil w bawarskim Vohburgu - zaznacza Andrzej Sikora.

Jednak to do Schwedt miała trafiać ropa z Polski. I dlatego też polski resort klimatu zdawkowo wypowiadał się o tej współpracy z Niemcami. Jak podkreślał w przesłanych money.pl komentarzach, "Polska pomaga Niemcom w szybszym odejściu od rosyjskiej ropy". Zaznaczał również, że podpisany przez minister Annę Moskwę i wicekanclerza Roberta Habecka dokument jest deklaracją, a "nie umową w rozumieniu ustawy z 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych".

- Niemieckie rafinerie, choćby w Leuna, gdzie udziały ma francuski Total, od zawsze miały podpisane umowy na dostawy z Gdańska i płaciły opłatę za gotowość przesyłu ropy. Mówimy tu około 15 mln ton - przypomina prezes Instytutu Studiów Energetycznych. - Inwazja Rosji na Ukrainę zmieniła sytuację - dodał.

Nadzór komisaryczny nad aktywami rosyjskiej spółki nie oznaczał jednak nacjonalizacji, ani przejęcia aktywów przez niemiecki rząd. Jest rozwiązaniem czasowym, bowiem zakładał wstępnie sześciomiesięczny okres. Zapewne będzie on przedłużany w związku z wojną w Ukrainie, ale wciąż pozostaje tematem kontrowersyjnym.

Federalne Ministerstwo Gospodarki i Ochrony Klimatu Niemiec podkreśla, że właściciele rafinerii, a więc wspomniany RDG, Shell oraz Eni, odpowiedzialni za zakup ropy naftowej dla rafinerii PCK w Schwedt, niezależnie kupują ropę, zlecają jej przerób w rafinerii i każdy z nich zajmuje się dystrybucją produktów. Zapewniło money.pl jednak, że "udziałowcy rafinerii PCK nie zamówili w styczniu żadnej rosyjskiej ropy".

Przypomnijmy, że jak donosił Reuters, PKN Orlen miał być zainteresowany odkupem udziałów rosyjskich w Schwedt. Oficjalnie jednak nie komentuje tej sprawy.

Wsparcie Polski dla Niemiec ma również inny wymiar. Jest także zabezpieczeniem dla naszego rynku paliw. Jak już pisaliśmy w money.pl, Polska liczy na paliwa z Niemiec. Nasz kraj ma bowiem mniejsze możliwości rafinacji. Dlatego nawet przed wojną zza granicy sprowadzaliśmy blisko 30 proc. diesla, a kierunek rosyjski stanowił z tego ponad jedną trzecią dostaw.

Kluczowy jest tutaj olej napędowy, który stanowi ok. 80 proc. paliw zużywanych w Polsce. Nasze rafinerie, mimo wzrostu produkcji, nie zaspokoją popytu wewnętrznego, który stale rośnie. Przez trzy kwartały ubiegłego roku Polska produkowała 10,7 mln ton oleju napędowego. Drogą morską realnie jesteśmy w stanie sprowadzić ok. 4,3 mln ton oleju napędowego, mimo że teoretyczne możliwości portów to w sumie maksymalnie 8,8 mln. W tym samym okresie z Niemiec sprowadziliśmy 1,26 mln ton, to o połowę więcej niż rok wcześniej. I to waśnie na tę współpracę może liczyć strona polska.

Prezes Orlenu Daniel Obajtek zapewnia, że Polska jest zabezpieczona i nie będzie problemów ani z logistyką dostaw, ani ze stabilnością cen. Podobnie Unimot, właściciel sieci stacji Aviva, podkreślał w rozmowie z money.pl swoją gotowość do wdrożenia sankcji.

- Problem dotyczy przede wszystkim cen, po jakich będzie kupowany olej napędowy i paliwa. Na ten moment bardziej opłaca się nam import drogą morską niż zakup paliw z Niemiec - konkluduje prezes Sikora.

Przemysław Ciszak, dziennikarz money.pl

Jeśli chcesz być na bieżąco z najnowszymi wydarzeniami ekonomicznymi i biznesowymi, skorzystaj z naszego Chatbota, klikając tutaj.