Projekt zmienia rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu podmiotów podlegających ochronie oraz właściwych dla nich organów kontroli. Pierwszą ze spółek, które mają na nią trafić, jest Advanced Protection Systems S.A. z siedzibą w Gdyni.
Firma jest polskim podwykonawcą w programie San i dostarcza oprogramowanie dowodzenia i kierowania oraz rozwiązania sensorowe. Sam program stanowi jeden z kluczowych elementów Tarczy Wschód, czyli systemu odstraszania na wschodniej granicy. Umowę na 18 baterii systemu antydronowego San, opiewającą na 15 mld zł, podpisano w styczniu tego roku.
Huta z jedyną taką technologią w kraju
Drugim podmiotem jest Huta Częstochowa Sp. z o.o. Resort obrony argumentuje, że to jedyny zakład hutniczy w Polsce dysponujący zdolnościami technologicznymi do produkcji hartowanych blach grubych na potrzeby przemysłu obronnego.
WIDEOTakie "cuda" dzieją się w warsztacie. Sekretna wymiana części
Istotny jest też sam majątek. "Posiada także w swoich zasobach majątkowych jedną z największych w Unii Europejskiej hal produkcyjnych, która nadaje się do zastosowań na potrzeby przemysłu obronnego, w tym do remontów sprzętu" - zaznaczono w projekcie.
Skomplikowana droga do zmiany właściciela
Wpisanie huty na listę to efekt przetasowań własnościowych z ostatnich lat. Wcześniejszy właściciel majątku, Liberty Częstochowa sp. z o.o. w upadłości, trafił do wykazu w lutym 2025 r., gdy zakładem zarządzał syndyk.
Od listopada 2024 r. majątek dzierżawi spółka Huta Częstochowa, powołana przez Węglokoks do prowadzenia bieżącej produkcji i zatrudniająca pracowników zakładu. W grudniu 2025 r. majątek wykupiło od syndyka MON i przekazało go Agencji Mienia Wojskowego.
Docelową strukturę właścicielską domknięto w maju tego roku — 50,1 proc. udziałów objął Węglokoks, a 49,9 proc. AMW. Ponieważ to właśnie ta spółka faktycznie prowadzi dziś działalność zbrojeniową, resort chce objąć ją ochroną, a jednocześnie wykreślić z wykazu Liberty Częstochowa.
Jak działa lista spółek strategicznych
Rozporządzenie wydaje Rada Ministrów na podstawie ustawy o kontroli niektórych inwestycji. Organy kontroli prowadzą postępowania administracyjne wobec podmiotów z wykazu oraz inwestorów, a dotyczą one nabycia istotnego uczestnictwa lub dominacji nad chronionymi spółkami. Kończą się one decyzją o sprzeciwie albo o jego braku.
Zgłaszając sprzeciw, organ kontroli może kierować się m.in. ochroną niepodległości, praw obywatelskich i bezpieczeństwa Polski, a także obowiązkami wynikającymi z członkostwa w NATO. Na liście mogą znaleźć się firmy z rynku energetycznego czy telekomunikacyjnego, a każdej przypisany jest odpowiedni resort.
Obecnie wykaz obejmuje 24 podmioty. W przypadku trzech — Telesystem-Mesko, WB Electronics i Liberty Częstochowa — organem kontroli jest minister obrony, w pozostałych minister aktywów. Ostatnio na listę wpisano Cyfrowy Polsat, Telewizję Polsat, TVN, P4, T-Mobile Polska oraz WB Electronics.
Pochodzi z Trójmiasta i swoją przygodę z mediami zaczynała od pisania o grach, a dziś zgłębia świat finansów w money.pl. Choć dopiero stawia pierwsze kroki w zawodzie, to dziennikarstwo to maraton, a nie sprint, więc na wszystko przyjdzie czas. W pracy interesuje ją, jak gospodarka wpływa na naszą codzienność, a także psychologia biznesu. Prywatnie uwielbia składać klocki LEGO i relaksować się włączając konsolę.
