Nikt inny w Polsce tego nie produkuje. Huta trafi pod ochronę MON

Projekt rozporządzenia Rady Ministrów, zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykazu podmiotów podlegających ochronie oraz właściwych dla nich organów kontroli, został opublikowany na stronach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Pierwszą z dwóch nowych spółek, które mają trafić na listę podmiotów chronionych, jest Advanced Protection Systems S.A. z siedzibą w Gdyni. Firma jest polskim podwykonawcą w programie San i dostarcza oprogramowanie dowodzenia i kierowania oraz rozwiązania sensorowe. Sam program stanowi jeden z kluczowych elementów Tarczy Wschód, czyli systemu odstraszania na wschodniej granicy. Umowę na 18 baterii systemu antydronowego San, opiewającą na 15 mld zł, podpisano w styczniu tego roku.

Drugim podmiotem jest Huta Częstochowa Sp. z o.o. Resort obrony argumentuje chęć wpisania jej na listę tym, że to jedyny zakład hutniczy w Polsce dysponujący zdolnościami technologicznymi do produkcji hartowanych blach grubych na potrzeby przemysłu obronnego. "Posiada także w swoich zasobach majątkowych jedną z największych w Unii Europejskiej hal produkcyjnych, która nadaje się do zastosowań na potrzeby przemysłu obronnego, w tym do remontów sprzętu" - czytamy w projekcie.

Planowane wpisanie huty na listę to efekt przetasowań własnościowych z ostatnich lat. Wcześniejszy właściciel zakładu, firma Liberty Częstochowa sp. z o.o. w upadłości, trafił do wykazu w lutym 2025 r., gdy hutą zarządzał syndyk.

Od listopada 2024 r. majątek dzierżawi spółka Huta Częstochowa, powołana przez Węglokoks do prowadzenia bieżącej produkcji i zatrudniająca pracowników zakładu. W grudniu 2025 r. majątek wykupiło od syndyka MON i przekazało go Agencji Mienia Wojskowego.

Docelową strukturę właścicielską domknięto w maju tego roku — 50,1 proc. udziałów objął Węglokoks, a 49,9 proc. AMW. Ponieważ to właśnie spółka Huta Częstochowa faktycznie prowadzi dziś działalność zbrojeniową, resort chce objąć ją ochroną, a jednocześnie wykreślić z wykazu Liberty Częstochowa.

Rozporządzenie wydaje Rada Ministrów na podstawie ustawy o kontroli niektórych inwestycji. Organy kontroli prowadzą postępowania administracyjne wobec podmiotów z wykazu oraz inwestorów, a dotyczą one nabycia istotnego uczestnictwa lub dominacji nad chronionymi spółkami. Kończą się one decyzją o sprzeciwie albo o jego braku.

Zgłaszając sprzeciw, organ kontroli może kierować się m.in. ochroną niepodległości, praw obywatelskich i bezpieczeństwa Polski, a także obowiązkami wynikającymi z członkostwa w NATO. Na liście mogą znaleźć się firmy z rynku energetycznego czy telekomunikacyjnego, a każdej przypisany jest odpowiedni resort.

Obecnie wykaz obejmuje 24 podmioty. W przypadku trzech — Telesystem-Mesko, WB Electronics i Liberty Częstochowa — organem kontroli jest minister obrony, w pozostałych minister aktywów. W ciągu ostatnich lat na listę wpisano Cyfrowy Polsat, Telewizję Polsat, TVN, P4, T-Mobile Polska oraz WB Electronics.