Nowe sankcje na Białoruś. Jest decyzja Brukseli

Poza Centralną Komisją Wyborczą jako instytucją, na unijną listę sankcyjną trafili również jej wiceprzewodniczący, sekretarz i członkowie za zorganizowanie w styczniu 2025 r. wyborów prezydenckich na Białorusi, które - jak oceniły państwa UE - nie były ani wolne, ani uczciwe, a w dodatku odbywały się w atmosferze represji i łamania praw człowieka oraz z naruszeniem zobowiązań Białorusi wobec OBWE (Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie).

Sankcjami objęty został także Aleh Ramanau, przewodniczący proreżimowej partii Biała Ruś, mającej większość w białoruskim parlamencie.

Na liście znalazło się również dziewięciu sędziów, którzy wydali wyroki motywowane politycznie, także wobec obywateli protestujących przeciwko władzy Łukaszenki. "Uczestniczyli w ten sposób w represjach wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej" - uzasadniła Rada UE, zrzeszająca państwa członkowskie.

Ograniczeniami objęto też wpływowych przedstawicieli Prezydenckiej Dyrekcji Zarządzania Majątkiem, czyli białoruskiego organu rządowego, podległego bezpośrednio Łukaszence i generującego dochody dla władz, a także przedsiębiorców wspierających reżim w Mińsku.

W grupie tej znalazło się m.in. białoruskie przedsiębiorstwo informatyczne specjalizujące się w grach hazardowych online Ridotto i jego akcjonariusz większościowy i dyrektor Dzmitryj Szwedźka, a także państwowa firma Biełorusskije Loteriei, prowadząca działalność loteryjną na Białorusi - i jej dyrektor Michaił Dzianisenka.

Restrykcjami objęto również dwie firmy działające w ramach białoruskiego kompleksu wojskowo-przemysłowego, czyli Płanar (wraz z dyrektorem generalnym Siarhiejem Awakauem) oraz Zakład Elektrotechniki Precyzyjnej i jego dyrektora Jurija Czornego. Na listę trafiła również państwowa spółka Integral.

Sankcje zostały nałożone również na spółkę Cybulka-Bieł, czyli firmę rolniczą, która koordynowała z białoruskimi władzami przymusowe zatrudnianie więźniów, naruszając w ten sposób prawa człowieka.

Osoby objęte unijnymi sankcjami podlegają zamrożeniu aktywów i posiadają zakaz podróżowania - w tym wjazdu i przejazdu - przez terytorium Unii Europejskiej. Podmioty te nie mogą też otrzymywać wsparcia finansowego ani materialnego od obywateli i podmiotów z UE.

Jak dotąd na unijnej liście sankcyjnej znalazło się 310 Białorusinów oraz 46 tamtejszych firm oraz instytucji zaangażowanych w działalność aparatu represji, łamanie praw człowieka, wspieranie wojny Rosji przeciwko Ukrainie i władzy Łukaszenki.

Po ubiegłorocznym szczycie przywódcy państw należących do UE wyrazili zaniepokojenie pogarszającą się sytuacją w zakresie praw człowieka na Białorusi i potępili ciągłe prześladowania i kampanie zastraszania obywateli przez reżim.

W dokumencie podkreślono też, że więźniowie polityczni są nadal przetrzymywani w bardzo trudnych warunkach, narażeni na tortury i złe traktowanie, bez dostępu do podstawowych usług zdrowotnych, a wielu z nich jest przetrzymywanych przez długi czas bez kontaktu z prawnikami i krewnymi. Unia wezwała też władze Białorusi do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych i zniesienia kary śmierci.