Overbooking – jakie prawa przysługują pasażerowi?

Linie lotnicze, zwłaszcza te najtańsze, w praktyce swojej działalności stosują overbooking, którego wynikiem jest tzw. bumping. Co oznaczają te pojęcia? Overbooking w biznesie lotniczym oznacza przepełniony lot lub tak zwaną nadrezerwację. Polega to na tym, że linie lotnicze sprzedają więcej biletów niż jest miejsc w samolocie. Taka praktyka, choć rodząca w wielu przypadkach problemy dla pasażerów, dla linii jest sposobem na utrzymanie kosztów na niskim poziomie i na stworzenie ram pozwalających na oferowaniu klientom tanich biletów. 

Linie zakładają, że nie wszyscy turyści, którzy zarezerwują bilety lotnicze, w rzeczywistości zjawią się w wyznaczonym terminie do odprawy na lotnisku. Statystycznie się to potwierdza. Dlatego sprzedają więcej biletów, by uniknąć pustych foteli i zagwarantować sobie wyższy przychód. Jeśli jednak dojdzie do sytuacji, że wszyscy pasażerowie się odliczą, lot zostanie wyprzedany, a niektórzy klienci nie będą mieli możliwości z niego skorzystać. 

Na ogół tanie linie lotnicze mają problem z overbookingiem, i to zwykle wtedy, gdy panuje wzmożony ruch turystyczny, np. w czasie tzw. długich weekendów i świąt. Na przykład tania linia WizzAir często stosuje overbooking, ale Ryanair robi to rzadko. 

Przede wszystkim należy podkreślić fakt, że overbooking jest całkowicie legalną praktyką i może być stosowany przez linie lotnicze. Nie jest to rzeczą wyjątkową. Jednakże nie wyklucza to nadania pewnych praw dla pasażerów, którzy znajdą się w gronie pechowców niewpuszczonych na pokład samolotu. 

Kiedy kupujesz bilet, w rzeczywistości zawierasz umowę z linią lotniczą, która ma pewne postanowienia dotyczące overbookingu. Mało kto przed zapłaceniem za bilet zadaje sobie trud, żeby się z nimi wszystkimi zapoznać. Tymczasem w umowie najczęściej znajduje się zapis, że w sytuacji, w której samolot jest przepełniony lub zbyt mała liczba ochotników zgodzi się na skorzystanie z innego lotu, linia może odmówić pasażerowi wejścia przy barierkach odprawy. 

Ubezpieczenia turystyczne mogą uwzględniać element zabezpieczający Cię przed opóźnieniem lub odwołaniem lotu. Jeśli to nastąpi, towarzystwo zwróci Ci wszelkie dodatkowe koszty, których nie ponosi ze swojej strony przewoźnik. Nie ma jednak odszkodowania od ubezpieczyciela za sam overbooking. 

Sytuacja przepełnionego samolotu w ogólnym rozrachunku ekonomicznym może się dla Ciebie okazać korzystna, o ile możesz sobie pozwolić na przesunięcie lotu o kilka godzin lub dni. 

Linia lotnicza jest zobowiązana, by zaoferować Ci odszkodowanie wskutek zaistniałego problemu z wylotem w związku z overbookingiem. Odszkodowanie będzie należne, jeśli przy ustaleniu, że wystąpił problem ze sprzedaniem większej liczby biletów niż miejsc w samolocie, nie zgłosi się do rezygnacji z bieżącego lotu taka liczba ochotników, jaka jest potrzebna. Wtedy niektórzy pasażerowie spotkają się z odmową wejścia na pokład. Jeśli nowy samolot dotrze na miejsce później niż godzinę po pierwotnym czasie przewodu, pasażerowi należy się odszkodowanie. 

Regulacje obowiązujące w Unii Europejskiej wskazują, że rekompensatą za nieodbyty lot z winy przewoźnika, w związku z overbookingiem, jest zadośćuczynienie oraz bilet na następny rejs. Powołując się na rozporządzenie z 2004 r. rekompensata ta na terenie UE za loty do 1500 km, wynosi 250 euro. Pasażer może jednak powołać się na wiele kwestii związanych z niedogodnością braku lotu w ustalonym czasie i uzyskać większą rekompensatę. Rośnie ona w przypadku wzrostu z dystansem przeznaczonym do pokonania. Jeśli lot odbywałby się na trasie liczącej sobie od 1500 do 3500 km – rekompensata wynosi 400 euro, a powyżej tej granicy – 600 euro. 

Jeśli kolejny lot odbywa się już następnego dnia, klient linii musi mieć zapewnione zakwaterowanie w hotelu oraz talony na jedzenie. 

Musisz wiedzieć, że nie będziesz mógł skutecznie ubiegać się o odszkodowanie za overbooking od linii lotniczej, jeśli zaoferuje ona przewóz alternatywny, który pozwoli Ci dotrzeć na miejsce docelowe zaledwie z godzinnym opóźnieniem względem poprzedniego lotu. 

Istnieją sposoby na to, by nie dotknął Cię overbooking. Jak uniknąć takiej sytuacji? Można kierować się kilkoma zasadami:

• nie rezerwować lotu w czasie wzmożonego ruchu turystycznego, np. tuż przed świętami Bożego Narodzenia czy przed sylwestrem,
• wybierać droższe bilety, w wyższej klasie,
• dokonać wcześniejszej odprawy biletowo-bagażowej na lotnisku.

Częściej overbooking zdarza się w tanich liniach lotniczych, co także stanowi pewną wskazówkę co do tego, jak można go uniknąć.