Polska gospodarka dogoniła szwedzką. Analiza transformacji ekonomicznej

Porównanie danych ekonomicznych Polski i Szwecji ukazuje niezwykłą transformację gospodarczą, jakiej doświadczyła Polska w ciągu ostatnich trzech dekad. Na początku lat 90. polski PKB stanowił zaledwie około jednej trzeciej PKB Szwecji, podczas gdy najnowsze dane wskazują na wyraźną przewagę polskiej gospodarki w ujęciu nominalnym.

Ekonomista Charles-Henry Monchau w swoim wpisie na LinkedIn zaznacza, że rozwój polskiej gospodarki nastąpił w zaledwie jedno pokolenie.

Cud gospodarczy w Polsce... to wydarzyło się w ciągu zaledwie jednego pokolenia. Bez tajemniczej recepty: wolny rynek, ciężka praca i duch przedsiębiorczości - wskazuje ekspert, powołując się na dane Michel A. Arouet.

Grafika udostępniona przez Monchau pokazuje, że PKB Polski w 2000 roku wynosiło 172 miliardy dolarów, podczas gdy Szwecji - 263 miliardy dolarów. Według prognoz na 2025 rok, polska gospodarka ma osiągnąć wartość 915 miliardów dolarów, znacznie przewyższając szwedzką, szacowaną na 630 miliardów dolarów.

Analiza danych Banku Światowego przedstawionych na wykresie liniowym ukazuje, że w 1990 roku PKB Polski wynosiło około 65 miliardów dolarów, podczas gdy Szwecji - blisko 260 miliardów. Różnica była wówczas czterokrotna na korzyść gospodarki szwedzkiej.

Wykres pokazuje systematyczny wzrost polskiego PKB w latach 90., jednak prawdziwe przyspieszenie nastąpiło po roku 2000, a szczególnie po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku. W okresie 2004-2008 polska gospodarka zanotowała wyjątkowo dynamiczny wzrost, zwiększając swój PKB z około 200 miliardów do ponad 300 miliardów dolarów.

Przełomowym momentem był rok 2010, kiedy obie gospodarki znalazły się na zbliżonym poziomie - około 480-500 miliardów dolarów. W kolejnych latach można zaobserwować naprzemienne okresy przewagi jednej lub drugiej gospodarki, jednak od około 2015 roku Polska zaczęła systematycznie budować swoją przewagę nad szwedzką gospodarką.

Szczególnie widoczny jest dynamiczny wzrost polskiego PKB po 2020 roku, gdy gospodarka szybko odbiła po pandemicznym spowolnieniu. Najnowsze dane wskazują na wartość przekraczającą 700 miliardów dolarów, podczas gdy szwedzkie PKB ustabilizowało się na poziomie około 600 miliardów.

Wykres słupkowy porównujący wielkość gospodarek europejskich pokazuje, że Polska zajmuje czołową pozycję wśród krajów Europy Środkowo-Wschodniej, ustępując w regionie jedynie znacznie większym gospodarkom takim jak Niemcy, Wielka Brytania czy Francja.

Polska gospodarka jest wyraźnie większa niż gospodarki sąsiednich krajów regionu - Czech, Węgier, Rumunii czy Słowacji. Co istotne, gospodarka Polski przewyższa nawet niektóre długo rozwinięte gospodarki zachodnie, takie jak Austria, Dania czy Finlandia.

Dane wskazują również, że polska gospodarka jest znacząco większa niż gospodarki krajów bałtyckich, a także większości krajów bałkańskich. Wyprzedza również gospodarkę Rosji w przeliczeniu na mieszkańca, choć całkowity PKB Federacji Rosyjskiej pozostaje większy ze względu na znacznie większą populację.

Współczynnik wzrostu PKB Polski w ostatnich dwóch dekadach należy do najwyższych w Europie. Wzrost z poziomu 172 miliardów dolarów w 2000 roku do prognozowanych 915 miliardów w 2025 oznacza wzrost ponad pięciokrotny, podczas gdy większość gospodarek zachodnioeuropejskich w tym samym okresie co najwyżej podwoiła swoje PKB.

Ekonomiści podkreślają, że kluczowymi czynnikami sukcesu Polski były konsekwentne reformy gospodarcze, integracja europejska, napływ inwestycji zagranicznych oraz rosnąca produktywność polskich przedsiębiorstw. Transformacja z gospodarki centralnie planowanej do rynkowej przyniosła spektakularne efekty, czyniąc z Polski jeden z najbardziej udanych przykładów transformacji ekonomicznej w Europie Środkowo-Wschodniej.

Jest i inny wskaźnik - PKB per capita. Tu nasz kraj wciąż dzieli do Szwecji dystans. Polska, z populacją około 38 milionów mieszkańców, ma znacząco większą liczbę ludności niż Szwecja, która liczy około 10 milionów obywateli. Ta różnica demograficzna ma istotny wpływ na wskaźnik PKB per capita (w przeliczeniu na jednego mieszkańca).

Obecnie PKB per capita w Polsce wynosi 15,6 tysięcy dolarów, podczas gdy w Szwecji osiąga poziom 53 tysięcy dolarów. Ta ponad trzykrotna różnica wskazuje na znaczącą dysproporcję w zamożności obu krajów w przeliczeniu na jednego mieszkańca, mimo że całkowite PKB Polski jest wyższe ze względu na większą populację