Polska staje się krajem wina. Rekordowy wzrost liczby winnic i producentów

Z danych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wynika, że polskie winiarstwo w ostatnich latach przechodzi rozkwit. W rejestrze przedsiębiorców zajmujących się wyrobem lub rozlewem win, według stanu na 24 września 2025 r., figuruje 324 producentów, a uprawą winorośli zajmuje się 724 plantatorów. Dla porównania – w 2010 r. wino wytwarzało w Polsce zaledwie 20 osób.

KOWR zwraca uwagę, że krajowa branża winiarska przestała być niszowa i zyskuje na znaczeniu zarówno gospodarczo, jak i turystycznie. Wpływ na to miały zmiany w prawie, wsparcie instytucji publicznych oraz rosnące zainteresowanie enoturystyką.

W latach 2009–2024 powierzchnia upraw winorośli w Polsce zwiększyła się 26-krotnie – z 36 do 951 hektarów. W tym samym czasie produkcja wina wzrosła niemal 60 razy, z 412 do 25,6 tys. hektolitrów.

Rozwój polskiego winiarstwa przyspieszył po wejściu Polski do Unii Europejskiej i decyzji Rady UE z 2009 r., która dopuściła do sprzedaży wina wyprodukowane w kraju. Kolejnym krokiem było uchwalenie ustawy z 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich. Wprowadziła ona pojęcie producenta wina oraz zwolniła drobnych rolników, wytwarzających do 100 hektolitrów rocznie, z obowiązku rejestracji działalności gospodarczej. Uproszczono też liczne procedury administracyjne.

Podczas gdy piętnaście lat temu produkcja wynosiła około 200 hl, w 2011 r. sięgnęła już 400 hl, a w sezonie 2022/2023 osiągnęła rekordowe 25,6 tys. hl. Największy udział w produkcji mają wina białe – ponad 16 tys. hl w ostatnim sezonie. Ilość wytwarzanego wina silnie zależy jednak od plonów, które z kolei warunkuje pogoda.

Systematycznie rośnie również areał winnic. Na początku ubiegłej dekady wynosił około 50 ha, w sezonie 2021/2022 – 620 ha, a obecnie zarejestrowanych jest już ok. 1099 ha upraw. Najwięcej winnic znajduje się w południowej i południowo-zachodniej części kraju – w województwach lubuskim (165 ha), małopolskim (138 ha), dolnośląskim (136 ha) i lubelskim (120 ha).

KOWR prowadzi ewidencję winnic od marca 2022 r. Plantatorzy i producenci co roku, do 15 stycznia, przekazują dane o zbiorach i produkcji. Ewidencja jest konieczna, ponieważ wino podlega akcyzie, a proces jego wytwarzania i etykietowania jest kontrolowany. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa nadzoruje też, by wino powstawało wyłącznie z odmian dopuszczonych przez prawo unijne.

Ośrodek podkreśla, że rentowność winiarstwa w Polsce zależy od skali działalności. Małe winnice rzadko przynoszą zyski, jednak połączenie produkcji z agroturystyką czy organizacją wydarzeń może uczynić ją opłacalną. "Do rozwoju branży przyczyniają się nie tylko korzystne warunki klimatyczne, ale przede wszystkim pasja ludzi i popularność enoturystyki" – zaznacza KOWR.