Pieniądze TK zablokowane po decyzji NBP. Bank zabrał głos

Katarzyna Kalus
Paweł Szałamacha to rekordzista w zarządzie NBP pod kątem zarobkPaweł Szałamacha, członek zarządu NBP
Źródło zdjęć: © PAP | Grzegorz Momot

- Decyzja NBP jest całkowicie apolityczna i techniczna. Wynika z rozbieżnych dokumentów złożonych do banku - powiedział na konferencji prasowej Paweł Szałamacha, członek zarządu NBP. Narodowy Bank Polski wstrzymał zlecenia płatnicze na rachunkach Trybunału Konstytucyjnego.

W poniedziałek bank centralny, powołując się na przepisy ustawy o usługach płatniczych oraz regulamin prowadzenia rachunku w NBP, poinformował, że podjął decyzję o wstrzymaniu realizacji zleceń płatniczych na rachunkach Trybunału Konstytucyjnego "niezależnie od tego, przez kogo są one zlecane". NBP dodał, iż "za uzasadnione uznane zostały wątpliwości co do właściwej reprezentacji TK w stosunkach z NBP".

Jednocześnie bank centralny zaznaczył, że nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu dotyczącego kierowania TK.


DLA CIEBIE
Finanse firmy pod kontrolą. Nawyki, które ułatwiają biznes

Na specjalnej konferencji prasowej władze NBP tłumaczyły decyzję o wstrzymaniu przelewów w TK.

Decyzja NBP jest całkowicie apolityczna i techniczna. Wynika z rozbieżnych dokumentów złożonych do banku - powiedział na konferencji prasowej Paweł Szałamacha, członek zarządu NBP.

- Narodowy Bank Polski jest niezależny w wypełnianiu swoich zadań. Jesteśmy bankiem centralnym, a nie uczestnikiem sporów politycznych. NBP nie jest uprawnioną instytucją do rozstrzygania różnic stanowisk o charakterze ustrojowym. NBP prowadzi natomiast rachunki instytucji państwowych. Uprawnienia osób legitymowanych do składania dyspozycji w imieniu takich instytucji powinny wynikać ze złożonych w NBP dokumentów, wskazujących osoby upoważnione do składania oświadczeń woli. Nie może być w tym zakresie żadnych dwuznaczności - powiedział Szałamacha.

Szałamacha poinformował, że złożono upoważnienia "ze wzajemnie znoszącą się treścią w zakresie tych danych co do osób mających reprezentować Trybunał". Przypomniał też, że NBP jest zobowiązany od szczególnej staranności w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przechowywanych środków.

- Mając na względzie istniejące okoliczności, NBP wstrzymał możliwości realizowania zleceń płatniczych w odniesień do rachunków bankowych TK. Dotyczy to niezależnie od tego, przez kogo takie zlecenia byłyby wystawione. To na TK ciąży obowiązek dostarczenia jednoznacznych dokumentów co do dysponowania rachunkiem - mówił Szałamacha.

Decyzja NBP ws. TK. Głos zabrali ministrowie

W poniedziałek do decyzji NBP odniosła się sędzia Anna Korwin-Piotrowska. Zapewniła, że wszystkie wymagane płatności, w tym płatności wynagrodzeń dla pracowników Trybunału, zostaną wykonane w najbliższych dniach. Pod koniec października przedstawiciele grupy wybranych w tej kadencji Sejmu na sędziów TK poinformowali, że Korwin-Piotrowska jako najstarszy stażem sędzia została kierującą Trybunałem Konstytucyjnym i wydała zarządzenie o przerwie w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego.

Natomiast minister finansów i gospodarki Andrzej Domański zapowiedział, że "rząd będzie podejmował działania, dzięki którym TK będzie mógł pełnić swoje funkcje". Wyraził też nadzieję, że NBP "nie będzie wdawał się w konflikt wokół TK", gdyż powinien on "prowadzić politykę pieniężną, a nie politykę".

Zdaniem europosłanki KO, byłej prezes NBP Hanny Gronkiewicz-Waltz, minister finansów mógłby środki dla TK skierować do innego banku, np. Banku Gospodarstwa Krajowego. Domański pytany o taką możliwość stwierdził, że rząd będzie "rozważać wszystkie dostępne opcje".

Również minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapowiedział, że rząd będzie się zastanawiał, jak "przeciwdziałać swego rodzaju anarchizacji działania Trybunału poprzez NBP". – My musimy znaleźć odpowiedź, jak na to zareagować, czy prokuratura powinna tutaj wszcząć postępowanie o bezprawne działania (..), czy te osoby rzeczywiście łamią prawo, nie chcąc dać środków Trybunałowi – stwierdził.

Minister sprawiedliwości przekazał w poniedziałek wieczorem w TVN24, że we wtorek spotka się z ministrem finansów i gospodarki Andrzejem Domańskim. - Będziemy robić wszystko, aby TK dostał środki - zaznaczył.

Bogdan Święczkowski w rozmowie z dziennikarzem Bogdanem Rymanowskim na jego kanale Youtube podkreślił z kolei, że decyzja NBP o wstrzymaniu zleceń płatniczych na rachunkach TK jest wstępna. Wyraził nadzieję, że prezes NBP Adam Glapiński wyda ostateczną, w której uzna go za uprawnionego do składania dyspozycji.

Spór o TK. Tusk: sędziowie zostali zaatakowani

Według mec. Karoliny Pilawskiej NBP mógł na mocy przepisów prawa odmówić wykonania zleceń, których autoryzacja jest niepewna, jednak całkowite zamrożenie rachunków budzi poważne wątpliwości prawne. Natomiast prof. dr hab. Małgorzata Zaleska z SGH, członkini zarządu NBP w latach 2009-2015, zauważyła, że NBP - jak każdy bank - realizuje zlecenia posiadaczy rachunków wyłącznie w sytuacji, gdy nie ma żadnej wątpliwości, kto jest upoważniony do dysponowania tymi środkami.

Uznanie Korwin-Piotrowskiej za kierującą TK i wydanie przez nią zarządzeń Święczkowski ocenił jako uzurpację. Prezydent Karol Nawrocki stwierdził, że "doszło do naruszenia porządku konstytucyjnego RP i siłowego przejęcia konstytucyjnego organu państwa".

Z kolei premier Donald Tusk oświadczył, że Sejm obecnej kadencji wybrał nowych sędziów TK, ale prezydent nie odebrał od części z nich ślubowania, prezes Święczkowski uniemożliwiał im podjęcie pracy, a kiedy po wielu tygodniach czekania postanowili podjąć obowiązki, "zostali zaatakowani".

Święczkowski i Sochański odwołali się w sprawie wydanych zarządzeń do Sądu Najwyższego. Początkowo SN uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy i przekazał ją Trybunałowi "jako odrębnemu organowi władzy sądowniczej". Postanowienie w tej sprawie wydał 6 listopada sędzia Zbigniew Korzeniowski. Decyzja ta spotkała się z zażaleniem obu sędziów TK.

10 listopada SN poinformował, że postanowienie z 6 listopada uchylono oraz że Sąd Najwyższy "postanowił uchylić oba zarządzenia" Korwin-Piotrowskiej w sprawie zarządzonej przerwy.

W reakcji Korwin-Piotrowska podkreśliła, że orzeczenia SN nie mają wpływu na zawieszenia, które kontroluje "tylko sąd dyscyplinarny TK".

Wybrane dla Ciebie