Umowy o dzieło coraz mniej popularne. Zaskakujące dane ZUS

ZUS opublikował dane dotyczące liczby zawartych w 2024 roku umów o dzieło. W 2024 roku do ZUS zostało przekazanych 1,1 mln formularzy RUD, na których zgłoszono blisko 1,4 mln umów o dzieło. Jest to najmniejsza liczba formularzy oraz umów o dzieło zgłoszonych do ZUS od początku funkcjonowania rejestru umów o dzieło w 2021 roku. Chociaż liczba zgłaszanych umów o dzieło w roku 2024 jest najniższa od początku istnienia rejestru umów o dzieło, zanotowano niewielki wzrost odsetku umów o dzieło zawieranych z cudzoziemcami w porównaniu z rokiem 2023.

W 2021 roku pojawił się obowiązek informowania ZUS o umowach o dzieło, informacje należy przekazywać na formularzu RUD (zgłoszenie umowy o dzieło). Zgłaszając należy wskazać swoje dane oraz dane wykonawcy umowy o dzieło, jak również datę rozpoczęcia i zakończenia wykonywania tej umowy oraz jej przedmiot. Formularz może zostać wypełniony i złożony w formie elektronicznej za pomocą Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS) lub w formie papierowej.

W roku 2024 złożono do ZUS najmniej formularzy RUD, na których wykazano najmniejszą liczbę umów o dzieło w porównaniu do lat ubiegłych. Odnotowano również najmniejszą liczbę unikalnych podmiotów zgłaszających oraz samych wykonawców umów o dzieło.

Umowy o dzieło w 2024 roku zgłaszano przede wszystkim na PUE ZUS ponad milion formularzy RUD złożono w ten sposób to 91,71% ogółu zgłoszeń́. Drugim najczęstszym sposobem składania formularza RUD była przesyłka pocztowa w takie sposób przekazano 84,6 tys. tych formularzy co stanowiło 7,59% wszystkich zgłoszeń. Pozostałe zostały złożone osobiście na sali obsługi klientów oraz w urzędomacie łącznie niespełna 8 tys. formularzy.

Dane ZUS wskazują, że od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku przekazano łącznie 1,1 mln formularzy RUD, co daje średnio na miesiąc – 92,9 tys. zgłoszeń́. Największa liczba złożonych formularzy została przekazana w październiku i wyniosła 103,8 tys., najmniejsza w sierpniu – 83,8 tys. Złożone formularze RUD w badanym okresie zawierały natomiast informacje o prawie 1,38 mln umów. W ujęciu miesięcznym przeciętnie liczba zgłaszanych umów o dzieło wynosiła 114,8 tys. Największa liczba umów została zgłoszona w marcu – 125,6 tys., najmniejsza w sierpniu – 101,5 tys. W 2024 r. podobnie jak w roku 2023 największa liczba formularzy RUD została złożona w październiku.

Jeśli spojrzymy na liczbę zgłoszeń umów o dzieło z podziałem na województwa na podstawie adresu płatników składek, którzy zgłosili takie umowy widać, że najwięcej ich było w województwie mazowieckim, ponad 25%, natomiast najmniej w województwie opolskim niecałe 2%.

Od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 roku w formularzach RUD zgłoszono 325,4 tys. wykonawców umów o dzieło. Więcej wśród nich było mężczyzn. Mężczyźni stanowili 51,75% wykonawców, natomiast kobiet było 48,25%. Największa grupa wykonawców umów o dzieło to osoby w wieku 30–39 lat, było ich 78,0 tys. co stanowi 24,5% wszystkich zgłoszonych osób.

Z danych ZUS wynika, że najwięcej osób wykonywało umowy o dzieło w sekcji informacja i komunikacja – 82,3 tys. wykonawców (20,18%). Na dalszych miejscach znalazły się działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (73,8 tys., czyli 18,1%) oraz związana z kulturą, rozrywką i rekreacją (56,9 tys., czyli 13,95%).

Liczba zgłaszanych umów o dzieło w 2024 roku jest najniższa od początku istnienia rejestru umów o dzieło, zanotowano niewielki wzrost odsetku umów o dzieło zawieranych z cudzoziemcami w porównaniu z rokiem poprzednim. Liczba cudzoziemców wykazana w formularzach RUD z uzupełnionym polem nazwa państwa inna niż̇ Polska wyniosła 6,8 tys. osób. Największą grupę̨ stanowili obywatele:

• Ukrainy (15,90%),

• Niemiec (12,45%),

• Hiszpanii (6,77%),

• Wielkiej Brytanii (6,42%),

• Stanów Zjednoczonych (4,83%),

• Francji (4,56%),

• Włoch (4,44%),

• Czech (4,31%).

Jak wskazuje ZUS, należy podkreślić, że w wielu przypadkach zlecający nie uzupełnili informacji dotyczących państwa pochodzenia wykonawców umów o dzieło. Dlatego też ZUS przeanalizował z wykorzystaniem informacji o kraju pochodzenia z innych źródeł, w takim ujęciu unikalna liczba cudzoziemców wykazana w formularzach RUD jako wykonujący umowę̨ o dzieło wzrosła do 19,3 tys. osób, co stanowi 5,29% wszystkich wykonujących umowy o dzieło. Na

tomiast liczba umów o dzieło zawarta z cudzoziemcami wyniosła 66,8 tys., co stanowi 4,85% zawartych umów o dzieło. Dodatkowe informacje o kraju pochodzenia pozwoliły na ustalenie następującej struktury cudzoziemców wykazanych w formularzach RUD, wśród których można wyróżnić obywateli:

• Ukrainy 43,38%,

• Białorusi 28,46%,

• Rosji 3,40%,

• Wielkiej Brytanii 1,61%,

• Niemiec 1,59%,

• Indii 1,23%,

• Pakistanu 1,20%,

• Włoch 1,05%.

• pozostałe kraje stanowią̨ 18,07%.

Oskar Sobolewski