Wielkie zmiany w podatkach. Dotkną całą Unię

Komisja Europejska rozpoczęła prace nad programem na rzecz zwalczania uchylania się od płacenia podatków i agresywnego planowania podatkowego. Kolegium komisarzy przeprowadziło pierwszą debatę orientacyjną na temat ewentualnych najważniejszych działań, które zapewnią bardziej sprawiedliwe i przejrzyste zasady opodatkowania w Unii Europejskiej.

Przewodniczący Jean-Claude Juncker postanowił, że walka z uchylaniem się od płacenia podatków i unikaniem opodatkowania będzie jednym z głównych priorytetów politycznych Komisji. Dzisiejsza dyskusja dotyczyła najpilniejszych działań, jakie należy podjąć w tej dziedzinie.

Uzgodniono, że głównym celem jest zagwarantowanie, by firmy podlegały opodatkowaniu tam, gdzie ich działalność gospodarcza generuje zysk i nie mogły uniknąć płacenia sprawiedliwej części podatków na skutek agresywnego planowania podatkowego. W kolegium panuje zgoda co do tego, że należy przede wszystkim dążyć do poprawy przejrzystości opodatkowania w dziedzinie opodatkowania osób prawnych.

Dlatego komisarze postanowili przedstawić w marcu pakiet dotyczący przejrzystości podatkowej.

_ - Aby dobrze prosperować, Europa potrzebuje sprawiedliwych, przejrzystych i przewidywalnych systemów podatkowych, dzięki którym firmy będą mogły łatwiej inwestować i do których obywatele będą mieć większe zaufanie. W ramach naszych działań na rzecz pogłębionego i bardziej sprawiedliwego rynku wewnętrznego chcemy zapewnić większą przejrzystość podatków i uczciwszą konkurencję podatkową w UE i na całym świecie. Nie do zaakceptowania jest fakt, że organy podatkowe przed przystąpieniem do egzekwowania przestrzegania przepisów muszą uzyskiwać informacje z przecieków - _ powiedział wiceprzewodniczący Komisji, Valdis Dombrovskis, odpowiedzialny za euro i dialog społeczny.

Pierre Moscovici, komisarz ds. gospodarczych i finansowych, podatków i ceł, powiedział z kolei: _ Najlepszą pożywką dla nadużyć podatkowych i szkodliwych systemów podatkowych jest brak przejrzystości i współpracy. Najwyższy czas rozpocząć nowy rozdział –współpraca administracji podatkowych i solidarność rządów zapewnią sprawiedliwe opodatkowanie dla wszystkich. Komisja w pełni zaangażuje się w zagwarantowanie jak najwyższego poziomu przejrzystości podatkowej w Europie _.

Komisja szybko wywiązuje się ze zobowiązań, które przedstawiła w swoim programie prac w grudniu ubiegłego roku: w przyszłym miesiącu zaproponuje przepisy, których celem jest rozszerzenie automatycznej wymiany informacji na temat decyzji podatkowych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami państwa członkowskie przekazują sobie nawzajem bardzo niewiele informacji na temat orzeczeń dotyczących ich systemów podatku od osób prawnych. A systemy te bywają bardzo skomplikowane. To sprawia, że urzędom podatkowym trudniej jest ustalić, gdzie dana firma faktycznie prowadzi działalność gospodarczą i na tej podstawie sprawiedliwie stosować przepisy podatkowe.

To z kolei powoduje, że wiele korporacji międzynarodowych przenosi zyski do innych krajów, żeby płacić jak najmniejsze podatki. Do budżetu UE nie trafiają więc duże kwoty wpływów z podatków, a system podatkowy nie działa tak samo wobec wszystkich.

Projektowi, który zostanie przedstawiony w marcu, towarzyszyć będą inne środki służące zwiększeniu przejrzystości podatkowej. Podczas dzisiejszej debaty orientacyjnej rozważono różne warianty o charakterze ustawodawczym i nieustawodawczym.

Pakiet środków na rzecz przejrzystości to dopiero początek. W 2015 r. podjęte zostaną również inne działania w tej dziedzinie. Latem tego roku Komisja przedstawi drugi pakiet przepisów dotyczących sprawiedliwego i skutecznego opodatkowania osób prawnych. Zostaną w nim uwzględnione bieżące inicjatywy dotyczące rozwiązania problemu unikania zobowiązań podatkowych realizowane w ramach G-20 i OECD.

W marcu Komisja przedstawi pakiet dotyczący przejrzystości podatkowej, w tym wniosek ustawodawczy w sprawie automatycznej wymiany informacji o orzeczeniach podatkowych.

W przedstawionym w grudniu programie prac Komisja zadeklarowała, że zamierza ukrócić uchylanie się od opodatkowania i unikanie opodatkowania, aby zagwarantować, że firmy będą płacić podatki w tym kraju, w którym generują zyski.

W wytycznych politycznych, które przewodniczący Juncker przedstawił Parlamentowi Europejskiemu 15 lipca 2014 r., stwierdził on: _ Nasz rynek wewnętrzny musi być bardziej sprawiedliwy. Nie naruszając kompetencji państw członkowskich w kwestii systemów opodatkowania, powinniśmy jednak nasilić starania, aby walczyć z unikaniem opodatkowania i oszustwami podatkowymi, tak aby każdy wnosił odpowiedni wkład _.

Równocześnie Komisja prowadzi cztery szczegółowe dochodzenia w sprawie pomocy państwa dotyczące orzeczeń podatkowych wydanych przez Irlandię, Luksemburg i Holandię. Na początku tego miesiąca Komisja wszczęła szczegółowe postępowanie wyjaśniające w sprawie pomocy państwa dotyczące belgijskiego systemu podatkowego. Aferę ochrzczono - Luxleaks.

System ten umożliwia bowiem dużym firmom międzynarodowym znaczne zmniejszanie podatku dochodowego od osób prawnych płaconego w Belgii. Komisja zwróciła się już do wszystkich państw członkowskich o podanie informacji dotyczących krajowych praktyk w odniesieniu do orzeczeń podatkowych. Celem jest stwierdzenie, czy i w jakich przypadkach konkurencja na jednolitym rynku ulega zakłóceniom w związku z uzyskiwanymi wybiórczo korzyściami podatkowymi.

Afera _ Luxleaks _ zbiegła się z publikacją raportu Instytutu Globalnej Odpowiedzialności (IGO) pt: _ Ukryte zyski – rola UE we wspieraniu niesprawiedliwego, światowego systemu podatkowego _. Instytut porównał w nim 15 państw członkowskich UE pod względem walki z unikaniem opodatkowania i wspierania przejrzystości finansowej.

Wyniki badania IGO wskazują, że krajem, który najlepiej ustanawia zasady sprawozdawczości dla korporacji ponadnarodowych i jest pod tym względem najbardziej przejrzysty jest Francja. Ale - zastrzegł Instytut - ostatnie działania rządu w Paryżu mogą sugerować chęć wycofania się z pozycji lidera. „Ogromna ilość umów podatkowych, jakie Francja zawarła z krajami rozwijającymi się, spowodowała obniżenie przychodów podatkowych w tych krajach" - zauważył IGO.

Daleko w tyle pod względem przejrzystość znalazły się natomiast Niemcy, Luksemburg, Holandia, Hiszpania i Szwecja. Nie wymieniają się one bowiem informacjami na temat rzeczywistych właścicieli firm na poziomie krajowym, blokują także inicjatywy UE idące w kierunku ujawniania informacji o tych właścicielach. „Tajność informacji służy unikaniu opodatkowania i przesuwaniu zysków" - zauważył IGO.

Instytut zwraca ponadto uwagę, że krajem, któremu udało się wynegocjować największe upusty podatkowe w umowach z krajami rozwijającymi się jest Hiszpania. Podkreśla przy tym, że kraje te stracą przez to część swoich przychodów.

Jeśli chodzi o Polskę, to z badania IGO wynika, że nasz kraj powoli wdraża unijne prawo wspierające przejrzystość i walkę z unikaniem opodatkowania. Ciągle jednak nie ma jasnego stanowiska, jeśli chodzi o rzeczywistych właścicieli firm czy zasady sprawozdawczości dla korporacji ponadnarodowych. Nie wiadomo też, w jakim stopniu polityka podatkowa polski wpływa na kraje rozwijające się.