Fundusze pieniężne i gotówkowe. Dają zarobić jak lokata, a i tak robią furorę

Polacy wpłacają co miesiąc do funduszy inwestycyjnych miliardy złotych. Najwięcej pieniędzy nie trafia jednak na giełdę, która przyniosła przez ostatni rok ponad 20 proc. zysków. Upodobaliśmy sobie fundusze, które dają zarobić poniżej 2 proc. Zdaniem ekspertów to często efekt braku edukacji i strach przed utratą pieniędzy. Niekiedy jednak to element wyrafinowanej strategii.

W kwietniu klienci detaliczni powierzyli funduszom inwestycyjnym o 1,2 mld zł więcej, niż z nich wypłacili - informują Analizy Online. Saldo wpłat jest dodatnie już czwarty miesiąc z rzędu, a trzeci raz przekroczyło okrągły miliard. To oznacza, że mamy coraz więcej pieniędzy, których nie wydajemy na bieżące potrzeby, a lokujemy je z myślą o przyszłości.

Takie podejście do zarządzania domowym budżetem zasługuje na pochwałę, ale analizując szczegółowo sposób, w jaki inwestują Polacy, można mieć duże wątpliwości, czy robią to skutecznie. Okazuje się bowiem, że najwięcej pieniędzy trafia do funduszy pieniężnych i gotówkowych, które przynoszą minimalne zyski. Na dodatek w ten sposób można inwestować samemu, bez pośrednictwa instytucji finansowej, która za zarządzanie pieniędzmi klientów pobiera opłaty.

Co taki wybór mówi o Polakach jako inwestorach?

- Nakładają się na to zarówno pewne braki w edukacji inwestycyjnej, jak i awersja do ryzyka - uważa Szymon Juszczyk, zarządzający w RDM Wealth Management.

- Z jednej strony inwestorzy wybierają najbezpieczniejsze fundusze gotówkowe i pieniężne, bo często nie odrobili jeszcze strat z ostatniej bessy i boją się ponownego uszczuplenia kapitału. Z drugiej zaś strony wielu z nich nie do końca zdaje sobie sprawę, skąd biorą się wyniki funduszy akcji czy obligacji i jaki mają one związek z sytuacją gospodarczą w kraju i na świecie. W tej kwestii mamy jeszcze wiele do zrobienia - ocenia ekspert RDM WM.

Statystyki wskazują, że w kwietniu do funduszy gotówkowych i pieniężnych wpłynęło per saldo 356 mln zł. Tego typu fundusze były numerem jeden w wyborze klientów także w marcu. W zarządzanie trafiła wtedy jeszcze większa kwota - 442 mln zł.

Saldo wpłat i wypłat w funduszach inwestycyjnych (dane w milionach złotych) Dodaj wykresy do Twojej strony internetowej

źródło: money.pl na podstawie danych Analizy Online

- Inwestowanie typowo w fundusze gotówkowe i pieniężne wydaje się słabą opcją. Podobne stopy zwrotu można uzyskać na lokatach bankowych - komentuje Jarosław Sadowski, główny analityk Expander Advisors.

Wyniki z lokat i funduszy nie mogą się wiele różnić, bo depozyty w bankach to jeden ze sposobów, w jaki lokowane są w nich pieniądze klientów. Do tego dochodzą nisko oprocentowane obecnie bony skarbowe i pieniężne.

Lokatę w banku każdy bez problemu założy sam, nie ponosząc za to kosztów. W przypadku funduszy gotówkowych i pieniężnych za to, że oddajemy pieniądze w zarządzanie ekspertom, oczywiście zapłacimy. Ile? Przeciętnie około 1 proc. od zarządzanych aktywów, choć całkowite koszty czasami sięgają nawet 2 proc. W odniesieniu do potencjalnych zysków jest to nieproporcjonalnie dużo. Na dodatek nie ma pewności, że fundusz przyniesie zysk.

Dwa tego typu produkty z ponad 40 funkcjonujących na rynku na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy przyniosły nawet straty. Mowa o "Optimum Gotówkowy" (Optimum FIO), który jest 1,4 proc. na minusie oraz "Novo Gotówkowy" (Novo FIO) z wynikiem -0,2 proc. Oba z oferty Opera TFI. Z drugiej strony zdarzają się przykłady produktów Union Investment, Aliora czy KBC, które dały zarobić w tym samym czasie 3,7 proc.

Średnio fundusze pieniężne i gotówkowe dały klientom za ostatnie 12 miesięcy zysk na poziomie 1,7 proc. Przeciętne oprocentowanie lokaty w ostatnich miesiącach wynosiło z kolei ok. 1,5 proc.

Jarosław Sadowski przyznaje, że gdyby sam był osobą szukającą przede wszystkim bezpieczeństwa, wybrałby lokatę.

- Z góry wiem, ile zarobię. Choć też trzeba zauważyć, że oszczędzanie długoterminowe na lokacie może być kłopotliwe. Trzeba ją odnawiać co jakiś czas i za każdym razem z zysków jest potrącany podatek. W funduszu wystąpiłby dopiero na koniec inwestycji - zauważa.

Eksperci pytani przez money.pl nie podważają jednak sensu istnienia takich funduszy. Zarówno analityk Expander Advisors, jak i ekspert RDM Wealth Management, wskazują, że często klienci wybierają fundusze gotówkowe i pieniężne nie jako docelową inwestycję, a traktują je jak pewnego rodzaju "przechowalnię".

Inwestorzy po osiągnięciu zysków na funduszach akcyjnych nie muszą od razu wypłacać pieniędzy, co wiąże się m.in. z potrąceniem podatku. Mogą je przenieść na bezpieczne fundusze, a gdy nadarzy się kolejna okazja inwestycyjna - znowu ulokują środki w innym, bardziej ryzykownym i rentownym produkcie. Funkcja "przechowalni" sprawdza się też w okresach dekoniunktury i giełdowego krachu.

Strategia, polegająca na tymczasowym realizowaniu zysków na funduszach akcyjnych i przenoszeniu pieniędzy do bezpiecznych funduszy, może być obecnie stosowana przez sporą część klientów. Przez ostatnie 12 miesięcy na polskiej giełdzie średnie wypracowywane zyski przekroczyły 20 proc. Były więc ponad 10-krotnie wyższe niż to, co można było zarobić na funduszach pieniężnych i gotówkowych.

Wiele wskazuje na to, że akcje dalej mogą być najlepszą opcją inwestycyjną.

- Obecnie funkcjonujemy w środowisku niskich stóp procentowych, a polska gospodarka zaczyna przyspieszać. Wpływ ma na to m.in. odmrożenie inwestycji dzięki unijnym środkom, coraz lepsza sytuacja na lokalnym rynku pracy czy chociażby ożywienie w światowej gospodarce. W takim otoczeniu najlepszym wyborem inwestycyjnym wydają się być akcje, które w ciągu ostatnich kilku miesięcy dały solidnie zarobić. Pamiętajmy jednak o dywersyfikacji i nie lokujmy całego dostępnego kapitału w jedną klasę aktywów - radzi Szymon Juszczyk z RDM WM.

Oczywiście akcje nie są dobrym rozwiązaniem dla wszystkich.

- Dla osób nie lubiących ryzyka, a chcących czegoś więcej niż oferuje bank, opcją mogą być tzw. fundusze dłużne. Inwestują głównie w obligacje emitowane albo przez przedsiębiorstwa, albo przez państwa. Trzeba się tu jednak liczyć z większym ryzykiem. Szczególnie w pierwszym przypadku - podkreśla Jarosław Sadowski.