Lasy Państwowe pod lupą NIK. Przychody spadają, a pensję rosną

Przychody Lasów Państwowych spadają, za to apanaże zarządu rosną - wynika z raportu Najwyższej Izby Kontroli. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w Państwowym Gospodarstwie Leśnym to 6 980 zł brutto, a w dyrekcji generalnej - 11 133 zł brutto.

Aktualizacja 12:22

Polityka finansowa Lasów Państwowych zdaniem Izby przejawia się w stałym wzroście kosztów zarządu, wzroście wynagrodzeń oraz zwiększeniu nakładów inwestycyjnych. "To stwarza ryzyko nieosiągnięcia podstawowych celów Lasów Państwowych" - zauważa NIK. Te podstawowe cele to zachowanie i ochrona lasów oraz ekosystemów leśnych.

Rzecznik Izby Paweł Biedziak zaznacza jednak, że nie ma zagrożenia dla finansów państwowego przedsiębiorstwa. - Ostatecznie obecną sytuację finansową Lasów Państwowych, przy wszystkich przedstawionych zastrzeżeniach, oceniamy jako dobrą i stabilną - stwierdził Paweł Biedziak. Jak dodał, instytucja powinna jednak rozwiązać wskazane przez NIK problemy.

NIK ustaliła również, że środki przeznaczone na inwestycje w Lasach Państwowych były relatywnie wysokie i stanowiły ponad 15 procent wszystkich wydatków przedsiębiorstwa. Nakłady na inwestycje w latach 2011-2013 przekraczały o 11-20 procent wielkość środków przeznaczonych na hodowlę i ochronę lasów.

NIK zaleca, żeby Lasy poprzedzały swoje inwestycje oceną ich ekonomicznej racjonalności. "Ma ona szczególne znaczenie w przypadku takich nakładów, jak np. nakłady na budynki, które w badanym okresie przekroczyły pół miliarda (569 064,9 tys. zł, z czego na budynki mieszkalne - 227 296,9 tys. zł)" - wskazuje Izba, Niestety, dynamika wzrostu środków przeznaczanych przez Lasy Państwowe na ochronę i hodowlę lasu była w badanym okresie wyraźnie niższa od dynamiki wzrostu wydatków inwestycyjnych.

Lasy Państwowe upatrują szans na zwiększenie przychodów w sprzedawaniu coraz to większych ilości drewna. Jednak z kontroli NIK wynika, że ta strategia nie zawsze okazuje się skuteczna. W latach 2011-2013 mimo zwiększenia ilości sprzedanego drewna o 6,5 procent, przychody ze sprzedaży spadły o prawie 4 procent. W 2014 r. przychody ze sprzedaży drewna wzrosły głównie dzięki wyższej cenie za m sześc. oraz dzięki po raz kolejny zwiększonej wycince drzew.

Mimo tego sukcesywnie zwiększały się koszty zarządu, w tym koszty wynagrodzeń. Od 2010 roku wzrosły one o ponad 26 procent.

Odnosząc się do raportu NIK rzeczniczka Lasów Państwowych Anna Malinowska powiedziała, że jeśli chodzi o zarobki pracowników przedsiębiorstwa trzeba wziąć pod uwagę, że jeszcze nie tak dawno należały one do jednych z najniższych w kraju. Ponadto jak dodała, zatrudnienie nie zmienia się, tymczasem ze względu na wzrost pozyskania drewna oraz realizację kolejnych projektów, m.in. unijnych, ich pracownicy mają więcej zadań do wykonania. - Z tego powodu zapadła decyzja, by podnieść naszym pracownikom wynagrodzenia - powiedziała.

Rzeczniczka odpierała też inne zarzuty Izby, m.in. dotyczące wzrostu pozyskania drewna. Jak wskazała, związane jest to z planami, które są ustalane raz na 10 lat przez ministra środowiska. - Jest to decyzja odgórna. Po wojnie nasadzono dużo drzewostanów i obecnie nastał ich wiek rębności. To z tego wynika wzrost pozyskania drewna, który odnotowywany jest od kilkunastu lat i będzie nadal postępował - podkreśliła.

Z kolei odnosząc się do zarzutów dotyczących wzrostu inwestycji poczynionych przez Lasy Państwowe Malinowska zwróciła uwagę, że na tę kwestię należy patrzeć szerzej. - Rok 2011 był rekordowy pod względem cen drewna, dlatego postanowiliśmy zainwestować w drogi i budynki. Na część poczynionych inwestycji nie możemy jednak patrzeć pod kątem rachunku ekonomicznego, gdyż jesteśmy do nich zobowiązani - powiedziała. Wskazała tu m.in. budowę dróg przeciwpożarowych. - Jesteśmy zobowiązani do tego, aby zapewnić odpowiednią gęstość dróg przeciwpożarowych, niezależnie od tego czy mamy przychody czy też nie. Po prostu część naszych inwestycji jest wymagana przepisami prawa - zaznaczyła.

Malinowska wskazała też, że zastrzeżenia LP do opublikowanego raportu zostały już przesłane do NIK. Nie wiadomo jednak czy zostaną one uwzględnione.