Najpopularniejszy w Polsce portal o finansach i biznesie
Odziedziczyłeś dług po zmarłym? Sprawdź swoje prawa i obowiązki

Odziedziczyłeś dług po zmarłym? Sprawdź swoje prawa i obowiązki

Śmierć bliskiej osoby jest nie tylko trudnym doświadczeniem emocjonalnym. Gdy umrze członek Twojej rodziny, mogą spoczywać na Tobie dodatkowe formalności, np. te wynikające z odziedziczenia jego majątku, a także długów. Sprawdź, kiedy jest wymagana spłata długu przez spadkobierców i jakie przysługują Ci prawa.

Majątek, który pozostaje po zmarłej osobie, to zarówno jego aktywa (a więc np. pozostawiona gotówka, nieruchomości, samochód czy papiery wartościowe), jak również pasywa (np. zobowiązania finansowe). Kwestie związane z jego dziedziczeniem reguluje Kodeks cywilny. Zmiany, które weszły w życie 18 października 2015 roku sprawiają, że jako spadkobierca możesz czuć się nieco bardziej bezpiecznie, ponieważ zmieniły się zasady dziedziczenia.

Dziedziczenie majątku – podstawowe informacje

Majątek po osobie zmarłej możesz odziedziczyć na dwa sposoby:

  • na drodze testamentu – jeśli osoba zmarła pozostawiła go, wskazując osoby upoważnione do przejęcia jej własności, a także proporcje, według których miałoby dojść do podziału;
  • na drodze ustawowej – jeśli nie ma testamentu, do dziedziczenia majątku upoważnieni są krewni zmarłego.

Należy pamiętać, że w pierwszej kolejności majątek dziedziczą współmałżonek oraz dzieci zmarłego (po równo, z zastrzeżeniem, że na współmałżonka nie może przypaść mniej niż jedna czwarta majątku), a jeśli takich krewnych zmarły nie miał – kolejno do dziedziczenia są uprawnieni: wnukowie, rodzice zmarłego, jego rodzeństwo i, ewentualnie, ich zstępni.

Czy spadek trzeba przyjąć?

W momencie śmierci osoby, która posiadała majątek, następuje otwarcie spadku, a spadkobiercy zyskują możliwość podjęcia decyzji, co zrobić z przysługującym im prawem do dziedziczenia. Mają na to 6 miesięcy od uzyskania informacji o nabyciu prawa do spadku. Opcje, które są do dyspozycji, to:

l przyjęcie spadku na wprost – a więc w pełnym wymiarze, bez względu na to, czy wysokość pasywów przekracza wartość aktywów. Jeśli zdecydujesz się na to, przejmujesz pełną odpowiedzialność za przejęty majątek, także wobec wierzycieli zmarłego członka rodziny;

l przyjęcie spadku z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że przyjmujesz spadek, ale nabyte w wyniku jego przyjęcia długi spłacasz wyłącznie do wysokości aktywów wchodzących w skład majątku;

l odrzucenie spadku – wówczas prawa, które uzyskałeś, przechodzą na następną osobę w kolejce do praw majątkowych po zmarłym.

Które rozwiązanie jest najkorzystniejsze? To zależy od sytuacji. Zanim podejmiesz decyzję, dobrym pomysłem jest chociaż orientacyjne zapoznanie się z majątkiem zmarłego. Jeśli to możliwe, przejrzyj pozostawione przez niego dokumenty. Być może znajdziesz w nich informacje o spoczywających na nim zobowiązaniach kredytowych. Porozmawiaj również z pozostałymi krewnymi, którzy mogą dysponować informacjami na temat zadłużenia krewnego.

Pamiętaj także, że aby uzyskać formalne informacje o tym, jakie długi spoczywały na Twoim krewnym (np. w BIG-ach czy w BIK, a także w bankach i firmach windykacyjnych), musisz okazać poświadczenie dziedziczenia. Dokument ten zaś uzyskasz dopiero po tym, jak podejmiesz decyzję w sprawie tego, co zrobić ze spadkiem.

Jak złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku?

Oświadczenie o swojej decyzji w sprawie spadku masz prawo złożyć w ciągu 6 miesięcy od uzyskania informacji o tym, że możesz go nabyć. Należy to zrobić jedną z dwóch metod:

  • u notariusza – sporządzi on stosowny akt;
  • przed sądem, w którego okręgu mieszkasz lub przebywasz.

Warto pamiętać przy tym, że:

  • oświadczenie należy złożyć w formie pisemnej;
  • nie ma możliwości przejęcia jedynie aktywów, a odrzucenia długów spadkodawcy;
  • jeśli odrzucisz spadek, a masz niepełnoletnie dzieci, powinieneś dokonać tej czynności prawnej również w ich imieniu;
  • jeśli nie przedstawisz żadnego oświadczenia w wyznaczonym ustawowo terminie 6 miesięcy, oznacza to, że przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza - to duża zmiana w przepisach, ponieważ wcześniej w takiej sytuacji wymagana była pełna spłata długów przez spadkobierców, a nie tylko do wysokości majątku.

Zdecydowałeś się na przyjęcie spadku obciążonego długami – i co dalej?

Jeśli spadkobierców jest więcej niż jeden – konieczne jest nie tylko precyzyjne określenie, jaka część majątku przypada któremu z nich, ale także dokonanie podziału majątku spadkowego. Podobnie jak w przypadku oświadczenia o przyjęciu lubodrzuceniu spadku, tę czynność prawną można przeprowadzić u notariusza (jeśli wszyscy spadkobiercy są zgodni co do zasad podziału) lub na drodze sądowej.

Uzyskanie potwierdzenia nabycia spadku upoważnia Cię również do uzyskania informacji o długach, które ciążyły na spadkodawcy – możesz się z nim np. zgłosić do banku czy też do firmy windykacyjnej, której był on klientem. To moment na ustalenie warunków spłaty zobowiązania. W przypadku, gdy dług jest obsługiwany przez firmę windykacyjną, np. Ultimo, możesz podpisać porozumienie, które pozwoli na regulację długu w dogodnych ratach. Możesz także zdecydować się np. na spieniężenie majątku, który został Ci pozostawiony i uregulowanie ciążących teraz na Tobie wierzytelności od razu. Decyzja należy do Ciebie.

Czytaj także
Polecane galerie
realny
2018-08-14 20:46
Artykul napisany pod dyktando firm windykacyjnych.Nadal szukaja glupich i naiwnych!!!!!!
Czyngis-Chan koniami
2018-08-14 17:39
Albo alkoholik jako słup wziął znaczny kredyt, prysnął do Hiszpanii i tam przez parę lat w bezimiennym grobie pochowany. Takich przykładów można setki. Ciekawe, co Hammurabi by takim prawodawcom kazał uczynić. Bo Salomon _ to wiemy.
masakra
2018-08-14 17:13
jak mam sie dowiedzieć czy zmarły ma długi jeśli moge dopiero sie dowiedzieć kiedy pokaże poswiadczenie dziedziczenia?????