Ordynacja podatkowa. Minister ujawnia

Nowa ordynacja podatkowa - której założenie przedstawia minister finansów Mateusz Szczurek, ma poprawić sytuację obywatela-podatnika w postępowaniu przed skarbówką. - To najwyższy czas na zmianę relacji między urzędnikiem a podatnikiem - mówił minister finansów otwierając konferencję prasową.

W ramach zmian w ordynacji podatkowej, ministerstwo zamierza stworzyć na początek 50 centrów obsługi podatnika, a w ramach urzędów skarbowych wyłonieni zostaną asystenci podatnika.

Ministerstwo zakłada także uruchomienie centralnego rejestru danych podatkowych zamiast działających dziś 400 lokalnych baz. Dodatkowo powołanie KIP krajowej informacji podatnika oraz bazę wiedzy o prawach o obowiązkach podatnika. Wśród nich miałoby się znaleźć m.in.: prawo do rzetelnego, bezstronnego, sprawnego i terminowego załatwiania sprawy podatkowej; prawo do ochrony prywatności i danych podatnika; prawo do naprawienia szkody; prawo do uzyskania informacji; prawo do uprzejmego, profesjonalnego i sprawiedliwego traktowania.

Jak przekonuje ministerstwo zmiany te nie spowodują zwiększenia liczby urzędów i urzędników, a co za tym idzie nie spowoduje większych obciążeń podatkowych.

Nowa ordynacja podatkowa daje również większe uprawnienia ministrowi finansów, który w jej myśl będzie miłą możliwości powoływania specjalnych urzędów, a dzięki czemu elastycznego reagowania na potrzeby podatkowe, dedykując urzędy dla dużych grup.

Głównym celem nowej ordynacji ma być ujednolicenie prawa podatkowego, a przede wszystkim konieczność ochrony praw podatnika w jego relacjach z organami podatkowymi oraz podniesienie efektywności wymiaru i poboru podatków - przekonują eksperci w dokumencie przygotowanym przez Komisję Kodyfikacyjną Ogólnego Prawa Podatkowego.

Pierwszy cel ma być realizowany poprzez złagodzenie nadmiernego rygoryzmu i formalizmu w odniesieniu do podatników. W nowym akcie mają być wprowadzone mechanizmy prawne, chroniące pozycję podatnika w jego kontaktach z administracją podatkową. Regulacje powinny być oparte na domniemaniu, że podatnik jest rzetelny i świadomie nie dopuszcza się naruszeń prawa podatkowego.

"Realizacja drugiego celu wymaga natomiast zwiększenia możliwości organów podatkowych w realizacji obowiązków, wynikających z ustaw podatkowych. Nie może to jednak prowadzić do naruszenia praw podatnika" - zastrzeżono w dokumencie przygotowanym przez Komisję Kodyfikacyjną Ogólnego Prawa Podatkowego.

W przyszłej ordynacji mają znaleźć się z jednej strony regulacje, które zwiększają uprawnienia podatników, a z drugiej instrument pozwalający fiskusowi na skuteczniejszą walkę z tymi, którzy unikają płacenia podatków - klauzula przeciw unikaniu opodatkowania.

W przyszłej Ordynacji ma się też znaleźć tzw. klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania. Miałaby ona uniemożliwić dokonywanie sztucznych i nie mających uzasadnienia gospodarczego czynności, za pomocą których podatnik próbowałby ominąć przepisy i osiągnąć korzyści podatkowe. Ciężar udowodnienia tych okoliczności będzie spoczywał na organach fiskusa. "Wraz z klauzulą przewidziano instytucje prawne zapewniające podatnikowi jak najwyższy stopień bezpieczeństwa prawnego" - wskazała Komisja.

Poza klauzulą, projekt przewiduje m.in. ogólną interpretację podatkową zamiast powielania interpretacji indywidualnych; prawo do zapłaty podatku w imieniu podatnika; możliwość posługiwania się w urzędach skarbowych kartą płatniczą. Kolejna propozycja zawarta w projekcie to możliwość składania drogą elektroniczną pełnomocnictw ogólnych w postępowaniu podatkowym. Proponuje się także informatyzację kontroli podatkowych. Duzi przedsiębiorcy byliby objęci informatycznymi kontrolami od 2016 r., a mali i średni - od 2018 r.

Nowa ordynacja podatkowa ma być trzecią z kolei. Pierwsza powstała jeszcze w 1934 roku, a następna, obowiązujące do dziś i przyjęta w 1997 roku przeszła już blisko 100 nowelizacji i zmian, które wynikały z dwudziestu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.