Woda lepszej jakości. Eksperci ostrzegają. Przepisy weszły w życie

Nowelizacja przepisów dotyczących jakości wody pitnej zacznie obowiązywać 21 maja 2026 r. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę pod koniec kwietnia, kończąc tym samym trwający ponad trzy lata proces wdrażania do polskiego prawa unijnej dyrektywy dotyczącej jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

To jednak nie koniec dyskusji wokół nowych regulacji. Eksperci zwracają uwagę, że choć po prezydenckim wecie część obowiązków została złagodzona, wdrożenie przepisów nadal może oznaczać wielomiliardowe koszty dla sektora wodociągowego, samorządów oraz właścicieli nieruchomości. W praktyce może to przełożyć się na wyższe rachunki za wodę i wzrost kosztów utrzymania budynków.

Jak tłumaczy w rozmowie z "Portalem Samorządowym" Magdalena Czenko, radczyni prawna i senior associate w kancelarii CMS, jednym z głównych powodów wcześniejszego weta Karola Nawrockiego było ryzyko nadregulacji. Chodziło o sytuację, w której polskie przepisy nakładałyby obowiązki wykraczające poza wymagania unijnej dyrektywy.

Pierwotna wersja ustawy przewidywała szeroki zakres obowiązków związanych z oceną ryzyka w systemach wodociągowych. Dotyczyło to m.in. wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, a także właścicieli wielu budynków. Ostatecznie zakres ten ograniczono.

Po zmianach obowiązek przeprowadzania szczegółowej oceny ryzyka będzie dotyczył przede wszystkim właścicieli i zarządców tzw. obiektów priorytetowych, czyli głównie budynków niemieszkalnych, w których codziennie z wody korzysta więcej niż 50 osób. Chodzi m.in. o szpitale, hotele, domy opieki czy biurowce.

W przypadku budynków mieszkalnych obowiązki zostały ograniczone do przeprowadzania ogólnych analiz potencjalnych zagrożeń związanych z instalacjami wodociągowymi. Co istotne, właściciele domów jednorodzinnych zostali całkowicie wyłączeni z nowych obowiązków - podaje portalsamorządowy.pl.

Eksperci podkreślają jednak, że nawet po złagodzeniu części regulacji wdrożenie nowych przepisów będzie kosztowne. Jak wskazuje Magdalena Czenko, pełne dostosowanie infrastruktury może wymagać m.in. wymiany rur, armatury czy rozbudowy stacji uzdatniania wody i laboratoriów badających jakość wody.

Dodatkowe koszty mogą pojawić się również po stronie samorządów. Nowelizacja nakłada bowiem na gminy obowiązek identyfikowania mieszkańców mających ograniczony dostęp do wody nadającej się do spożycia oraz tworzenia publicznych punktów poboru wody.

Zdaniem Marcina Krzanowskiego z kancelarii CMS problemem pozostaje także brak odpowiednich mechanizmów finansowania nowych obowiązków. Jak zaznacza, wiele zadań będzie realizowanych wyłącznie ze środków własnych przedsiębiorstw wodociągowych i właścicieli nieruchomości.

Przedstawiciele branży nie ukrywają, że bez zmian w taryfach wykonanie nowych obowiązków może okazać się niemożliwe. To z kolei może oznaczać wyższe opłaty za wodę dla mieszkańców, a także wzrost kosztów działalności w sektorach intensywnie korzystających z wody, m.in. w branży spożywczej - opisuje portalsamorządowy.pl.

Dodatkowe obawy budzi również projekt rozporządzenia dotyczącego jakości wody, który przewiduje obowiązkowe monitorowanie nowych parametrów nawet wtedy, gdy nie występuje realne zagrożenie. Związek Gmin Wiejskich RP ostrzega, że takie rozwiązanie może jeszcze bardziej podnieść koszty funkcjonowania wodociągów i przełożyć się na kolejne podwyżki rachunków dla odbiorców.

Źródło: Portal Samorządowy