Zasiłek pogrzebowy jest jednorazowym świadczeniem przysługującym w przypadku śmierci osoby, a także związanej z nią koniecznością dokonania pochówku. Zasiłek służy pokryciu kosztów organizacji zwyczajowo przyjętych w danej kulturze obrzędów związanych ze śmiercią i pożegnaniem osoby zmarłej.
Celem tego świadczenia jest pokrycie większości normalnych, typowych i powszechnie przyjętych kosztów pogrzebu. Od 2011 r. wysokość zasiłku pogrzebowego wynosi 4000 zł. Jednak przyjęta w pierwszej połowie tego roku ustawa podwyższa wysokość zasiłku pogrzebowego od 1 stycznia 2026 r. Zasiłek wyniesie 7000 zł. W ciągu 10 lat od wejścia w życie zmian będzie to kosztować ok. 13,1 mld zł (rocznie od około 1,2 mld zł do około 1,4 mld zł).
DLA CIEBIEPrzetestował setki zawodów. Który wybrałby na start? - Wojciech Kaczmarczyk II Pierwsza praca #4
Waloryzacja zasiłku
Waloryzacja zasiłku pogrzebowego będzie przeprowadzana (w marcu kolejnego roku), jeżeli inflacja przekroczy 5 proc. w roku poprzednim. Prognozy dotyczące inflacji na kolejne lata wskazują, że waloryzacja może nie nastąpić zbyt szybko. W uzasadnieniu do ustawy wskazano, że z makroekonomicznych prognoz wynika, że inflacja w pierwszym roku funkcjonowania ustawy będzie na poziomie 3,1 proc., w drugim 2,6 proc., natomiast w kolejnych latach wyniesie 2,5 proc.
360 tysięcy zasiłków pogrzebowych
W 2024 r. ZUS wypłacił blisko 360 tys. zasiłków pogrzebowych. Jak wynika z danych opublikowanych przez ZUS 31 października - najwięcej środków wypłacono w województwie śląskim (50,5 tys.) i mazowieckim (48,7 tys.), najmniej – w województwie podlaskim (8,5 tys.).
Liczba zgonów przekroczyła 300 tysięcy
Ze wstępnych danych GUS wynika, że w okresie styczeń – wrzesień 2025 zarejestrowano w Polsce ok. 181 tys. urodzeń żywych (czyli o ok. 11 tys. mniej niż rok wcześniej). W tym samym okresie 2025 r. zmarło ok. 303 tys. osób, czyli o ok. 1 tys. więcej niż w analogicznym okresie 2024 roku. Odnotowano w Polsce ujemny przyrost naturalny (różnica między liczbą urodzeń żywych i zgonów ogółem), który wyniósł ok. 122 tys. (wobec ok. -110 tys. w okresie styczeń–wrzesień 2024 r.).
Według wstępnych danych na koniec września 2025 r. liczba ludności Polski wyniosła ok. 37,376 mln osób, czyli o ok. 158 tys. mniej niż rok wcześniej oraz o ok. 113 tys. mniej niż na koniec 2024 r.
Prognozy GUS wskazują, że liczba zgonów będzie w Polsce rosła z ponad 428 tysięcy w 2026 r. do ponad 467 tysięcy w 2035 r. Dla porównania w 2024 r. GUS odnotował ponad 408 tysięcy zgonów.
Zasiłek pogrzebowy w innych krajach
Jak wskazano w uzasadnieniu do ustawy podwyższającej zasiłek pogrzebowy, kraje UE regulują̨ w różny sposób kwestie dotyczące rekompensaty z tytułu kosztów poniesionych w związku z pochowkiem osoby zmarłej. W części państw takie świadczenie nie przysługuje, ponieważ̇ są̨ w nich rozpowszechnione prywatne ubezpieczenia na życie, z których tradycyjnie są̨ finansowane koszty pogrzebu. W niektórych państwach członkowskich Unii Europejskiej wysokość́ zasiłku pogrzebowego jest wyższa (od obecnie obowiązując w Polsce – 4 000 zł), np.:
- we Francji świadczenie pogrzebowe jest wypłacane jednorazowo w kwocie ok. 16 200 zł,
- w Danii wysokość́ świadczenia jest zależna od wieku zmarłego oraz majątku, jaki pozostawił, i sięga kwoty 6 900 zł,
- w Luksemburgu zasiłek pogrzebowy wynosi ok. 5 330 zł.
Oskar Sobolewski, ekspert emerytalny i rynku pracy w HRK Payroll Consulting
