Podatek od spadków i darowizn po nowemu. Projekt deregulacyjny przeszedł przez rząd

Przyjęty 14 października przez rząd projekt nowelizacji ustawy o podatku od spadków i darowizn przewiduje zmianę momentu powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z propozycją, podatek mają zapłacić osoby w chwili uzyskania dokumentów potwierdzających przyjęcie spadku, a nie jak dotychczas – od momentu faktycznego przyjęcia spadku.

Obecne przepisy często prowadzą do sytuacji, w której podatnik nie jest świadomy nabycia spadku, ponieważ mimo braku złożenia oświadczenia ministero przyjęciu lub odrzuceniu spadku, takie milczące przyjęcie ma miejsce z mocy prawa. W konsekwencji spełnienie obowiązków podatkowych, jak złożenie zeznania w ciągu miesiąca od przyjęcia spadku, bywa niemożliwe, co może nieść poważne skutki karne dla podatnika.

Choć zgodnie z Kodeksem cywilnym spadek nabywa się z chwilą śmierci spadkodawcy, do czynności prawnych wobec organów podatkowych niezbędne jest posiadanie postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. Bez tych dokumentów spadkobierca nie jest stroną w postępowaniu podatkowym.

W związku z tym projekt przewiduje, że obowiązek podatkowy powstanie z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu potwierdzającego nabycie spadku, albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego. To podejście ma ułatwić podatnikom dochowanie terminów i jednoznacznie powiązać moment powstania obowiązku podatkowego z formalnym potwierdzeniem statusu spadkobiercy.

Ministerstwo Finansów zaproponowało również jasne określenie, że deklarację podatkową należy złożyć w ciągu miesiąca od momentu powstania obowiązku podatkowego. W projekcie znalazła się też możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie nabycia spadku lub przedsiębiorstwa, jeżeli podatnik wykaże, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego.

Dokument wprowadza także przepisy umożliwiające wzruszenie decyzji organu podatkowego, jeśli odmówi on przywrócenia terminu, a sąd administracyjny uzna skargę podatnika i przywróci termin. Wówczas możliwe będzie uchylenie decyzji organu i umorzenie postępowania podatkowego.

Zaplanowano, że nowa ustawa wejdzie w życie 14 dni od dnia jej opublikowania w Dzienniku Ustaw.