Notowania

wiadomości
05.09.2011 14:04

IPN prezentuje wystawę o świętach i rocznicach w PRL

1 Maja Święto Pracy, 22 Lipca Narodowe Święto Odrodzenia Polski, ale też mniej znane Święto Kosmosu i Aeronautyki lub Dzień Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa to święta PRL, których historię można poznać na wystawie w Centrum Edukacyjnym IPN w Warszawie.

Podziel się
Dodaj komentarz

*1 Maja Święto Pracy, 22 Lipca Narodowe Święto Odrodzenia Polski, ale też mniej znane Święto Kosmosu i Aeronautyki lub Dzień Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa to święta PRL, których historię można poznać na wystawie w Centrum Edukacyjnym IPN w Warszawie. *

Ekspozycję zatytułowaną "+Niech się święci...+ Obchody świąt i rocznic w Polsce Ludowej", którą otwarto w poniedziałek, można oglądać do 23 września.

Wystawę o komunistycznym kalendarzu świąt otwiera m.in. 1 Maja; było to najważniejsze święto partyjno-państwowe w Polsce Ludowej. "Lud pracujący miast i wsi" przymusowo uczestniczący w wiecach i pochodach był narzędziem w rękach komunistycznych propagandystów. Wyrażał m.in. poparcie dla rządzących, składał hołd przywódcom PRL i piętnował wrogów ludu.

"Można chyba zaryzykować twierdzenie, że Pierwszy Maja prócz swego tradycyjnego charakteru manifestacji ludzi pracy jest jakąś formą rozmowy między masami a kierownictwem" - zauważyła w 1957 r. "Trybuna Ludu", której fragmenty można przeczytać na wystawie. Wśród archiwalnych zdjęć z pierwszomajowych obchodów można zobaczyć np. fotografię z 1979 r., gdy I sekretarz KC PZPR Edward Gierek przyjmuje od podanego mu na trybunę małego dziecka wiązankę kwiatów. Zdjęciu towarzyszy szyfrogram MSW do komendantów wojewódzkich Milicji Obywatelskiej mający zapewnić, by wszystko przebiegało według z góry ustalonego scenariusza.

Ekspozycja przedstawia także drugie co do ważności święto państwowe, czyli Narodowe Święto Odrodzenia Polski, które obchodzono 22 lipca dla uczczenia rocznicy powstania Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN) i ogłoszenia przez niego "Manifestu". To wydarzenie stało się jednym z mitów założycielskich PRL. W rzeczywistości PKWN utworzyli polscy komuniści z polecenia Stalina w Moskwie, gdzie wydrukowano także "Manifest". Na jednym ze zdjęć można zobaczyć gen. Wojciecha Jaruzelskiego, który jako minister obrony narodowej w 1969 r. objeżdża odkrytym samochodem - rozłożystą czajką - przygotowane do defilady siły zbrojne PRL.

Twórcy wystawy przypomnieli także mniej znane święta PRL jak np. Święto Kosmosu i Aeronautyki, które obchodzono 14 kwietnia. W okresie zimnowojennego napięcia loty w kosmos były - jak przypomina jedna z zaprezentowanych fotografii - "dowodem wyższości socjalizmu nad kapitalizmem". Własne święto, 7 października, miały także Milicja Obywatelska i Służba Bezpieczeństwa. W PRL chciano, by wizerunek milicjanta i wspierających go służb był pozytywny. Usilnie wmawiano społeczeństwu, że przez kilkadziesiąt lat komunizmu w Polsce funkcjonariusze MO i SB pełnili wyłącznie rolę "instytucji opiekuńczej".

Poza innymi świętami, upamiętniającymi np. Powstanie Armii Czerwonej, Dzień Włókniarza, Powstanie Układu Warszawskiego, Dzień Ludowego Wojska Polskiego czy Rocznicę Wielkiej Socjalistycznej Rewolucji Październikowej, wystawa opisuje także instrumentalne wykorzystywanie takich świąt jak Międzynarodowy Dzień Kobiet, Dzień Matki lub Międzynarodowy Dzień Dziecka. 1 czerwca np. na spotkaniach z przedszkolakami pokazywano przywódców komunistycznych jako "dobrych wujków i dziadków".

Interesujące przykłady "świętowania" w PRL prezentują także fragmenty wystawy poświęcone "niedzieli czynu partyjnego". W okresie PRL prace społeczne, poza godzinami aktywności zawodowej lub szkolnej, popularnie nazywane "czynami" propaganda wykorzystywała jako manifestację poparcia dla komunistów. "Z pieśnią na ustach i szturmówkami w rękach pomagano przy żniwach i wykopkach, porządkowano skwery, parki, sadzono drzewka, sprzątano śmieci" - czytamy w materiałach pokazywanych na wystawie. W Polsce Ludowej zmieniano także nazwy, by były zgodne z ideologią komunizmu, np. w 1953 r. po śmierci Stalina w Polsce przemianowano Katowice na Stalinogród, a w Czechosłowacji najwyższy szczyt Tatr Gerlach na Szczyt Stalina.

Ekspozycję przygotowało Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Łodzi: Paweł Kowalski, Grzegorz Nawrot i Artur Ossowski; projekt graficzny opracowała Milena Romanowska. Wykorzystano materiały archiwalne ze zbiorów m.in. archiwum IPN w Gdańsku, Łodzi, Warszawie i Wrocławiu, Archiwum Państwowego w Łodzi, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Narodowego Archiwum Cyfrowego w Warszawie, Polskiej Agencji Prasowej, a także ze zbiorów prywatnych Zofii Gromiec. Po raz pierwszy wystawę zaprezentowano 3 grudnia 2008 r. w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. (PAP)

nno/ abe/

Tagi: wiadomości, pap
Źródło:
PAP
komentarze
+1
+1
ważne
smutne
ciekawe
irytujące
Napisz komentarz