Trwa ładowanie...

Notowania

Przejdź na

Powstaje System Osłony Przeciwosuwiskowej

0
Podziel się

Mapy osuwisk dla ponad 250 karpackich gmin i około 270 powiatów w Polsce
przygotowują naukowcy z Państwowego Instytutu Geologicznego w ramach projektu SOPO.

bEhGmXQR

Mapy osuwisk dla ponad 250 karpackich gmin i około 270 powiatów w Polsce przygotowują naukowcy z Państwowego Instytutu Geologicznego w ramach projektu SOPO.

Prowadzony w - pełniącym funkcję państwowej służby geologicznej - PIG projekt "SOPO - System Osłony Przeciwosuwiskowej" w przyszłości ma być źródłem informacji dla samorządów na temat rozmieszczenia osuwisk i terenów zagrożonych tzw. ruchami masowymi.

Jak wyjaśnia w rozmowie z PAP dr Dariusz Grabowski z PIG, osuwisko powstaje wskutek utraty stabilności stoku, wywołanej najczęściej kilkoma nakładającymi się na siebie czynnikami. "Najistotniejsze z tych czynników to: sprzyjająca budowa geologiczna - taka jak w Karpatach - oraz duża ilość wody będąca skutkiem długotrwałych lub bardzo intensywnych opadów" - tłumaczy ekspert.

bEhGmXQT

Jak opisuje, nadmiar wody, który pojawia się na stoku, nie nadąża spływać i wsiąka w głąb, przez co nasiąknięty grunt staje się znacznie cięższy. Wsiąkająca woda gromadzi się często wzdłuż powierzchni słabo przepuszczalnych skał i tworzy warstwę działającą jak smar. "Po tej warstwie - zwanej powierzchnią poślizgu lub odkłucia - dochodzi do przemieszczenia w dół mas skalnych" - tłumaczy dr Grabowski.

Tegoroczne uaktywnienie osuwisk było spowodowane bardzo intensywnymi opadami w maju, czerwcu i sierpniu. "Zwłaszcza w Polsce południowej, opady na taką skalę ostatni raz miały miejsce w latach 2000-2001, kiedy również uaktywniło się wiele osuwisk w Karpatach" - wyjaśnia specjalista.

Na aktywność osuwisk wpływ miała też długa i śnieżna zima. "Topnienie mas śniegu na przełomie marca i kwietnia spowodowało znaczne nasycenie wodą gruntu. Ziemia była więc już silnie nawodniona, kiedy w drugiej połowie maja rozpoczęły się intensywne opady" - zauważa rozmówca PAP.

Mapy, które powstaną w ramach projektu SOPO, mogą wskazywać miejsca potencjalnie niebezpieczne, w których może dojść do ponownego rozwoju osuwiska i gdzie nie powinno się budować nowych obiektów. "Ludzie, którzy już się na tych osuwiskach pobudowali wcześniej, będą mięli świadomość zagrożenia z którym muszą żyć" - mówi dr Grabowski.

bEhGmXQZ

Zaznacza jednak, że same mapy nie mogą nikogo ostrzegać przed uaktywnieniem się osuwiska. "To jest zadanie dla monitoringu, na podstawie którego powinien powstać system wczesnego ostrzegania przed zagrożeniem" - tłumaczy specjalista PIG.

W ramach projektu SOPO powstaną mapy osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi dla 253 gmin karpackich i około 270 powiatów w całej Polsce. Poza tym 100 wybranych osuwisk będzie monitorowanych za pomocą tzw. systemu monitoringu powierzchniowego i wgłębnego.

Jak podkreśla dr Grabowski, nawet najlepiej rozwinięte pod względem walki z osuwiskami kraje - np. Szwajcaria, Austria, Włochy czy Francja - monitorują wyłącznie te osuwiska, które zagrażają obiektom strategicznym: tamom, zaporom, tunelom, mostom. "Służba Geologiczna USA, dysponująca budżetem wielokrotnie większym od naszych możliwości, prowadzi ciągły monitoring tylko na około 50 osuwiskach" - dodaje.

Według dotychczas zebranych danych, około 95 proc. wszystkich osuwisk znajduje się w Karpatach. "Możemy przyjąć, że do 40 proc. powierzchni tego terenu to obszar zagrożony możliwością rozwoju osuwisk, a około 1/4 powierzchni Karpat już stanowią osuwiska" - ocenia dr Grabowski.

bEhGmXRa

Specjalista PIG tłumaczy, że dotychczas przyjmowało się, że na 1 km kw. powierzchni Karpat występuje średnio 1 osuwisko. Projekt SOPO zweryfikował tę średnią - obecnie wynosi ona ponad 2,5 osuwiska na 1 km kw.

Specjaliści z PIG zakończyli już prace w ponad 60 gminach karpackich województw małopolskiego i śląskiego. "Do końca tego roku planujemy mieć gotowych - i to w wersji cyfrowej - 70 gmin. Stanowi to prawie 25 proc. obszaru całych Karpat" - powiedział PAP dr Grabowski. (PAP)

ekr/ agt/ jra/

bEhGmXRu
wiadomości
pap
Źródło:
PAP
KOMENTARZE
(0)