Chiny kradną Niemcom kolejną branżę. Medycyna na celowniku Pekinu

Jak opisuje niemiecka edycja Business Insidera, chiński koncern United Imaging Healthcare stał się poważnym rywalem Siemens Healthineers, zarówno w Chinach, jak i na rynkach międzynarodowych. Według portalu firmę współzakładał m.in. były menedżer Siemensa, jej skanery do rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej są bardzo podobne do urządzeń niemieckiego koncernu, a United Imaging miało korzystać ze wsparcia chińskiego rządu. Historię tę opowiada m.in. prezes Siemens Healthineers Bernd Montag.

Business Insider podaje, że w Chinach problemów Siemens Healthineers przybywa. Do decyzji o planowanej sprzedaży działu diagnostyki przyczyniły się m.in. spadki sprzedaży tego segmentu w Chinach.

Branża techniki medycznej odczuwa chińską konkurencję od około 20 lat. Dotąd z Chin trafiały do Niemiec głównie tanie produkty masowe i proste wyroby medyczne. Obecnie Chiny eksportują także skomplikowane, duże urządzenia medyczne i innowacyjne technologie. Portal porównuje tę sytuację z branżą motoryzacyjną, w której chińskie samochody elektryczne odebrały niemieckim producentom część sprzedaży w Chinach i konkurują z nimi w Europie. W centralach koncernów zjawisko to nazywa się "chińskim szokiem 2.0".

W pierwszej połowie 2026 r. niemiecki eksport techniki medycznej do Chin spadł o 11,8 proc., do 867 mln euro. Import z Chin wzrósł natomiast o prawie 12 proc., do 1,13 mld euro. – Firmy są bardzo zaniepokojone – komentuje niemiecki związek branży optyki, fotoniki, techniki analitycznej i medycznej Spectaris. Według Business Insidera zmiana wynika nie tylko z coraz lepszej jakości chińskich produktów. Chiny coraz bardziej zamykają swój rynek przed zagranicznymi firmami, a chińskie wyroby napotykają w Europie znacznie mniejsze bariery.

André Schulte, szef hamburskiej firmy Weinmann Emergency, która produkuje respiratory, defibrylatory i zestawy ratunkowe dla karetek na całym świecie, zwraca uwagę na zmiany w handlu. – Poszczególne rynki coraz bardziej się od siebie odgradzają. Dotyczy to nie tylko USA z ich cłami ochronnymi czy Chin, ale wszystkich rynków – mówi. Jak wskazuje, w Chinach rozróżnia się wyroby medyczne produkowane w kraju i za granicą. – W związku z tym istnieją dwa rodzaje dopuszczenia do obrotu. A o tym, czy produkty z zagranicy w ogóle zostaną dopuszczone, decyduje instytucja państwowa. To stanowi ogromną barierę handlową – podkreśla Schulte.

Dlatego Weinmann Emergency buduje zakład w Chinach, w którym będzie przeprowadzać końcowy montaż i kontrolę podzespołów produkowanych nadal w Niemczech. Według niemieckiej agencji Germany Trade and Invest (GTAI) chińskie szpitale kupują już 70 proc. zaawansowanego sprzętu od krajowych producentów, a do 2030 r. ma to być 95 proc. Służą temu m.in. przepisy "Buy China". W ubiegłym roku Komisja Europejska ustaliła, że 87 proc. zbadanych chińskich przetargów na sprzęt medyczny zawierało elementy dyskryminujące lub wykluczające europejskich dostawców.

W odpowiedzi UE wykluczyła chińskich dostawców z zamówień publicznych o wartości powyżej 5 mln euro netto. Ponadto w zwycięskich ofertach najwyżej 50 proc. komponentów może pochodzić z Chin. Branży to jednak nie wystarcza. Niemiecki związek branży techniki medycznej BVMed domaga się zniesienia barier takich jak przepisy "Buy China". Spectaris apeluje też o lepsze warunki dla badań i rozwoju, mniej biurokracji i szybsze wprowadzanie innowacji.

Business Insider pisze, że w branży pojawiają się obawy, iż przez niektóre urządzenia z Chin dane pacjentów ze szpitali mogą trafiać do Chin. W telekomunikacji podobne zagrożenia doprowadziły do ograniczeń wobec chińskiego dostawcy sprzętu sieciowego Huawei. Ewentualne zagrożenia związane ze sprzętem medycznym są w Niemczech rzadko omawiane.

– Tak proste urządzenia jak pompy infuzyjne niemieckie szpitale często zamawiają w Chinach ze względu na niską cenę. Ale te produkty mają też komponenty cyfrowe, rejestrują dane i nierzadko są połączone z resztą infrastruktury szpitala. Widzę tu realne ryzyko, że dane mogą wypływać do Chin – mówi menedżer jednej z niemieckich firm techniki medycznej, który rozmawiał z portalem anonimowo.

Federalny Urząd Bezpieczeństwa Informacji (BSI) przekazał, że zna chińskie wyroby medyczne, w których w 2025 r. wykryto luki istotne dla bezpieczeństwa. – Czy i w jakim stopniu doszło w ten sposób do odpływu danych do Chin, BSI nie wie – podał urząd. BSI nie ma ogólnych zastrzeżeń dotyczących odpływu danych przez chińskie wyroby medyczne.

Firmy takie jak TÜV Süd sprawdzają, czy wyroby medyczne spełniają wymogi prawne, również w zakresie bezpieczeństwa informacji i cyberbezpieczeństwa, "na przykład w związku z bezpiecznym tworzeniem oprogramowania, ochroną przed nieuprawnionym dostępem i bezpieczną integracją z przewidzianym środowiskiem IT". TÜV Süd zaznacza, że celowe poszukiwanie umyślnie wbudowanych tylnych furtek "nie jest ogólnie wymaganym, odrębnym etapem badania w ramach oceny zgodności". Zapytana, czy obecne testy wystarczają, firma odpowiedziała, że popiera rozwój standardów bezpieczeństwa oparty na ocenie ryzyka, który uwzględnia rozwój technologii i rosnące usieciowienie ochrony zdrowia.