Koszty powodzi rosną. Gospodarka traci miliardy

Raport analityków Allianz Trade pokazuje wyraźny trend w europejskiej gospodarce. Choć częstotliwość powodzi na kontynencie od 2000 r. utrzymuje się na stałym poziomie około 46 zdarzeń rocznie, to ich konsekwencje finansowe stają się coraz bardziej dotkliwe. W latach 2020-2025 straty wyceniono na ponad 88 miliardów euro. To skok o 40 proc. względem pierwszej dekady XXI wieku. Autorzy publikacji tłumaczą to zjawisko koncentracją działalności gospodarczej na terenach o wysokim stopniu ryzyka.

Kluczowy wniosek z dokumentu dotyczy struktury samych strat. Zniszczone budynki i infrastruktura stanowią tylko część problemu. Eksperci Allianz Trade udowadniają, że gospodarka najmocniej odczuwa drastyczny spadek inwestycji. Firmy muszą odtwarzać utracony majątek, przez co rezygnują z planów rozwoju i budowy nowych mocy produkcyjnych. Skutki takich przerw w działalności oraz problemy w łańcuchach dostaw potrafią paraliżować przedsiębiorstwa przez wiele miesięcy. W skali makroekonomicznej zjawisko to przypomina stagflację. Ceny rosną z powodu uszkodzeń infrastruktury i trudności logistycznych, a jednocześnie spada konsumpcja i spowalnia aktywność biznesowa.

Polska zajmuje ósme miejsce w Europie pod względem wartości strat majątkowych po powodziach z ostatnich 25 lat. Analitycy wyliczyli je na 8,6 miliarda dolarów. W tym czasie kraj nawiedziło 31 tego typu kataklizmów. Symulacje dla ewentualnej dużej powodzi w 2027 r. pokazują, że polska gospodarka odczułaby to bardzo dotkliwie. Zgodnie z prognozami Allianz Trade, ceny wzrosłyby o 0,8 proc., a saldo sektora finansów publicznych pogorszyłoby się o ponad 2 punkty procentowe PKB.

Sławomir Bąk, który odpowiada za ocenę ryzyka w Allianz Trade Polska, zwraca uwagę na geograficzne rozmieszczenie zagrożeń w naszym kraju.

Warto pamiętać, że regiony najbardziej narażone na skutki powodzi – Dolny Śląsk, Śląsk, Małopolska oraz obszary położone w bliskich dorzeczach Odry i Wisły – należą jednocześnie do najważniejszych krajowych centrów przemysłowych, logistycznych i transportowych – mówi ekspert.

Przedstawiciel firmy dodaje, że koszt żywiołu to także utracona produkcja, opóźnienia w dostawach oraz zablokowane budowy nowych obiektów. Zgodnie z szacunkami działu analiz firmy, duża powódź w Polsce mogłaby przynieść spadek inwestycji o niemal 15 miliardów euro w ciągu trzech lat od zdarzenia.

Autorzy raportu podkreślają, że adaptacja do zmian klimatycznych to obecnie forma zapobiegawczej polityki fiskalnej. Z danych wynika, że każde euro przeznaczone na działania prewencyjne przynosi 4 euro oszczędności dzięki mniejszym szkodom w przyszłości.

Do najbardziej efektywnych rozwiązań eksperci zaliczają zwiększanie naturalnej retencji, ograniczanie zabudowy na terenach zalewowych oraz wzmacnianie odporności infrastruktury krytycznej. Z kolei dla samych przedsiębiorstw kluczowa staje się rewizja planów ciągłości działania oraz weryfikacja lokalizacji magazynów i zakładów produkcyjnych. Koszt przygotowania firmy na ekstremalne zjawiska pogodowe jest zazwyczaj znacznie niższy niż straty po wielotygodniowym zatrzymaniu działalności.