Dudek: finanse publiczne gniją. Ekonomista ostrzega polityków

Dudek wskazuje, że obecna sytuacja nie musi doprowadzić od razu do niewypłacalności, tak jak w Grecji. Jego zdaniem państwo może jeszcze przez kilka lat funkcjonować przy wysokim deficycie, jednak narastające problemy będą stopniowo ograniczać możliwości finansowania ochrony zdrowia, edukacji i administracji. Dudek nazywa to "gniciem finansów publicznych".

Od 2021 r. łączne wydatki sektora finansów publicznych zwiększyły się o 7,3 pkt proc. PKB i wynoszą ok. 51 proc. PKB. W tym samym czasie dochody wzrosły o ok. 1,7 pkt proc., do ok. 44 proc. PKB. Ekonomista podkreśla, że przyczyną deficytu nie jest załamanie wpływów, lecz szybszy wzrost wydatków.

Wśród głównych obciążeń wymienia wydatki obronne, transfery społeczne, podwyżki wynagrodzeń w sektorze publicznym oraz rosnące odsetki od długu. Obrona odpowiada za mniej więcej jedną czwartą przyrostu wydatków od 2021 r. Dudek zaznacza, że pozostała część wynika z innych decyzji budżetowych.

Przewodniczący Rady Fiskalnej ocenia, że w latach 2028–2030 Polska może potrzebować dostosowania fiskalnego rzędu ok. 140 mld zł w dzisiejszych pieniądzach.

Im dłużej będziemy pozwalali finansom publicznym gnić, tym większą cenę przyjdzie nam za to zapłacić – uważa Dudek.

W jaki sposób poprawić sytuację kraju? Ekonomista w rozmowie z "Rz" wskazuje na przegląd ulg podatkowych, lepsze kierowanie świadczeń i ocenę efektywności dużych programów – np. 800 plus. Jego zdaniem państwo musi zdecydować, czy ograniczy część wydatków, czy zwiększy dochody. Nie powinno jednak zaczynać od prostego hasła o podnoszeniu podatków.

Jego zdaniem "politycy nie są w stanie nawet rozpocząć poważnej rozmowy o naprawie finansów publicznych". Dudek powiedział to w kontekście ewentualnej likwidacji 800 plus. Polityk, który zabrałby te pieniądze, prawdopodobnie zostałby skreślony przez wyborców.

– Rząd często zasłania się tym, że jesteśmy 20. gospodarką świata. To jest prawda i sukces. Ale zza tego sukcesu wystaje wielki słoń pod tytułem finanse publiczne. Lampki ostrzegawcze zapalają Rada Fiskalna, agencje ratingowe i inne instytucje. Z kolei opozycja uprawia cynizm budżetowy. Słusznie martwi się deficytem i chętnie cytuje Radę Fiskalną, ale jednocześnie proponuje kolejne wydatki i obniżki podatków oraz blokuje działania, które poprawiałyby wynik finansów publicznych – tłumaczy Dudek.

Ekonomista wspomina również o Karolu Nawrockim. Prezydent w kampanii wyborczej ogłosił, że nie podpisze żadnej ustawy podwyższającej podatki. W opinii Dudka deklaracja Nawrockiego powinna brzmieć: "poprę każdą rozsądną redukcję wydatków i będę bronił takiej decyzji, żeby podatków nie trzeba było podnosić".

Źródło: Rzeczpospolita