Miliony na Fundusz Kościelny. Jeszcze większe wydatki z budżetu

W przekazanym do Rady Dialogu Społecznego projekcie ustawy budżetowej zapisano, że Fundusz Kościelny wyniesie 283 mln 560 tys. zł. To o 11 mln zł więcej niż w 2026 r. (272 mln 560 tys. zł). W 2025 r. budżet wyniósł 275 mln 710 tys. zł, zaś w roku 2024 - 257 mln zł.

Fundusz Kościelny powstał na mocy ustawy z 20 marca 1950 r. o przejęciu przez państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego. Według założeń miał być formą rekompensaty dla Kościołów i związków wyznaniowych za przejęte od nich przez państwo nieruchomości ziemskie. Z tych nieruchomości miała zostać utworzona masa majątkowa, z której dochód miał być dzielony między Kościoły proporcjonalnie do wielkości zabranych nieruchomości.

95 proc. wydatków Funduszu Kościelnego to obecnie składki na ubezpieczenia społeczne osób duchownych. Korzystają z niego wszystkie działające legalnie w Polsce związki wyznaniowe, także te, które nie działały w naszym kraju w 1950 r. i nie utraciły żadnych nieruchomości. Świadczenia emerytalno-rentowe wypłacane przez ZUS co roku są waloryzowane.

Według ustaleń NIK z Funduszu Kościelnego MSWiA w latach 2021-2023 wydało łącznie 618 mln 433 tys. zł. Pieniądze te przeznaczano przede wszystkim na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne duchownych – 585 mln 265 tys. zł, na dotacje na wykonanie konserwacji i remontów obiektów sakralnych i kościelnych o wartości zabytkowej – 31 mln 728 tys. zł, a na dotacje na wspomaganie kościelnej działalności charytatywno-opiekuńczej – 1 mln 439 tys. zł.

Ponadto w okresie objętym kontrolą wzrosła wielkość wydatków ponoszonych z Funduszu Kościelnego. W 2021 r. wydatkowano 193 mln 664 tys. zł, a w 2023 r. – 224 mln 646 tys. zł.

Przypomnijmy, że Koalicja Obywatelska wśród 100 konkretów, którymi miała się w ciągu 100 dni od przejęcia władzy, wymieniła kwestię likwidacji Funduszu Kościelnego. Zapewniała, że skończy z przekazywaniem Kościołowi katolickiemu środków z budżetu państwa.

Zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, coroczna waloryzacja świadczeń opiera się na średniorocznym wskaźniku cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów.

Jak podano w rządowym komunikacie z czerwca, prognozowana najniższa emerytura wzrosłaby od 1 marca 2027 r. o 68,85 zł, czyli do 2047,34 zł. Szacowany koszt waloryzacji wyniesie ok. 16,7 mld zł.

Ostateczna wysokość wskaźnika zostanie jednak ogłoszona po podaniu przez prezesa GUS, w formie komunikatu w Monitorze Polskim, rzeczywistych wartości danych makroekonomicznych.

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłosi wysokość wskaźnika waloryzacji w ciągu 3 dni roboczych od dnia ogłoszenia przez prezesa GUS tych komunikatów, w lutym 2027 r. Od 1 marca 2026 r. minimalna emerytura w Polsce wynosi 1978,49 zł brutto.