Choroba zawodowa

Choroba zawodowa to każda choroba wymieniona w odpowiednim wykazie, którą spowodowały szkodliwe dla zdrowia czynniki występujące w miejscu pracy.

Szkodliwe warunki pracy mogą prowadzić do rozwinięcia się choroby zawodowej
Źródło zdjęć: © skeeze/CC0 Public Domain/pixabay
Marlena Kostyńska

Dowiedz się więcej o chorobach zawodowych.

Co to jest choroba zawodowa?

Choroba zawodowa to choroba, która jest określona w wykazie chorób zawodowych. Choroba zawodowa powstaje, kiedy da się bez żadnej wątpliwości albo przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem orzec, że została ona spowodowana tym, że w miejscu pracy panują lub panowały szkodliwe dla zdrowia warunki, które nazywa się "narażeniem zawodowym". Chodzi tu np. o pracę w niewygodnej pozycji, praca w ciągłym hałasie, niewłaściwym oświetleniu albo związaną z wyjątkowo dużym obciążeniem psychicznym i fizycznym.

Jak sprawdzić, czy mam chorobę zawodową?

Proces związany z wykazaniem, że pracownik ma chorobę zawodową może rozpocząć on sam (nawet wobec byłego pracodawcy) lub lekarz, który przeprowadza badania profilaktyczne, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej albo pracodawca.

Jeśli istnieją podejrzenia, że u pracownika występują objawy związane z chorobą zawodową, to pracodawca musi to zgłosić do:

  • Powiatowego inspektora sanitarnego;
  • Okręgowego inspektora pracy.

Jeśli pracownik nie pracuje już w konkretnej firmie, może on do tych instytucji złożyć odpowiednie zgłoszenie sam. Cały proces rozpoczyna się od inspektora sanitarnego. Kieruje on pracownika na badania. Lekarz orzecznik stwierdza, że u pracownika występuje choroba zawodowa.

Takie orzeczenia wydają wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, a także klinik chorób zawodowych akademii medycznych. Pracownik może być też skierowany do poradni chorób zakaźnych. Po wydaniu orzeczenia lekarskiego jest ono przesyłane do powiatowego inspektora sanitarnego, do pracownika, a także do osoby, która zgłosiła podejrzenie choroby zawodowej.

Jeśli lekarz stwierdzi, że pracownik został dotknięty chorobą zawodową, to pracodawca musi:

  • ustalić przyczyny powstania choroby zawodowej;
  • usunąć wszystkie czynniki, które były przyczyną choroby zawodowej;
  • zapewnić realizację zaleceń lekarskich.

Spis chorób zawodowych zmienia się co pewien czas. Można go zobaczyć np. na stronach inspekcji pracy albo ośrodków medycyny pracy.

Dokumentowanie chorób zawodowych

Jeśli w przedsiębiorstwie pojawią się przypadki wykrycia chorób zawodowych, to pracodawca musi prowadzić rejestr tych zgłoszeń. Rejestr taki musi być przechowywany przez 10 lat razem z dokumentacją chorób zawodowych. Na szczęście rozporządzenie ministra zdrowia określa konkretne formularze, które trzeba stosować przy* procesie ustalania choroby zawodowej*. Są to formularze dotyczące:

  • Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej,
  • Formularz skierowania na badania,
  • Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej,
  • Orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej,
  • Orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej,
  • Decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej,
  • Decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej,
  • Karta stwierdzenia choroby zawodowej,
  • Zawiadomienie o skutkach choroby zawodowej.

Jeśli u pracownika zostanie wykryta choroba zawodowa, to nie musi to od razu oznaczać zwolnienia z pracy. Wystarczy, że pracownik zostanie przeniesiony na inne stanowisko, zgodnie z zaleceniami lekarza. Jeśli na nowym stanowisku pensja pracownika ulega obniżeniu, to przez okres maksymalnie 6 miesięcy otrzymuje on dodatek wyrównawczy. Kwota dodatku to różnica między wynagrodzeniem z okresu poprzedzającego przeniesienie a wynagrodzeniem otrzymywanym po wprowadzeniu zmian.

Wybrane dla Ciebie
"Problem szybko może stać się realny". Jeden wskaźnik w budżecie zwraca uwagę
"Problem szybko może stać się realny". Jeden wskaźnik w budżecie zwraca uwagę
Zaskakujący transport Bundeswehry na Grenlandię. Polecieli polską linią
Zaskakujący transport Bundeswehry na Grenlandię. Polecieli polską linią
"Szpiedzy na kółkach"? Oto jakie zagrożenia mogą stwarzać inteligentne samochody
"Szpiedzy na kółkach"? Oto jakie zagrożenia mogą stwarzać inteligentne samochody
"Teatr bez realnych skutków". Minister finansów reaguje na decyzję Nawrockiego
"Teatr bez realnych skutków". Minister finansów reaguje na decyzję Nawrockiego
Pilny tryb w Parlamencie Europejskim. Chodzi o miliardy dla Ukrainy
Pilny tryb w Parlamencie Europejskim. Chodzi o miliardy dla Ukrainy
Teraz budżet ugrzęźnie w TK. Świat finansów wzruszy ramionami [OPINIA]
Teraz budżet ugrzęźnie w TK. Świat finansów wzruszy ramionami [OPINIA]
Agora przeprowadzi zwolnienia grupowe. Oto na jakie pieniądze mogą liczyć pracownicy
Agora przeprowadzi zwolnienia grupowe. Oto na jakie pieniądze mogą liczyć pracownicy
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 19.01.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 19.01.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 19.01.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 19.01.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 19.01.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 19.01.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 19.01.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 19.01.2026
Błyska się nad gigainwestycją PKP PLK. Najgorszy scenariusz wisi w powietrzu
Błyska się nad gigainwestycją PKP PLK. Najgorszy scenariusz wisi w powietrzu