Działy produkcji rolnej – co to jest?

Rolnicy nie płacą podatku dochodowego tylko podatek rolny. Jego wysokość ustala się jako równowartość 2,5 decyton (1 decytona to 100 kg) żyta z hektara przeliczeniowego. Cena żyta do podatku rolnego w 2018 roku wynosi 52,49 zł za 1 dt. W ramach działalności rolniczej występują tzw. działy specjalne produkcji rolnej. Jeśli ktoś prowadzi taką działalność, jest zobowiązany zapłacić podatek zgodnie z ustawą o PIT (czyli normalny podatek dochodowy).

Oto wykaz działów specjalnych produkcji rolnej:

• uprawy w szklarniach ogrzewanych powyżej 25 m2;
• uprawy w szklarniach nieogrzewanych powyżej 25 m2;
• uprawy w tunelach foliowych ogrzewanych powyżej 50 m2;
• uprawy grzybów i ich grzybni – powyżej 25 m2 powierzchni uprawowej;
• drób rzeźny – powyżej 100 szt. (kurczęta, gęsi, kaczki, indyki);
• drób nieśny powyżej 80 szt. (kury nieśne i mięsne, gęsi, kaczki, indyki w stadzie reprodukcyjnym oraz kury do produkcji jaj konsumpcyjnych);
• wylęgarnie drobiu (kurczęta, gęsi, kaczki, indyki);
• zwierzęta futerkowe (lisy i jenoty, norki, tchórze, szynszyle, nutrie oraz króliki powyżej 50 sztuk samic stada podstawowego);
• zwierzęta laboratoryjne (szczury białe, myszy białe);
• jedwabniki (produkcja kokonów);
• pasieki powyżej 80 rodzin;
• uprawy roślin in vitro;
• hodowla entomofagów;
• hodowla dżdżownic;
• hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym (krowy powyżej 5 sztuk, cielęta powyżej 10 sztuk, bydło rzeźne powyżej 10 sztuk z wyjątkiem opasów, tuczniki powyżej 50 sztuk, prosięta i warchlaki powyżej 50 sztuk, chów i hodowla owiec powyżej 10 sztuk, tucz owiec powyżej 15 sztuk, konie rzeźne albo hodowlane, hodowla ryb akwariowych powyżej 700 dm3 objętości akwarium, hodowla psów rasowych albo kotów rasowych).

Dochody z działów specjalnych produkcji rolnej możemy obliczyć według dwóch metod. Pierwsza jest identyczna z tą dotyczącą zwykłej działalności gospodarczej, czyli np. obliczamy go na podstawie ewidencji z księgi przychodów i rozchodów. Drugi sposób jest właściwy dla tych podatników, którzy nie mają obowiązku prowadzenia ksiąg podatkowych. W tym wypadku dochód zależny jest od powierzchni upraw rolnika lub wielkości hodowanego stada. Wysokość tych norm ogłaszana jest każdego roku w rozporządzeniu Ministra Finansów.

Rolnik, który prowadzi wyłącznie gospodarstwo rolne i nie uzyskuje przychodów innej działalności, w ogóle nie musi rejestrować się jako podatnik VAT. Jeśli rolnik płaci podatki formie ryczałtowej, nie musi w ogóle prowadzić ewidencji, składać żadnych deklaracji i wystawiać faktur. Ma jednak prawo do odliczenia VAT-u, który jest wskazany na fakturze VAT RR. Taki sposób rozliczania jest dobry dla rolników osiągających niewielkie obroty.

Decyzja o rezygnacji ze zwolnienia w podatku VAT musi być przemyślana. Wszystko dlatego, że sprzedaż płodów rolnych jest opodatkowana według obniżonych stawek podatku VAT, a maszyny i urządzenia rolnicze, a także inne materiały wykorzystywane w produkcji rolniczej z reguły mają VAT w wysokości 23 proc. Wtedy występuję nadwyżka podatku i rolnik może otrzymać zwrot części kwoty. Jeśli jednak rolnik zrezygnuje ze zwolnienia z VAT, wiąże się to z koniecznością wystawiania faktur sprzedaży, prowadzenia ewidencji, składania deklaracji i rozliczania podatku VAT.