Faktura RR, czyli dokumentowanie nabycia towarów od rolników

Rolnik, który prowadzi wyłącznie gospodarstwo rolne i nie uzyskuje przychodów z innej działalności, w ogóle nie musi rejestrować się jako podatnik VAT. Jeśli rolnik płaci podatki w formie ryczałtowej, nie musi w ogóle prowadzić ewidencji, składać żadnych deklaracji i wystawiać faktur. Ma jednak prawo do odliczenia VAT-u, który jest wskazany na fakturze VAT RR. Taki sposób rozliczania jest dobry dla rolników osiągających niewielkie obroty.

Decyzja o rezygnacji ze zwolnienia z podatku VAT musi być przemyślana. Wszystko dlatego, że sprzedaż płodów rolnych jest opodatkowana według obniżonych stawek podatku VAT, a maszyny i urządzenia rolnicze, a także inne materiały wykorzystywane w produkcji rolniczej z reguły mają VAT w wysokości 23 proc. Wtedy występuję nadwyżka podatku i rolnik może otrzymać zwrot części kwoty.

Jeśli jednak rolnik zrezygnuje ze zwolnienia z VAT, wiąże się to z koniecznością wystawiania faktur sprzedaży, prowadzenia ewidencji, składania deklaracji i rozliczania podatku VAT.

W przypadku transakcji z rolnikiem ryczałtowym to nabywca musi wystawić potwierdzenie dla danej transakcji. Wystawiamy wtedy fakturę RR.

Faktura RR jest tak nietypowym dokumentem, że wystawia go nabywca płodów rolnych. Mało tego, sam musi też naliczyć podatek VAT i go potem rozliczyć. Do uzgodnionej ceny sam dolicza VAT w stawce 7 proc. i wystawia fakturę. Jeśli zapłaci za produkty gotówką, nie będzie mógł odliczyć tego podatku. Jeśli zapłaci przelewem w ciągu 14 dni, będzie mógł sobie odliczyć VAT, który naliczył wcześniej na fakturze.

Faktura taka musi mieć oznaczenie RR. Oryginał takiej faktury przedsiębiorca przekazuje dostawcy.

Faktura VAT RR powinna zawierać przynajmniej:

• imiona i nazwiska obu stron wraz z adresami,
• numery identyfikacji podatkowej lub PESEL,
• numer dowodu osobistego, jeśli rolnik ryczałtowy jest osobą fizyczną,
• datę transakcji,
• dokładną nazwę produktów,
• liczbę produktów,
• cenę jednostkową każdego produktu rolnego,
• informację o tym, że nabywca jest czynnym podatnikiem VAT, a towar sprzedaje rolnik ryczałtowy.

Rolnik powinien na fakturze napisać oświadczenie, że jest rolnikiem ryczałtowym. Jeśli współpraca między stronami jest stała, rolnik i przedsiębiorca mogą podpisać umowę. W takiej sytuacji oświadczenie warto przygotować jako osobny dokument. Wtedy nie trzeba go umieszczać na każdej fakturze.

Jeśli jakieś produkty będą wadliwe i wymagana jest obniżka ceny, faktura VAT RR wymaga skorygowania. Każda korekta faktury RR musi być potwierdzona przez rolnika ryczałtowego. W przypadku gdy kwota zwrotu podatkowego jest wyższa (bo np. cena produktu się zwiększyła), trzeba to uwzględnić w rozliczeniu VAT.

Jeśli przedsiębiorca kupuje produkty u rolnika ryczałtowego, a wszystko jest udokumentowane fakturą RR, może dojść do sytuacji, że trzeba będzie zapłacić podatek. Można go jednak odliczyć, jeśli kwotę zakupu powiększono o 7 proc, a płatność za produkty została zrealizowana na konto rolnika.