Fundusze szwajcarskie, czyli unijny program pomocy finansowej

Fundusze Szwajcarskie to potoczna nazwa Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. To część programu obejmującego bezzwrotną pomoc finansową dla rozszerzonej Unii Europejskiej. Wśród beneficjentów oprócz Polski znajduje się też 11 innych państw członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej latach 2004–2007. Program funduszy szwajcarskich powstał ze względu na solidarność z nowymi krajami członkowskimi UE.

W maju 2004 w czasie szczytu Szwajcaria – Unia Europejska, Szwajcarzy zaproponowali ustanowienie programu pomocy, który miałby na celu zmniejszenie różnic społeczno-gospodarczych. Do maja 2005 negocjowano sposób funkcjonowania tego programu pomocy. W lutym 2006 r. Rada Unii Europejskiej i Szwajcaria podpisały umowę o nazwie Memorandum of Understanding. Dokument stwierdzał, że Szwajcaria zobowiąże się do podpisania umów bilateralnych z konkretnymi państwami.

Celem Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy jest obniżanie różnic gospodarczych i społecznych pomiędzy Polską a innymi krajami Unii Europejskiej, które są bardziej rozwinięte. Oprócz tego różnice powinny być niwelowane również na terytorium Polski między tymi ośrodkami, które dobrze się rozwijają, a tymi, które rozwinięte są zdecydowanie słabiej pod względem struktury. Współpraca odbywa się wtedy na podstawie partnerstw, które są nawiązywane pomiędzy polskimi a szwajcarskimi władzami lokalnymi instytucjami i społecznymi. Na cel cen Szwajcaria przeznacza w sumie* 489 mln franków szwajcarskich*.

Szwajcarsko-Polski Program Współpracy przyznawany jest krajowym, a także międzynarodowym projektom, których celem jest wsparcie rozwoju ekonomicznego i społecznego. Z programu finansowane są projekty związane głównie z bezpieczeństwem rozwoju regionalnego, poprawą środowiska, rozwojem małych i średnich firm, rozwojem społecznym, a także rozwojem zasobów ludzkich.

Założeniem funduszu szwajcarskiego przynajmniej 40 proc. środków jest rozdzielanych w czterech województwach Polski południowo-wschodniej: lubelskim, małopolskim, podkarpackim i świętokrzyskim.

W przypadku Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy ustanowiono specjalny instrument finansowy. To tzw. Grant Blokowy. Działają w nim dwa fundusze: Fundusz dla Organizacji Pozarządowych, a także Fundusz Partnerski.

Poziomy dofinansowania funduszy szwajcarskich:

• do 60 proc. całkowitych kosztów;
• do 85 proc. całkowitych kosztów, jeśli mówimy o projektach, które mają dodatkowe środki finansowe z budżetu administracji;
• do 90 proc. całkowitych kosztów kwalifikowanych, jeśli projekt realizują organizacje pozarządowe;
• do 100 proc. całkowitych kosztów.