Jak wygląda i czemu służy pełnomocnictwo?
Każda czynność prawna powinna być wykonana osobiście albo za pośrednictwem pełnomocnika. Pełnomocnik zawsze działa na rzecz mocodawcy, a podjęte przez niego działania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla osoby udzielającej mu pełnomocnictwa.
Wybranie pełnomocnika zawsze powinno wiązać się z zaufaniem, jakim darzy się konkretną osobę. Dzięki temu jej działania będą z pewnością na korzyść mocodawcy. Pełnomocnictwo jest najczęściej spotykane w odniesieniu do działalności gospodarczej. Istnieje wiele spraw, w których to właśnie pełnomocnictwo wszystko ułatwia i przyśpiesza.
Rodzaje pełnomocnictw
Istnieje kilka rodzajów pełnomocnictw, które są rozróżniane na mocy Kodeksu cywilnego.
Pełnomocnictwo ogólne związane jest z dokonywaniem czynności zwykłego zarządu. Nie są one nigdzie spisane, dlatego za każdym razem należy ocenić, czy dana czynność prawna mieści się w jej granicach.
Pełnomocnictwo ogólne w kontekście przedsiębiorcy najczęściej dotyczy kontaktów z organami państwowymi, urzędami, sądami, osobami fizycznymi i podmiotami gospodarczymi. Będzie to na przykład pełnomocnictwo udzielane księgowej do kontaktu z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych lub z urzędem skarbowym.
Pełnomocnictwo rodzajowe jest udzielane do dokonywania określonego rodzaju czynności prawnych. Różni się ono tym, że może przekraczać zakres zwykłego zarządu. Przy tego rodzaju pełnomocnictwie można dowolnie określić zakres objętych nim czynności. Takie pełnomocnictwo obejmuje na przykład możliwość zawierania w imieniu właściciela firmy umowy o pracę.
Pełnomocnictwo szczególne ma zastosowanie w czynnościach przekraczających zwykły zarząd. Określa się w nim pojedynczą czynność, do której dokonania upoważniony zostaje pełnomocnik. Może to być na przykład sprzedaż jakiegoś przedmiotu. Jeżeli sprzedaż związana jest ze spisaniem aktu notarialnego (na przykład sprzedaż nieruchomości), samo pełnomocnictwo również należy spisać w formie notarialnej.
Prokura także jest rodzajem pełnomocnictwa specjalnego. Udzielić jej może jedynie przedsiębiorca wpisany do rejestru przedsiębiorców. Jej działanie powiązane jest z czynnościami sądowymi i pozasądowymi związanymi z przedsiębiorstwem.
W jaki sposób udziela się pełnomocnictwa?
Pełnomocnictwo ogólne pod rygorem nieważności musi zostać udzielone na piśmie. W sytuacji, gdy do czynności prawnej wymagana jest forma pisemna z poświadczeniem podpisu, forma z datą pewną lub forma aktu notarialnego, pełnomocnictwo do działania musi również zostać udzielone w takiej samej formie.
Pełnomocnictwo – odwołanie
Pełnomocnictwo może zostać odwołane w każdym momencie. Od chwili odwołania pełnomocnictwa przez mocodawcę, wygasa ono. Równocześnie taka sama sytuacja następuje, jeżeli dojdzie do* zrzeczenia się pełnomocnictwa*, a także upłynie czas, na jaki pełnomocnictwo było udzielone. Inne sytuacje tego typu to na przykład śmierć mocodawcy.
Gdy pełnomocnictwo wygaśnie, pełnomocnik ma obowiązek zwrócenia mocodawcy wszelkich dokumentów związanych z pełnomocnictwem.
Gdy pełnomocnik przekroczy zakres swoich uprawnień
Czasami dochodzi do sytuacji, w której to pełnomocnik zawierający umowę przekroczy zakres swoich uprawnień. Wówczas ważność zawartej w ten sposób umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu została zawarta. Druga strona umowy po odkryciu tego faktu może wyznaczyć takiej osobie termin na potwierdzenie umowy, a inaczej zostanie ona uznana za niebyłą.
Jednostronna czynność prawna, która została dokonana przez rzekomego pełnomocnika, zawsze jest uznawana za nieważną.
