Jak zawrzeć i zerwać umowę na czas określony?

Pracodawcy powinni pamiętać o regulacji prawnej, z której wynika automatyczne przekwalifikowanie umowy na czas określony w umowę na czas nieokreślony. Sytuacja taka ma miejsce, gdy pracodawca i pracownik w następujących po sobie okresach dwukrotnie zawarli umowę o pracę na czas określony.

Dodatkowym warunkiem jest, aby przerwa pomiędzy rozwiązaniem ostatniej a nawiązaniem kolejnej - trzeciej z kolei umowy o pracę - nie przekroczyła miesiąca. Wówczas wspomniana trzecia z kolei umowa będzie automatycznie umową o pracę na czas nieokreślony, nawet jeśli z treści samej umowy wynika co innego.

| KOMENTARZ DLA MONEY.PL: |
| --- |
|

*mec. Lidia Szczesna-Jędrych, Radca Prawny w LSJ Kancelaria Prawna Szczesna-Jędrych Olejnik-Roszkowska: * Osoby zainteresowane chciałabym przestrzec przed kolejną pułapką ustawową, jaką jest regulacja dotycząca _ przedłużania _ umów o pracę na czas określony. Jeśli obie strony w trakcie trwania umowy o pracę na czas określony uzgadniają dłuższy okres współpracy na podstawie tejże umowy, to takie porozumienie oznacza automatyczne zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony. Dlatego z mojej strony już na etapie planowania zawarcia umowy radzę realnie przewidzieć czas jej obowiązywania, tak aby był satysfakcjonujący dla obu stron. Czasami lepiej bowiem założyć dłuższy, niż zbyt krótki, termin obowiązywania tego typu umowy. Nie można jednak popaść w inną pułapkę polegającą na zawieraniu umów o pracę na czas określony, które obowiązują przez zbyt długi okres, np. 10 lat. Chciałabym podkreślić, że tego rodzaju umowy są zawsze podejrzanie traktowane
w obrocie prawnym, a orzecznictwo wskazuje nawet, że w indywidualnych przypadkach mogą być one traktowane jako umowy o pracę na czas nieokreślony. Pracodawca musi zatem pamiętać, iż pracownik, któremu zależy, by jego współpracę regulowała umowa na czas nieokreślony, w momencie wystąpienia do sądu pracy o ustalenie istnienia umowy na czas nieokreślony i przedstawienia 10-letniej umowy terminowej (na czas określony), ma duże szanse na wygranie sprawy. |

Oczywiście należy podkreślić, że _ automatyczna prawna zamiana _ umowy o pracę na czas określony w umowę o pracę na czas nieokreślony, o czym była mowa powyżej, nie dotyczy umów zawartych w celu zastępstwa innego pracownika podczas jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy lub umów zawartych w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym bądź sezonowym, czy też zadań realizowanych cyklicznie.

Obecnie polscy pracodawcy preferują umowy o pracę na czas określony, gdyż w ten sposób mogą uniknąć podania przyczyny rozwiązania takiej umowy. Przepisy bowiem wprost stanowią, że podanie przyczyny wymaga wypowiedzenie jedynie umowy o prace na czas nieokreślony.

W tym miejscu chcę jednak podkreślić, że nie każdą umowę o pracę na czas określony można wypowiedzieć. Umowa na czas określony zasadniczo jest rozwiązywana z upływem okresu, na jaki została zawarta. Istnieje oczywiście możliwość wcześniejszego jej rozwiązania, w sytuacji gdy obie strony postanowią o tym już w momencie rozpoczęcia współpracy, a adekwatny zapis znajdzie się w treści umowy. Okres wypowiedzenia takiej umowy wynosi zawsze 2 tygodnie.

Bowiem zgodnie z art. 33 Kodeksu pracy przy zawieraniu umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogą przewidzieć dopuszczalność wcześniejszego rozwiązania tej umowy z dwutygodniowym wypowiedzeniem. Warto zatem podkreślić, że nie w każdej umowie zapis o jej wcześniejszym rozwiązaniu będzie skuteczny.

• Termin zakończenia umowy na zastępstwo
  • Najważniejsze informacje w twojej skrzynce e-mail!

Ma to miejsce jedynie w przypadku umów zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy. Z własnej praktyki wiem, że dość często pojawia się problem zawarcia umowy na równe
6 miesięcy oraz jednoczesne umieszczenie klauzuli o wcześniejszym jej rozwiązaniu. W takich przypadkach wspomniany zapis nie będzie niestety skuteczny. Jak wynika wprost z Kodeksu pracy, umowa taka musi być zawarta na okres przynajmniej 6 miesięcy i jednego dnia. W związku z tym umowa o pracę zawarta dokładnie na 6 miesięcy nie może być rozwiązana przed upływem tego okresu.

• Firma zwolni pracownika bez opinii związków

Taka sytuacja gwarantuje stabilność zatrudnienia. Umowa o pracę na czas określony - podobnie jak każda inna umowa o pracę - może być rozwiązana w tzw. trybie dyscyplinarnym czyli natychmiastowym. Dzieje się tak w sytuacji, gdy pracownik ewidentnie zawinił i dalsze jego zatrudnianie jest niecelowe, a wręcz szkodliwe dla pracodawcy.

Rozwiązanie umowy terminowej - przy wykorzystaniu klauzuli o wcześniejszym wypowiedzeniu - wymaga formy pisemnej. Oświadczenie powinno być podpisane przez osobę upoważnioną ze strony pracodawcy - prezesa zarządu lub inną osobę upoważnioną zgodnie z art. 3(1) Kp, np. dyrektora HR.

• Czy można zwolnić pracownika powołanego do wojska?
  • Kalkulator płac

Prawo do rozwiązania umowy na czas określony mają również pracownicy, jednak tylko wtedy, gdy umowa zawiera skuteczną klauzulę o 2-tygodniowym okresie wypowiedzenia. Jeśli takiego zapisu zabrakło, umowa nie może być jednostronnie rozwiązana. Pracodawcy daje to gwarancję, że pracownik nie pozostawi ważnego projektu w połowie jego realizacji. Jeśli mimo to podwładny po prostu porzuci pracę, wbrew regulacjom umownym i kodeksowym, naraża się na odpowiedzialność względem pracodawcy, któremu przysługuje wówczas roszczenie o odszkodowanie.

O odszkodowaniu orzeka sąd pracy. W mojej opinii przepisy regulujące te kwestie nie są jednak zbyt przychylne dla pracodawcy, gdyż wysokość odszkodowania często nie pokrywa strat. Wynika to z regulacji, która określa wysokość odszkodowania na poziomie wynagrodzenia za okres 2 tygodni. W praktyce często jest to niesatysfakcjonujące dla pracodawcy, który pozostał sam z trudnym terminowym projektem, a znalezienie nowego pracownika wymaga czasu.

Z mojej strony radziłabym, aby zawierając umowę o pracę na czas określony, przemyśleć, jaki cel chcemy osiągnąć. Najlepiej takie umowy sprawdzają się w przypadku prowadzenia tzw. projektów.

Autorka jest Radcą Prawnym w LSJ Kancelaria Prawna Szczesna-Jędrych Olejnik-Roszkowska.