Potrącenie - sposób na rozliczenie z kontrahentem

Co zrobić kiedy kontrahent nie płaci? Można skorzystać wtedy z potrącenia wzajemnych wierzytelności.

Obraz
Źródło zdjęć: © Money.pl/Tomasz Brankiewicz

Kontrahenci, którzy mają względem siebie zobowiązania, powodujące że są dla siebie jednocześnie dłużnikami i wierzycielami mogą dokonać między sobą potrącenia. Stanowi ono całkowite lub częściowe umorzenie zobowiązań między podmiotami.

W takiej sytuacji każda ze stron może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności kontrahenta, o ile oczywiście są spełnione ustawowe przesłanki do tego (tj. określony przedmiot obu wierzytelności, wymagalność, wzajemność i zaskarżalność wierzytelności). Potrącenie nie jest oparte na przepisach bezwzględnie obowiązujących, co oznacza że strony mogą przy pomocy umowy je zmodyfikować.

Rozróżnia się potrącenie umowne dwustronne, które nie jest uregulowane w Kodeksie Cywilnym. Może ono być przeprowadzone według ogólnych zasadach swobody kontraktowania. Skutki takiego potrącenia są więc pozostawione woli stron.

Z kolei potrącenie jednostronne - ustawowe - powstaje na skutek złożenia przez jedną ze stron oświadczenia woli skierowanego do drugiej strony.

Na skutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się wzajemnie do wysokości wierzytelności niższej. Sprzyja to uproszczeniu i szybkości obrotu, oraz możliwości odstąpienia od bezpośredniego spełnienia świadczenia, gdy nie jest to celowe. Nie ma wówczas działania stron a jedynie rozliczenie rachunkowe. Obok pewności i szybkości rozliczenia, w wyniku potrącenia, możliwe jest zaspokojenie roszczeń, także od dłużnika niewypłacalnego, jak również w szczególnych sytuacjach od dłużnika, co do którego ogłoszono upadłość.

[ ( http://static1.money.pl/i/h/88/t115544.jpg ) ] (http://msp.money.pl/wiadomosci/prawo/artykul/kiedy;zarzad;odpowiada;za;dlugi;spolki,41,0,765225.html) Kiedy zarząd odpowiada za długi spółki?
Stosowanie potrącenia przepisy uzależniają od wzajemności wierzytelności, czyli podmioty są względem siebie jednocześnie dłużnikami i wierzycielami. Innym warunkiem jest to by przedmiotem obu wierzytelności były tylko pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone co do gatunku oraz by obie wierzytelności były wymagalne (w chwili potrącenia musi istnieć obowiązek spełnienia obu świadczeń). Wierzytelność strony dokonującej potrącenia musi być również zaskarżalna, czyli może być dochodzona przed sądem.

Potrącenie następuje wskutek złożenia oświadczenia woli drugiej stronie. Dla jego skuteczności nie jest wymagana zgoda drugiej strony, przy czym forma złożenia oświadczenia o potrąceniu jest dowolna (na potrącającym ciąży jednak obowiązek udowodnienia faktu potrącenia).

Nie mogą być umorzone przez potrącenie wierzytelności: nie ulegające zajęciu, o dostarczenie środków utrzymania, wynikające z czynów niedozwolonych, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne. Możliwe jest również umowne wyłączenie potrącenia pomiędzy zindywidualizowanymi podmiotami.

Czytaj w Money.pl
[ ( http://static1.money.pl/i/h/113/t34417.jpg ) ] (http://msp.money.pl/wiadomosci/zarzadzanie/artykul/zabezpiecznie;danych;osobowych;w;firmie,157,0,761245.html) Zabezpiecznie danych osobowych w firmie Administrator danych musi zadbać o trwałe i skuteczne usunięcie informacji osobowych, gdy ustanie cel do których zostały zgromadzone i przetwarzane.
[ ( http://static1.money.pl/i/h/197/t21701.jpg ) ] (http://msp.money.pl/wiadomosci/pozyskiwanie_kapitalu/artykul/korzystne;zmiany;w;kredycie;technologicznym,206,0,764622.html) Korzystne zmiany w Kredycie Technologicznym Na wypłatę wsparcia trzeba czekać aż do momentu osiągnięcia pierwszych przychodów z inwestycji. To się zmieni - środki wypłacane będą szybciej.
[ ( http://static1.money.pl/i/h/4/t46852.jpg ) ] (http://msp.money.pl/wiadomosci/prawo/artykul/kiedy;zarzad;uniknie;odpowiedzialnosci;za;dlug;spolki,249,0,768505.html) Kiedy zarząd uniknie odpowiedzialności za dług spółki? Członkowie zarządu nie odpowiadają za długi wobec kontrahentów, o ile we właściwym czasie złożony był wniosek o upadłość.

Autorka jest aplikantką radcowską z Kancelarii BSO Prawo & Podatki

Wybrane dla Ciebie
Trump chce wystawy Expo w USA. "Zamierzamy ubiegać się o organizację"
Trump chce wystawy Expo w USA. "Zamierzamy ubiegać się o organizację"
Trump pozywa JPMorgan Chase. Żąda wielkiego odszkodowania za zajęcie kont
Trump pozywa JPMorgan Chase. Żąda wielkiego odszkodowania za zajęcie kont
Złoto znów bije rekordy. Cena kruszcu przekroczyła kolejną granicę
Złoto znów bije rekordy. Cena kruszcu przekroczyła kolejną granicę
Złoty umacnia się wobec dolara i euro. "Odreagowanie na rynkach"
Złoty umacnia się wobec dolara i euro. "Odreagowanie na rynkach"
Coraz więcej cudzoziemców w PPK. Dominują Ukraińcy
Coraz więcej cudzoziemców w PPK. Dominują Ukraińcy
Premier Wielkiej Brytanii ocenił decyzję Trumpa. "Zdrowy rozsądek"
Premier Wielkiej Brytanii ocenił decyzję Trumpa. "Zdrowy rozsądek"
Kanclerz Niemiec krytykuje UE za nadmiar regulacji. "Zmarnowany ogromny potencjał"
Kanclerz Niemiec krytykuje UE za nadmiar regulacji. "Zmarnowany ogromny potencjał"
Donald Trump ponownie krytykuje Hiszpanię za wydatki na obronność
Donald Trump ponownie krytykuje Hiszpanię za wydatki na obronność
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 22.01.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 22.01.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 22.01.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 22.01.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 22.01.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 22.01.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 22.01.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 22.01.2026