Pożyczka dla kontrahenta. VAT czy PCC?

Firma A będąca podatnikiem podatku VAT prowadzącym działalność gospodarczą planuje udzielić pożyczkę kontrahentowi (innej firmie). Do przedmiotu działalności Firmy A nie należy udzielanie pożyczek, a planowana pożyczka będzie jednorazowa. Firma A ma wątpliwość czy pożyczka ta będzie opodatkowana podatkiem VAT lub PCC?

Dana czynność podlega opodatkowaniu VAT jeżeli jest ujęta w katalogu czynności zawartym w art. 5 ustawy o VAT (przesłanka przedmiotowa) oraz jeżeli czynności tej dokonuje podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT (przesłanka podmiotowa), czyli podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Pożyczka, którą Firma A zamierza udzielić będzie opodatkowane VAT jeżeli zostaną spełnione obydwie opisane powyżej przesłanki.

Na gruncie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlega odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Nie może budzić wątpliwości, że udzielenie pożyczki stanowi odpłatne świadczenie usług, gdzie odpłatność stanowią odsetki. Ponadto Firma A, która zamierza udzielić pożyczki jest podatnikiem VAT, ponieważ prowadzi działalność gospodarczą. Jednakże przedmiotem tej działalności nie jest udzielanie pożyczek, a planowana pożyczka będzie jednorazowa. Czy w związku z tym pożyczka będzie podlegała opodatkowaniu VAT?

W interpretacji indywidualnej z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. ILPP1/443-815/13-4/JSK Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy uznał, że c_ zynności polegające na udzielaniu pożyczek pieniężnych podlegających oprocentowaniu stanowią odpłatne świadczenie usług i podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia, czy statusu nabywcy. Udzielanie bowiem pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług, nawet gdy te czynności nie znajdują się w jej zakresie przedmiotowym. _

Na gruncie powyższego poglądu, akceptowanego także w innych interpretacjach indywidualnych wydawanych przez organy podatkowe należy uznać, że planowane przez Firmę A udzielenie pożyczki będzie opodatkowane VAT. Jednocześnie czynność ta będzie zwolniona z VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, który to przepis zwalnia z podatku usługi udzielania pożyczek. Pożyczka będzie zatem podlegała opodatkowaniu VAT i będzie z tego podatku zwolniona. A co z podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC)?

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o PCC opodatkowaniu tym podatkiem podlega umowa pożyczki. Jednakże w myśl art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

– umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,

– umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zgodnie z powyższym jeżeli jedna ze stron czynności cywilnoprawnej jest zwolniona z tytułu tej czynności z VAT, to czynność ta nie podlega opodatkowaniu PCC, chyba, że została wskazana w sformułowanym w przepisie katalogu wyjątków. Umowa pożyczki nie została ujęta w tym katalogu. Jak już zostało wykazane planowane przez Firmę A udzielenie pożyczki będzie zwolnione z VAT, w związku z czym pożyczka nie będzie podlegała opodatkowaniu PCC.

Podsumowując, udzielenie przez Firmę A pożyczki będzie objęte zwolnieniem od podatku VAT, a jednocześnie pożyczka ta nie będzie opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych.