Ubezpieczenie zdrowotne ZUS. Co musisz wiedzieć o publicznej służbie zdrowia?

Ubezpieczenie zdrowotne pozwala skorzystać ze świadczeń medycznych w ramach publicznej służby zdrowia. Mają do niego prawo pracownicy pracujący na podstawie umowy o pracę, zleceniobiorcy, osoby, które prowadzą działalność gospodarczą, bezrobotni, studenci i uczniowie, a także emeryci i renciści.

Każda osoba, która korzysta z ubezpieczenia zdrowotnego, ma obowiązek zgłoszenia do niego członków rodziny, jeśli ci nie mają innego tytułu do ubezpieczenia. Prawo do skorzystania z opieki zdrowotnej nabywa się w momencie zgłoszenia go do ubezpieczenia zdrowotnego.

Do ubezpieczenia zdrowotnego można też przystąpić wstecznie:

• w ciągu 30 dni od momentu skorzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej;
• przez 30 dni od chwili, gdy Narodowy Fundusz Zdrowia powiadomi nas, że rozpoczął dochodzenie kosztów świadczeń.

Jeśli w tym czasie zgłosimy się do ubezpieczenia, to nie poniesiemy kosztów leczenia.

Składka ubezpieczenia zdrowotnego to 9 proc. podstawy wymiaru. Prawo do korzystania ze świadczeń istnieje tak długo, jak długo odprowadzane są składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jeśli nastąpi przerwa w opłacaniu składek, to ubezpieczenie ustaje po 30 dniach. Wszystkie osoby, które skończyły szkołę (średnią lub wyższą) tracą prawo do opieki zdrowotnej po 4 miesiącach.

Jeśli straciliśmy prawo do świadczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, a chcemy cały czas z niego skorzystać, to możemy dobrowolnie się ubezpieczyć.

Z dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego mogą skorzystać np. ci, którzy uzyskują dochód na podstawie umowy o dzieło albo osoby zatrudnione na podstawie umów, które nie są objęte składkami albo też bezrobotni bez prawa do bezpłatnej opieki zdrowotnej, czyli głównie ci, którzy nie są zarejestrowani jako bezrobotni. Z dobrowolnego ubezpieczenia mogą też skorzystać obcokrajowcy. Najważniejsze, żeby mieszkali na terenie naszego kraju.

Do ubezpieczenia zdrowotnego obowiązkowego rejestrujemy się w momencie wpisywania do ubezpieczenia społecznego. Jeśli chcemy przystąpić do ubezpieczenia dobrowolnego, trzeba zgłosić się do najbliższego oddziału NFZ. W NFZ trzeba też przedstawić dokument, potwierdzający naszą tożsamość. Dodatkowo trzeba też będzie udokumentować* ostatni okres ubezpieczenia* (np. zaświadczenie z poprzedniej firmy, w której pracowaliście, a które potwierdzi, że składki zdrowotne były opłacane). Jeśli wniosek wypełnimy poprawnie, podpisujemy umowę na skorzystanie z bezpłatnej służby zdrowia. Umowa zawierana jest na czas nieokreślony.

Jeśli mieliśmy przerwy w opłacaniu ubezpieczenia zdrowotnego, będzie trzeba zapłacić opłatę dodatkową. Uiszcza się ją na konto Narodowego Funduszu Zdrowia. Opłata wynosi od 20 proc. do 200 proc. dochodów, które są brane pod uwagę przy obliczaniu wymiaru składki, a jej wysokość zależy od okresu, w którym osoba ubezpieczająca się dobrowolnie nie była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym.

Opłatę dodatkową trzeba rozliczyć jeszcze zanim podpiszemy umowę z NFZ.

W niektórych sytuacjach, na prośbę osoby, która chce się ubezpieczyć, Narodowy Fundusz Zdrowia może odstąpić od naliczenia opłaty dodatkowej. Może też umożliwić zapłatę w ratach. Są to raty miesięczne i nie może ich być więcej niż 12.