VAT ZD, czyli ulga na złe długi

Każdy przedsiębiorca, który jest czynnym płatnikiem VAT, musi składać miesięczne lub kwartalne deklaracje i rozliczać terminowo podatki. Do urzędu trzeba odprowadzić podatek naliczony przy fakturach, nawet jeśli nie zostały one jeszcze opłacone przez kontrahenta. To może być sporym obciążeniem dla przedsiębiorcy, jeśli takich zaległych płatności jest sporo i wymaga tego, żeby firma miała duży poziom płynności finansowej, by podołać takim obciążeniom.

Jeśli termin płatności dawno minął, a należność wciąż nie została rozliczona, podatnik ma szansę odzyskać podatek, wcześniej wpłacony do urzędu.

Żeby starać się o korektę podatku podatnik, który jest wierzycielem, musi złożyć do urzędu zawiadomienie VAT-ZD. W dokumencie podaje on m.in. dane dłużnika, od którego nie otrzymał zapłaty, oraz informacje o niezapłaconych fakturach.

Zawiadomienie VAT-ZD jest załącznikiem dodawanym do zwykłej deklaracji dla podatku od towarów i usług.

Ulgę na złe długi można zastosować w sytuacji, gdy łącznie są spełnione określone warunki:

• podatnik, który chce skorzystać z ulgi na złe długi, jest czynnym podatnikiem VAT;
• dzień przed złożeniem deklaracji wierzyciel i dłużnik są zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT;
• dłużnik nie jest w stanie likwidacji;
• nie upłynęły 2 lata od wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność.

Jeśli takie przesłanki zachodzą, spokojnie można złożyć wniosek o zwrot podatku.

Na czym polega ulga na złe długi u sprzedawcy? Pozwala ona sprzedawcy odzyskać część należności, którą musiał odprowadzić do urzędu skarbowego jako podatek.

Dla łatwiejszego zrozumienia mechanizmu ulgi na złe długi trzeba przypomnieć ogólną zasadę rozliczania podatku VAT. Obowiązek podatkowy z tytułu VAT pojawia się, gdy przedsiębiorca dostarcza towar lub usługę. Wtedy niezależnie od tego, czy otrzymał płatność, czy nie, musi wykazać kwotę sprzedaży w deklaracji VAT i w razie konieczności odprowadzić do urzędu* należny podatek VAT*. Musi go rozliczać miesięcznie lub – w uzasadnionych przypadkach – kwartalnie. Żeby mieć taką możliwość, musi zgłosić taką formę rozliczenia do urzędu skarbowego. W przeciwnym razie urząd uzna, że podatnik rozlicza podatek VAT w formule miesięcznej.

W sytuacji, gdy wierzytelności nie da się ściągnąć, to przedsiębiorca może poprosić o zwrot podatku, który już wcześniej zapłacił. Za nieściągalną należność uważa się taką, która nie została opłacona ani sprzedana w ciągu 150 dni, choć były wysyłane przypomnienia i wezwania.

W przypadku, jeśli złożono deklarację podatkowej, z prośbą o korektę, a płatność została uregulowana, podatnik musi rozliczyć ten podatek w deklaracji za okres, w którym należność została opłacona. Gdy fakturę zapłacono tylko w części, to należy dokonać częściowego rozliczenia.

Innymi słowy, jeśli podatnik otrzyma zapłatę, musi dopłacić cały należny VAT (czyli zwrócić ulgę na złe długi). Trzeba pamiętać, że fiskus może żądać tego zwrotu, nie zważając na okres przedawnienia zobowiązania podatkowego, który wynosi 5 lat. Podatnik-wierzyciel nie musi w szczególny sposób windykować dłużnika, aby skorzystać z ulgi na złe długi. Jeśli sprzeda wierzytelność, to nie jest to równoznaczne z płatnością zaległości.