Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Do kogo jest skierowany?

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych jest tworzony w celu zapomogi dla wybranych pracowników znajdujących się w trudnej sytuacji losowej. Jednostki budżetowe i samorządowe muszą taki fundusz tworzyć zawsze. W przypadku firm prywatnych jest to obowiązkowe, jeśli w firmie pracuje więcej niż 50 osób.

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych to pieniądze, które zbiera pracodawca po to, by można je było wykorzystać na wsparcie konkretnych pracowników. Środki te wpłacane są na odrębny rachunek, używany wyłącznie do celów obsługi funduszu socjalnego. Taki rachunek jest chroniony przed ewentualną egzekucją, nie podlega więc zajęciu np. przez komornika czy urząd skarbowy, jeśli firma miałaby jakieś zaległości.

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych jest obowiązkowy we wszystkich jednostkach budżetowych. Muszą go też mieć firmy prywatne, w których pracuje więcej niż 50 pracowników.

Pieniędzmi z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych może rozporządzać wyłącznie pracodawca. Pieniądze te mogą być wykorzystane tylko na określone cele, które są związane z pomocą pracownikom. Możliwości wydatkowania takich środków określa ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Takie pieniądze można wydać np. na:

• tzw. wczasy pod gruszą, czyli dofinansowanie wczasów pracownika;
• dofinansowanie kolonii i obozów dla dzieci pracowników;
• karnety na basen lub klubu sportowego;
• bilety do kina, lub na koncert albo inną imprezę kulturalną;
• pożyczkę na kupno mieszkania, budowę domu albo remont. Kwota takiej pożyczki i jej oprocentowanie zależy od tego, jakimi środkami dysponuje fundusz;
• bony i talony dla pracowników;
• paczki świąteczne dla dzieci;
• zapomogi losowe – trzeba pamiętać, że taka zapomoga może być bezzwrotna.

Ogólnie można więc przyjąć, że środki te będą przeznaczone na pomoc socjalną dla pracowników. Głównie tych, znajdujących się w trudnej sytuacji losowej.

Głównym wyznacznikiem, który decyduje o wysokości dopłat, jest wysokość dochodu, który przypada na członka rodziny. W tym przypadku bierzemy pod uwagę nie tylko dochód pracownika, ale i wszelkie dochody członków rodziny. Wysokość świadczeń musi być zróżnicowana. Jeśli pracodawca chciałby wypłacić wszystkim po równo, może otrzymać grzywnę. Szczegółowy katalog uprawnionych do skorzystania z pieniędzy funduszu socjalnego zawiera ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Trzeba pamiętać, że nie jest dozwolone uzależnianie wysokości wypłacanych środków od tego, jaką umową związany jest pracownik, a także od tego, w jakim wymiarze w danej firmie pracuje i jak długo.

Z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych mogą więc skorzystać:

• pracownicy etatowi (niezależnie od wymiaru), a także członkowie ich rodzin;
• emeryci i renciści;
• rodziny pracowników, którzy już nie żyją, a byli jedynymi żywicielami rodziny;
• młodociani, którzy przyuczają się do zawodu;
• chałupnicy.

Skorzystanie z pieniędzy z funduszu socjalnego wymaga, by pracownik złożył wniosek do odpowiedniego działu w firmie. Dobrym rozwiązaniem dla firm jest, jeśli w wewnętrznym regulaminie funduszu zostanie określona cała procedura wypłaty takich środków. Powinno się w nim również opisać dokładnie cały proces, a także czas, w jakim wniosek jest rozpatrywany. Ważne będzie też określenie wymagań, które muszą być spełnione, by pieniądze otrzymać.