Zwolnienie z VAT – komu przysługuje i czy się opłaca?

Wielu przedsiębiorców staje się czynnymi podatnikami VAT. Chcą bowiem odliczać ten podatek z faktur kosztowych i dzięki temu kupować taniej. Są jednak i tacy, którym przysługuje zwolnienie z VAT. Dowiedz się, kto ma prawo do zwolnienia z VAT i czy to się opłaca.

Żeby móc skorzystać ze zwolnienia z VAT, trzeba spełnić kilka warunków. Przede wszystkim chodzi tutaj o wielkość obrotów. Od 1 stycznia 2018 r. ten limit to 40 000 euro, co raje ok. 200 000 zł. Jeśli obrót ze sprzedaży nie przekroczył właśnie 200 000 zł, to przedsiębiorca ma prawo do zwolnienia VAT.

Ze zwolnienia może również skorzystać każdy przedsiębiorca, który dopiero zaczyna prowadzić biznes. Jeśli firma zostanie uruchomiona w trakcie roku, to limit zwolnienia obliczamy proporcjonalnie. Prawo określa działalności, które "z marszu" nie mogą skorzystać ze zwolnienia. I nie ma tu w ogóle znaczenia wielkość obrotów. Z VAT-u nie mogą być zwolnieni:

• sprzedawcy metali szlachetnych;
• sprzedawcy towarów, które są objęte podatkiem akcyzowym (oprócz energii energetycznej, tytoniu oraz używanych samochodów osobowych);
• sprzedawcy budynków;
• sprzedawcy nowych samochodów;
• prawnicy;
• doradcy;
• jubilerzy.

Jeśli podatnik korzystał kiedyś z prawa do zwolnienia, ale z niego zrezygnował, to może się o nie ubiegać ponownie. Musi spełnić warunek związany z wysokością obrotów, a dodatkowo musi odczekać przynajmniej rok od chwili, w której podatnik stracił prawo do zwolnienia.

Osobom, które zaczynają dopiero prowadzenie firmy, zwolnienie przysługuje od razu. Nie muszą one składać żadnych deklaracji. Jeśli jednak przedsiębiorca jest czynnym podatnikiem, a chciałbym skorzystać ze zwolnienia, to musi dokonać aktualizacji formularza VAT-R.

Jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na zwolnienie z VAT, będzie musiał skorygować podatek VAT, który został odliczony przy zakupie środków trwałych, a także towarów handlowych, które nie zostały sprzedane.

Wiele zależy od rodzaju działalności. Zdecydowaną zaletą zwolnienia z podatku VAT jest brak potrzeby wypełniania deklaracji VAT i dokumentowania zakupów i sprzedaży VAT. Podstawową sprawą jest to, że nie trzeba zgłaszać się jako podatnik VAT. Oczywiście trzeba pamiętać, że przedsiębiorca w każdym momencie może zarejestrować się jako czynny przedsiębiorca VAT. Przedsiębiorca nie ma też obowiązku wystawiania faktur. Może to zrobić, jeśli kupujący sobie zażyczy takiego dokumentu, ale wtedy zaznacza, że sprzedaż jest zwolniona z podatku VAT.

Oczywiście w przypadku zwolnienia z VAT możemy zauważyć kilka niedogodności dla przedsiębiorcy. Przede wszystkim chodzi tutaj o to, że nie można odliczyć VAT-u naliczonego, który wynika z faktur kosztowych.

Prawo do obniżenia kwoty podatku o podatek naliczony istnieje, jeśli towary i usługi wykorzystuje się do czynności opodatkowanych. Nie można z tego skorzystać, jeśli podatnicy nie są zarejestrowanymi podatnikami VAT. Najprościej porównać do sytuacji osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej i nie może odliczyć VAT-u z zakupionych towarów. W efekcie podatnik będzie sprzedawał droższy towar, bo nie może odliczyć VAT-u, który jest wliczony w cenę produktu. Dlatego przedsiębiorca musi skalkulować czy takie zwolnienie mu się opłaca. Jeśli swoje towary będą sprzedawane klientom indywidualnym albo przedsiębiorcom, którzy też korzystają ze zwolnienia, taka transakcja będzie opłacalna. Bo tacy odbiorcy chętniej kupią* towar bez podatku*.