Trwa ładowanie...
Notowania
Przejdź na
Szymon Machniewski
|

Jaki wpływ ma darowizna na zachowek?

16
Podziel się:

Sprawy spadkowe mogą być bardzo skomplikowane, jeśli do spadku powoływanych jest wiele osób bliskich zmarłemu i mających prawo do udziału w majątku lub choćby do zachowku. Jaki wpływ na wysokość zachowku mają uzyskane od zmarłych, bliskich osób darowizny za ich życia? Czy w ogóle występują jakieś związki pomiędzy darowizną a zachowkiem?

Jaki wpływ ma darowizna na zachowek?
(Getty Images, Artur Marciniec)

Czym jest zachowek po rodzicach?

Na wstępie rozważania związku pomiędzy zachowkiem i darowizną trzeba powiedzieć, co to jest zachowek. Jest on definiowany jako pewna kwota pieniężna czy wartość, która stanowi minimum należne zstępnym, małżonkowi czy rodzicom spadkodawcy, bez względu na to, czy w ogóle zostali oni uwzględnieni w dokumencie testamentu pozostawionym przez zmarłego.

Jego celem jest ochrona interesów takich osób, które na skutek korzystania przez zmarłego z prawa do swobody rozporządzania swoim majątkiem na wypadek śmierci nie zostały powołane do dziedziczenia, a jednocześnie dziedziczyłyby po nim, gdyby nie sporządził testamentu.

Kto może ubiegać się o zachowek?

Dzieci po zmarłych rodzicach, wnuki po dziadkach, ale i rodzice po zmarłym dziecku mogą ubiegać się o zachowek. Zgodnie z art. 991 § 1 zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). 

Kiedy należy się zachowek? Wtedy, gdy z ustawy wynika, że dana osoba jest spadkobiercą, a w testamencie spadkodawca nie ujął jej do dziedziczenia. Przy okazji przywołany przepis wyjaśnia również, ile wynosi zachowek. To połowa wartości udziału w spadku, jaki przypadałby dla danego spadkobiercy przy dziedziczeniu na mocy ustawy. 

Czy od darowizny można ubiegać się o zachowek?

Zasadniczo przy ustalaniu prawa danej osoby do zachowku dolicza się do spadku darowizny, które zostały uczynione przez spadkodawcę. Dlatego należy uznać, że darowizna i prawo do zachowku mają ze sobą wiele wspólnego. Jeśli zdarzyłoby się, że w chwili śmierci tak zwana scheda spadkowa jest zerowa lub znikoma, to po doliczeniu do niej kwot darowizn dokonanych przez spadkodawcę za życia może się znacząco zwiększyć. 

Od zasady doliczania darowizn do schedy spadkowej istnieją pewne wyjątki, jakie zostały ujęte w art. 994 Kodeksu cywilnego. Wskazano w nim, że do spadku nie dolicza się darowizn takich jak:

  • drobne darowizny zwyczajowe w danych stosunkach przyjętych,
  • darowizny dokonane przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku (czyli daty śmierci spadkodawcy), na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

W tym drugim przypadku chodzi o darowizny dokonane na rzecz osób niebędących spadkobiercami lub osobami uprawnionymi do zachowku, jeśli dokonano ich później niż w ciągu 10 lat, licząc wstecz od chwili śmierci spadkodawcy. 

Nie ma znaczenia, jaki był przy tym przedmiot darowizny i cel jej dokonania. Jego wartość doliczana do spadku powinna być obliczana według stanu z chwili dokonania, ale według cen z momentu ustalenia zachowku. 

Ile lat od darowizny należy się zachowek?

Zachowek należy się zawsze, niezależnie od tego, jak dawno była dokonana darowizna, ale darowizny sprzed więcej niż 10 lat nie będą zaliczone do masy spadkowej i nie będzie liczony od nich zachowek. Przedawnienie po 10 latach dotyczy jednak tylko darowizn dla osób, które nie są zaliczane do spadkobierców czy osób uprawnionych np. do zachowku po rodzicach. Do ilu lat wstecz dolicza się w takim przypadku darowizny? Właściwie nie ma czasowego ograniczenia. 

Trzeba wiedzieć jednak, że samo roszczenie o zachowek może ulec przedawnieniu na mocy art. 1007 Kodeksu cywilnego. Roszczenie uprawnionego z tytułu zachowku przedawnia się z upływem 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu, a jeśli takiego dokumentu nie było, to z upływem 5 lat od dnia otwarcia spadku. 

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl
Źródło:
money.pl
KOMENTARZE
(16)
Niki
4 tyg. temu
Uważam, że powinien obowiązywać tylko testament, a więc wola osoby decydującej o swoim majątku. Często rodzina nie robi nic dla danej osoby, bo wie , że i tak należy jej się zachowek. Zachowek mógłby obowiązywać, gdyby nie było testamentu. Sądzę, że poprawiłyby się relacje rodzinne gdyby obowiązywał tylko testament.
Jontek
4 tyg. temu
Slow brak na to prawo spadkowe.Jesli ja zostawiam majatek komukolwiek,nikt nie powinien miec prawa wyciagac łapy po zachowek.Ale to prawo jest dla zwyklych smiertlenikow bogacze takoe prawo maja w dupie,bo "kupią"kazdego sędziego.Ten swiat powinien szlak trafic.Ludzie nie zasluguja na to zeby żyć
Zmarły
miesiąc temu
Dlaczego ktoś ma prawo decydować o moim dobytku tak było w PRL dalej to samo niejedna osoba się w grobie przewraca niech swoim dobytkiem się dzielą a dalej po cudze ręce wyciągają ktoś pracował 40 lat a tu obcy decyduje zachowki rozdaje z twojego dorobku
Zik
miesiąc temu
Mój majątek, moja decyzja na kogo on przejdzie.Zachowek to niesprawiedliwość który dawno już powinien być zniesiony. Co z tego że uznam kogoś za niegodnego w testamencie jak i tak tego kogoś dzieci dostaną zachowek .To prawo dawno powinno być dostosowane do woli zmarłego bo to on wie najlepiej kto mu pomagał w jesieni życia.
Lol
miesiąc temu
Zachowek to dobra forma zadośćuczynienia dzieciom pozamałżeńskim, które całe życie były pomijane przez rodzica uchylającego się od obowiązku opieki nad własnym dzieckiem. Każdy człowiek ma jednego ojca i jedną matkę i po nich dziedziczy, choćby za pomocą zachowku. Jeśli ktoś natomiast źle zachowywał się wobec rodzica, to z zachowku może zostać wykluczony.