FPP i CALPE: Prostota stanowionego prawa powinna być priorytetem

"Większa prostota systemu prawnego będzie mogła być osiągnięta, gdy radykalnie zostanie ograniczana liczba i częstotliwość nowelizacji. W tym celu należy rozważyć przyjęcie zasady kumulowania wejścia w życie zmian, aby adresaci prawa mieli ułatwioną możliwość przygotowania się na zmiany. Przykładowo, można zaproponować, by większe zmiany prawa wchodziły w życie dwa razy do roku, a drobniejsze zmiany prawa na początku kwartałów" - czytamy w komunikacie.

Program gospodarczy dla Polski FPP i CALPE zakłada wpływ na saldo sektora finansów publicznych na poziomie 4,6 mld zł rocznie, w tym wzrost dochodów i ograniczenie wydatków w kwocie 13,7 mld zł.

"Należy większym zaufaniem i swobodą obdarzyć wykwalifikowane kadry legislacyjne. Zapewnienie dobrych warunków pracy fachowcom wymaga w szczególności zagwarantowania odpowiedniego czasu na opracowanie tekstu i powstrzymanie ingerencji w ich pracę, gdy ich propozycje nie zmieniają wartości normatywnej tekstu. Kolejnym aspektem łatwego odbioru prawa jest przejrzysta publikacja, a nawet szerzej - dostęp do prawa. Jednym z najczęstszych zarzutów pod adresem polskiego systemu prawnego jest jego obszerność" - podkreślił przewodniczący FPP i prezes CALPE Marek Kowalski, cytowany w komunikacie.

Tezy o nadprodukcji prawa nie można bagatelizować, bo jest ona faktem. Nie wolno jednak ulegać uproszczeniom, jak np. ocenianie systemu przez pryzmat objętości publikatorów, zaznaczono.

"Praktycznym ułatwieniem w poruszaniu się po systemie prawa obowiązującego mogłoby być wyraźne wydzielenie na stronie internetowej Dziennika Ustaw części poświęconych ustawom, umowom międzynarodowym, rozporządzeniom Prezesa Rady Ministrów i Rady Ministrów, rozporządzeniom innych organów, tekstom jednolitym oraz innym pozycjom. Taka zmiana od razu pozwoliłaby na łatwiejsze poruszanie się po Dziennikach Ustaw" - wskazał ekspert CALPE Grzegorz Lang, cytowany w komunikacie.

Systemy dostępu do informacji o aktach prawnych powinny zawierać narzędzia ułatwiające poszukiwanie i dostęp do tekstów prawnych: przedmiotowe i podmiotowe skorowidze (oczywiście bez mocy prawnej), wprowadzenie dodatkowej funkcji eliminującej akty nieobowiązujące, informacje o nadchodzących zmianach, podkreślono.

Raport FPP i CALPE, wskazujący na 7 rekomendacji na rzecz dobrego prawa obejmuje postulaty: ograniczenia zmian prawa, podniesienia efektywności nowych regulacji, prowadzenia regularnych przeglądów obowiązującego prawa, zwiększenia znaczenia oceny skutków regulacji (OSR), eksperckiej oceny projektów aktów prawnych, ograniczenia i kumulowania nowelizacji - wreszcie stanowienia prostych i zrozumiałych aktów prawnych oraz stworzenia przyjaznego systemu dostępu i wyszukiwania obowiązujących regulacji, podano.

Według ekspertów, wśród głównych wad przyjmowanego prawa, które mają swoje źródło w obecnym procesie i strukturach jego stanowienia, należy wymienić: nadmierną zmienność przepisów, w tym notorycznie zbyt krótkie okresy na przygotowanie się adresatów do nowych przepisów (vacatio legis), zbyt pobieżne uzasadnienia (w tym ustosunkowywanie się do uwag partnerów społecznych) i oceny skutków społeczno-gospodarczych, często trudne do jasnego określenia relacje między regulacjami różnych aktów prawnych, niedostateczną jakość językową i nadmierne skomplikowanie brzmienia nowych przepisów, a także zastępowanie, bez wyraźnego powodu, dotychczasowych przepisów nowymi, o tej samej wartości normatywnej.