Ci Polacy już płacą podatek katastralny. Tysiące złotych

Roczna danina w wysokości 9 tys. zł czeka właścicieli mieszkań wartych około 329 tys. euro w hiszpańskiej Marbelli. Polacy coraz częściej nabywają nieruchomości w krajach takich jak Hiszpania, Niemcy czy Francja, gdzie funkcjonuje system podatku katastralnego. W przeciwieństwie do polskiego systemu, wysokość tej daniny uzależniona jest od wartości rynkowej lokalu, a nie od jego powierzchni.

W Polsce maksymalne stawki podatku od nieruchomości na 2025 rok wzrosły o 2,7 proc. zgodnie ze wskaźnikiem inflacji. Dla mieszkań stawka nie przekroczy 1,19 zł za metr kwadratowy powierzchni użytkowej. Oznacza to, że właściciele płacą zwykle kilkaset złotych rocznie, podczas gdy w systemie katastralnym kwoty mogą sięgać kilkunastu tysięcy złotych - wskazuje "Dziennik Gazeta Prawna".

W Hiszpanii podatek IBI naliczany jest od wartości katastralnej ustalanej przez rzeczoznawców. Stawki wahają się od 0,4 proc. do 1,4 proc. w zależności od gminy. W Benalmadenie obowiązuje najniższa stawka 0,4 proc., podczas gdy w Marbelli wynosi ona 0,64 proc. Joanna Ossowska-Rodziewicz z agencji By-Bright wskazuje, że średni roczny wydatek to od 300 do 1500 euro, jednak przy droższych nieruchomościach kwoty znacznie rosną.

System poboru podatku w Hiszpanii jest zautomatyzowany. Po zakupie nieruchomości notariusz przekazuje dane do urzędu, a gmina pobiera należność bezpośrednio z konta bankowego właściciela. Niektóre gminy oferują bonifikaty za wcześniejszą płatność lub możliwość rozłożenia podatku na raty. Zarówno rezydenci, jak i cudzoziemcy podlegają tym samym przepisom podatkowym.

Gdyby w Polsce funkcjonował system katastralny, obciążenia byłyby znacznie wyższe. Mieszkanie w centrum Warszawy warte milion złotych przy stawce 1,4 proc. generowałoby podatek w wysokości 14 tys. zł rocznie. Dla porównania, lokal w małej miejscowości o wartości 300 tys. zł przy stawce 0,4 proc. skutkowałby podatkiem wynoszącym 1200 zł rocznie.

OECD i MFW wskazują na niską efektywność polskiego systemu podatkowego opartego na powierzchni nieruchomości. Organizacje te rekomendują przejście na system katastralny, szczególnie w kontekście rekordowego deficytu budżetowego wynoszącego prawie 300 mld złotych w 2025 roku. Ministerstwo Finansów zapewnia jednak, że nie prowadzi prac nad wprowadzeniem podatku katastralnego. Prezydent Karol Nawrocki zadeklarował, że nie poprze takiego rozwiązania dla zwykłych właścicieli domów jednorodzinnych, choć dopuszcza dyskusję o dodatkowych obciążeniach dla posiadaczy wielu nieruchomości przeznaczonych na wynajem.