Do 30 tys. zł za podpalenie lasu i łąki. Rząd zaostrza kary

Propozycja obejmuje zmiany w Kodeksie wykroczeń i Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. To odpowiedź na ostatni pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym, który objął około 450 ha łąk i trzcinowisk. W uzasadnieniu wskazano, że siatka kar z art. 82 k.w. nie była aktualizowana od 27 lat, a maksymalna wysokość mandatu pozostaje bez zmian od 2001 r.

Resort proponuje ujednolicenie kar m.in. za rozniecanie ognia w lasach, na łąkach i torfowiskach oraz w odległości do 100 m od tych terenów, a także za palenie tytoniu poza miejscami wyznaczonymi do pobytu ludzi (art. 82 §3 k.w.). Obecnie możliwa jest nagana, grzywna, areszt lub ograniczenie wolności; po zmianach – grzywna, areszt albo ograniczenie wolności (bez nagany).

Zniesienie kary nagany i dodanie kary ograniczenia wolności zaproponowano do paragrafów: 1, 2, 4 i 5 w art. 82 Kodeksu wykroczeń. Chodzi o zachowania mogące wywołać pożar, sprzyjające jego rozprzestrzenianiu, utrudniające prowadzenie akcji ratowniczej lub ewakuacji, a także o niedopełnienie obowiązków zapewnienia warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu lub terenu.

Tymi samymi sankcjami zagrożone ma być wypalanie m.in. traw w odległości mniejszej niż 100 m od zabudowań, lasów i podobnych terenów lub w sposób utrudniający ruch drogowy, a także nieostrożne obchodzenie się z ogniem oraz brak nadzoru nad miejscem wypalania.

W rezultacie zmian - jak informowało MS - każde wykroczenie z art. 82 par. 1-5 Kodeksu wykroczeń byłoby zagrożone jednolitą karą aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Ponadto resort zaproponował zaostrzenie górnej granicy kary grzywny za wykroczenia z art. 82 Kodeksu wykroczeń z obecnych 5 tys. zł do 30 tys. zł.

Z kolei zmiany w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia miałyby dotyczyć umożliwienia wymierzenia w postępowaniu mandatowym za wykroczenie z art. 82 (par. 1-5 Kodeksu wykroczeń) grzywny w wysokości do 5 tys. zł (z 500 zł). W przypadku gdy sprawca jednym czynem popełnia więcej niż jedno wykroczenie - do 6 tys. zł (z 1000 zł).

W ocenie autorów nowelizacji wzrost kar ma odpowiadać na rosnące zagrożenie pożarowe wynikające ze zmian klimatu – wyższych temperatur, braku śniegu i zmiany schematu opadów. Przypomniano też największy pożar w historii Biebrzańskiego Parku Narodowego z 2020 r., gdy spłonęło prawie 5,3 tys. ha (ok. 10 proc. powierzchni parku). Biegły wskazywał na ślady umyślnego zaprószenia ognia w kilku miejscach, a śledztwo umorzono z powodu niewykrycia sprawców.

Podczas tegorocznego zdarzenia potencjalnie zagrożone było leśne siedlisko priorytetowe Natura 2000. Według wstępnych szacunków PSP ogień objął ok. 450 ha. W działaniach uczestniczyło łącznie około 500 osób, w tym ok. 300 strażaków, 100 żołnierzy 1. Podlaskiej Brygady OT i 60 pracowników parku.

Wsparcie zapewniło pięć śmigłowców Lasów Państwowych (ponad 250 lotów i łącznie 125 tys. litrów wody) oraz policyjny Black Hawk; do dyspozycji pozostawało także 80 policjantów i 60 leśników. W uzasadnieniu podkreślono zarówno straty przyrodnicze (spalone turzycowiska, trzcinowiska i fragmenty lasu bagiennego w rejonie Czerwonego Bagna), jak i koszty społeczne i finansowe akcji.

Mimo zaostrzenia przepisów pozostawiono sądom możliwość skorzystania z art. 39 k.w. – nadzwyczajnego złagodzenia kary lub odstąpienia od jej wymierzenia, z uwzględnieniem charakteru czynu i sytuacji sprawcy. Nadzwyczajne złagodzenie może polegać na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy albo na zastosowaniu kary łagodniejszego rodzaju, w tym nagany.

Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.