Dzięki temu Rosja przetrwała rok sankcji. Ale prognozy dla Kremla nie są dobre

Jak zauważa agencja Bloomberg, gwałtowny eksport towarów wlał znaczący kapitał do kasy Kremla, skutkując bezprecedensowym w ostatnich latach wzrostem inwestycji.

Od początku wojny w Ukrainie rosyjskie firmy wydawały pieniądze na wymianę zagranicznego sprzętu i oprogramowania lub przeznaczały je na budowę nowych łańcuchów dostaw, aby dotrzeć do alternatywnych rynków. W obliczu początkowych prognoz mówiących o spadku wydatków kapitałowych nawet o 20 proc. Rosja odnotowała ich wzrost o 6 proc. w 2022 r. - informuje Bloomberg.

Jednocześnie czytamy, że prognozy dla rosyjskich inwestycji nie są optymistyczne. Wbrew prognozom banku centralnego i rosyjskiego Ministerstwa Gospodarki eksperci Bloomberga przewidują, że inwestycje w środki trwałe skurczą się o 5 proc. w 2023 r.

- Spadek zysków przedsiębiorstw i presja zachodnich sankcji zatrzymają impet rosyjskiej gospodarki i przyczynią się do pogorszenia nastrojów. Prawdopodobnie doprowadzi to do zahamowania wydatków, choć o mniejszej skali niż prognozowano - twierdzi cytowana w analizie Olga Belenkaya, ekonomistka firmy Finam. - Wydaje się, że inwestycje wspierane przez rząd i korporacje państwowe mogą dalej rosnąć, a inwestycje sektora prywatnego będą spadać - dodała.

Gdy Rosja próbowała poradzić sobie z niedoborami spowodowanymi sankcjami, zaczęły powstawać nowe prywatne firmy, wiele z nich wspieranych przez państwowe pożyczki lub dotacje.

W obwodzie pskowskim w zachodniej części kraju ma powstać fabryka produkująca baterie przemysłowe, w celu zniwelowania ich importu. Z kolei przedsiębiorstwo chemiczne uruchomione w Czuwaszji nad Wołgą planuje produkcję nadtlenku wodoru w ilościach, które powinny w zaspokoić popyt krajowy. Pod Moskwą natomiast działalność rozpoczęły zakłady produkujące sprzęt hydrauliczny i leki - czytamy.

Zamknięcie kanałów importu przyczyniło się do opracowania strategii gospodarczej, bazującej na mniej zaawansowanych technologiach. Bank centralny nazwał to "odwróconą industrializacją". Pieniądze, które rząd i firmy wpompowują w gospodarkę, odzwierciedlają również pilną potrzebę rozwoju nowej infrastruktury handlowej po tym, jak Rosja musiała zrezygnować z tras prowadzących na zachodnie rynki.

Rezygnacja z dotychczasowych kierunków dostaw gazu sprawiła, że energetyczny państwowy gigant - firma Gazprom - musiał podwoić nakład w ramach swojego programu inwestycyjnego i zwiększyć wydatki kapitałowe do rekordowego poziomu w 2023 r. Tylko w ten sposób koncern mógł sfinansować reorientację eksportu na wschód.

Według Bloomberga podobne przesłanki skłoniły producentów ropy do inwestycji w infrastrukturę transportową i tankowce. "Wykorzystując ogromne zyski z wysokich cen surowców, sektor górniczy stał się największym motorem inwestycji w ubiegłym roku" - zwracają uwagę eksperci.

Obfitość gotówki oznacza, że kapitał staje się dostępny dla sektorów od dawna potrzebujących inwestycji. Sam państwowy program kredytów preferencyjnych ma na celu dostarczenie około 300 mld rubli (4,3 mld dolarów) małym i średnim firmom - zaznacza Bloomberg.

Koszty izolacji gospodarczej z czasem będą jednak rosły. Większość firm w kraju obecnie skupia się bardziej na przetrwaniu niż na rozwoju. Badanie przeprowadzone przez Bank Rosji wykazało, że wśród małych i średnich przedsiębiorstw tylko co czwarta przygotowuje się do dalszego zwiększenia wydatków kapitałowych. W przypadku dużych firm gotowa jest na to jedna trzecia z nich.