Obowiązek szkolny i 800+ dla dzieci z Ukrainy. Uruchomią 500 mln zł z funduszy unijnych

Rząd przyjął uchwałę w sprawie projektu zmian programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS), przedłożoną przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) - poinformował resort funduszy we wtorek.

Dodano, że projekt zakłada przeznaczenie 500 mln złotych z funduszy unijnych na sfinansowanie wsparcia dla szkół i nauczycieli, co ma na celu lepsze przygotowanie ich do przyjęcia zwiększonej liczby dzieci z Ukrainy.

W komunikacie ministerstwa przekazano, że zmiany te są powiązane z nowelizacją ustawy, która uzależnia wypłatę świadczenia wychowawczego 800 plus od uczęszczania przez dziecko z Ukrainy do polskiej szkoły. Jak wynika z szacunków Ministerstwa Edukacji Narodowej wynika, że dzięki zmianom liczba uczniów z Ukrainy w polskich szkołach może wzrosnąć o około 60 tysięcy, stąd potrzeba przygotowania placówek do przyjęcia tak dużej grupy nowych osób. MFiPR zakłada - jak przekazało w komunikacie - że kwota 500 mln zł pozwoli objąć wsparciem co najmniej 29 tys. dzieci, które rozpoczną naukę w polskich szkołach.

W komunikacie dodano, że - wedle wstępnych założeń MEN - program obejmie: zatrudnienie w szkołach asystentów międzykulturowych, którzy będą diagnozować problemy w adaptacji uczniów i pomagać w ich rozwiązaniu, szkolenia i materiały metodyczne dla nauczycieli dotyczące pracy z uczniami z doświadczeniem migracyjnym lub uchodźczym, profilaktykę zaburzeń zdrowia psychicznego oraz wsparcie psychologiczno-pedagogiczne dla dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracyjnym lub uchodźczym.

Faktyczne uruchomienie wsparcia uzależnione jest od akceptacji zmiany programu przez Komisję Europejską, ale przyjęcie uchwały pozwali resortowi funduszy rozpoczęcie negocjacji z Komisją Europejską. MFiPR zakłada, że KE przyjmie zmieniony program jesienią.

Od 1 września br. dzieci z Ukrainy będą objęte obowiązkiem szkolnym, połączonym z pobieraniem świadczenia 800 plus. Powiązanie to wprowadzono nowelizacją ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.

Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO), które opublikowało raport "Uczniowie uchodźczy z Ukrainy w polskim systemie edukacji", oszacowało, że od około 20 tys. do około 150 tys. ukraińskich dzieci nie podjęło edukacji w polskiej szkole.

- Ten wielki przedział wynika z różnic pomiędzy danymi, którymi dysponujemy: danymi z systemu PESEL ze statusem UKR i danymi z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na temat pobierania 800 plus na dzieci z PESEL UKR - powiedziała starsza koordynatorka projektów edukacyjnych w CEO Paulina Chrostowska. Oceniła, że we wrześniu br. do polskich szkół może pójść między 20 tys. a 60 tys. ukraińskich dzieci.

CEO wskazało w raporcie, że liczba dzieci w wieku szkolnym w rejestrze PESEL UKR wynosi 298 tys., na 155 tys. pobierane jest świadczenie 800 plus z ZUS, a liczba dzieci uczęszczających do polskich szkół wynosi 134 tys.

Zwróciła uwagę, że jeśli od liczby dzieci, na które pobierane jest świadczenie 800 plus, odejmiemy liczbę ukraińskich uczniów w szkołach, to otrzymamy 21 tys. dzieci w wieku szkolnym, na które pobierane jest świadczenie, ale nie chodzą one do polskiej szkoły. "Najprawdopodobniej dzieci te - w najlepszym wypadku - są w ukraińskiej szkole online" - dodała. Zwróciła uwagę, że część dzieci-uchodźców z Ukrainy, które przyjechały do Polski i otrzymały numer PESEL ze statusem UKR, wyjechała już z Polski.

Chrostowska podkreśliła, że "najbardziej niepokojące mogą być sytuacje, kiedy uczniowie ukraińscy przebywają w Polsce, ale nie korzystają ani z polskiego systemu oświaty, ani ze szkoły ukraińskiej online, albo teoretycznie korzystają, ale efektywnie nie są włączone w proces nauczania".

Wskazano, że w kwietniu br. w Systemie Informacji Oświatowej zarejestrowanych było 180 tys. uchodźców z Ukrainy uczących się w różnego rodzaju placówkach. 81 proc. (145 tys.) stanowili uczniowie (dzieci, młodzież - 134 tys. i dorośli - 11,2 tys.), a 19 proc. (35 tys.) - przedszkolaki.