Odchodzimy od pomp ciepła. Oto, na co stawiają teraz Polacy

Z danych dotyczących programu Czyste Powietrze wynika, że w 2026 r. kotły na biomasę pozostają zdecydowanie najpopularniejszym źródłem ciepła wskazywanym we wnioskach o dofinansowanie. W styczniu odpowiadały za 81 proc. wskazań, w lutym za 78 proc., w marcu za 76 proc., a w kwietniu za 79 proc.

W przypadku pomp ciepła trend był odwrotny. Ich udział wzrósł z 18 proc. w styczniu do 21 proc. w lutym i 23 proc. w marcu, by w kwietniu obniżyć się do 20 proc. Pozostałe źródła ciepła stanowiły w każdym z tych miesięcy 1 proc. wskazań.

Dane za 2026 r. pokazują więc, że choć kotły na biomasę utrzymują wyraźną przewagę, pompy ciepła odpowiadają za około jedną piątą wniosków. Warto przy tym pamiętać, że przedstawione wartości dotyczą wnioskowanych źródeł ciepła, a niekoniecznie urządzeń już zamontowanych w domach.

Program Czyste Powietrze działa od 2018 r. i wspiera termomodernizację domów. Jak wynika z danych, do tej pory złożono wnioski na łączną kwotę 38,8 mld zł, a wypłaty przekroczyły 16,7 mld zł.

W listopadzie 2024 r. wstrzymano przyjmowanie wniosków w związku z ujawnionymi nadużyciami. Program wznowiono 31 marca 2025 r., po wprowadzeniu zmian. Wśród nowych zasad znalazł się obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego.

Efekty zakończonych przedsięwzięć pokazują skalę dotychczasowych działań. W latach 2019–2025 poprawiono efektywność energetyczną łącznie 556 828 budynków. Wymieniono również 466 924 nieefektywne źródła ciepła.

W tym samym okresie ograniczenie zużycia energii końcowej wyniosło łącznie 9 475 132 MWh rocznie. Z kolei deklarowane w zestawieniu ograniczenie emisji pyłów PM10 osiągnęło 14 904 Mg rocznie, a emisji CO₂ – 4 311 667 Mg rocznie.

Właściciele domów mogą korzystać również z ulgi termomodernizacyjnej. Łączna wartość odliczeń z tego tytułu wyniosła 5,5 mld zł. W 2024 r. skorzystało z niej 312 tys. podatników. Dla porównania, w rekordowym 2021 r. odliczeń o wartości 10,4 mld zł dokonało 595 tys. osób.

Od 2025 r. ulga nie obejmuje zakupu i montażu kotłów gazowych oraz olejowych. Do katalogu wydatków objętych wsparciem włączono natomiast magazyny energii. Wydatki trzeba udokumentować fakturą VAT, a ich finansowanie może pochodzić ze środków własnych lub kredytu.

Program Czyste Powietrze i ulgę termomodernizacyjną można łączyć, ale nie wolno odliczać tych samych kosztów w ramach obu form wsparcia. Limit ulgi pozostaje na poziomie 53 tys. zł na podatnika, a w przypadku małżeństw – 106 tys. zł. Odliczeniu podlegają wyłącznie wydatki wymienione w odpowiednim rozporządzeniu.