Wstrzymać Mercosur. Polski rząd chce reakcji TSUE. Jest skarga

Polski rząd oficjalnie skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zapowiadaną skargę na umowę handlową z Mercosurem. Domaga się natychmiastowego zawieszenia porozumienia, podkreślając, że zagraża ono europejskim rolnikom, a do tego jego wprowadzenie odbyło się z naruszeniem procedur.

Do skargi został dołączony wniosek o zawieszenie stosowania umowy do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu w TSUE.

Oczekujemy, że ta umowa, jej realizacja i wdrożenie w życie zostaną wstrzymane w wyniku decyzji sądu - powiedział wiceminister spraw zagranicznych Marcin Bosacki potwierdził w poniedziałek w Brukseli.

Jak ocenił, w obecnym kształcie umowa z krajami Mercosuru (Argentyną, Brazylią, Paragwajem i Urugwajem) jest niekorzystna dla polskiego, ale też europejskiego rolnictwa.

Od 1 maja br. jest stosowana tymczasowa umowa handlowa między UE i krajami południowoamerykańskiego bloku Mercosur. Zdecydowała o tym KE, pomimo sprzeciwu rolników z wielu krajów europejskich i zaskarżenia umowy przez Parlament Europejski (PE) do Trybunału Sprawiedliwości UE. Największe zagrożenia dla polskiego rolnictwa dotyczą sektorów drobiu i wołowiny.

Pod koniec stycznia Parlament Europejski skierował wniosek do TSUE o zbadanie zgodności umowy z unijnymi traktatami. W połowie marca Sejm przyjął uchwałę, w której zwrócił się do rządu o wniesienie skargi do TSUE w imieniu Polski, niezależnie od skargi złożonej przez Parlament Europejski.

Przedstawiciele UE i państw Mercosuru 17 stycznia 2026 r. podpisali umowę o partnerstwie i przejściową umowę handlową. Zgodę na to 9 stycznia wyraziła większość Rady UE, przy sprzeciwie: Polski, Francji, Irlandii, Węgier i Austrii. Umowa o partnerstwie musi jeszcze zostać ratyfikowana przez wszystkie kraje członkowskie UE.

Wejście w życie od maja tymczasowej umowy oznacza zniesienie ceł i barier handlowych. Umowa zakłada zniesienie 92 proc. ceł w UE na importowane towary z Mercosur, a na pozostałą część bardziej wrażliwych produktów, w okresach przejściowych, do 10 lat. W zamian kraje Mercosuru obniżą uznawane w wielu przypadkach za zaporowe cła na europejskie towary przemysłowe, w tym samochody i maszyny. Od 1 maja obowiązuje też klauzula ochronna do umowy, co ma stanowić odpowiedź na obawy rolników, którzy przewidują nadmierny napływ produktów z Mercosuru do UE. Będzie uruchamiana, jeśli ceny danego produktu w UE wskutek importu z tych krajów spadną o 5 proc. Wówczas możliwe będzie podniesienie ceł na dany produkt lub nawet zakaz wwozu do UE.

Według danych ministerstwa rolnictwa, Polska wyeksportowała w 2025 r. do państw Mercosur produkty rolno-spożywcze o wartości ok. 83,9 mln euro (co stanowiło ok. 0,14 proc. eksportu ogółem produktów rolno-spożywczych z Polski), natomiast sprowadziła produkty za 1 713,2 mln euro (co stanowiło ponad 4,4 proc. importu ogółem do Polski produktów rolno-spożywczych).

W 2025 r. do państw Mercosur wyeksportowano z Polski głównie: słód, wyroby piekarnicze oraz pieczywo cukiernicze (wafelki i gofry, herbatniki), czekoladę i przetwory spożywcze zawierające kakao oraz wyroby cukiernicze. W imporcie Polski z tych krajów dominowały głównie: makuchy sojowe, kawa, tytoń nieprzetworzony, orzeszki ziemne oraz sok pomarańczowy.

Źródło: PAP