Przełom ws. "więźniów czwartego piętra". Czym jest najem senioralny?

Sformułowanie "więźniowie czwartego piętra" odnosi się do starszych osób, które mieszkają na wyższych kondygnacjach budynków, i z powodu zaawansowanego wieku, czy problemów zdrowotnych, nie mogą wychodzić z własnych mieszkań.

Ich problem ma rozwiązać Ustawa o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, której projekt został w piątek opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Projektowane zmiany obejmują wprowadzenie umowy najmu senioralnego. Rozwiązanie to ma zapewnić osobom starszym, mieszkającym samodzielnie, a posiadającym na własność lokale położone na wyższych kondygnacjach budynków bez windy (od 3. piętra wzwyż), możliwość ubiegania się o lokal z mieszkaniowego zasobu gminy, położony na parterze lub na wyższym piętrze, ale w budynku wyposażonym w windę. Warunkiem będzie jednoczesne wynajęcie gminie lokalu, w którym dotychczas zamieszkiwały, a który gmina będzie mogła podnajmować osobom oczekującym na najem lokalu komunalnego.

Jeśli senior zrezygnuje z wynajmu mieszkania należącego do gminy, mieszkanie stanowiące jego własność będzie mu zwracane, a jeśli umrze - mieszkanie będzie pozostawało w masie spadkowej.

Jak wskazano w Uzasadnieniu projektu ustawy, seniorzy nie będą musieli spełniać kryterium dochodowego obowiązującego w danej gminie przy "standardowej" umowie najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy, bo wynajęcie seniorom takich lokali nie będzie wynikało z ich trudnej sytuacji materialnej, a z ograniczeń w codziennym życiu, spowodowanych utrudnionym dostępem do lokali położonych na wyższych piętrach.

Obecnie - na co zwrócono uwagę w Ocenie Skutków Regulacji - gminy mogą wynajmować mieszkanie komunalne osobom starszym, ale tylko tym, które nie posiadają prawa własności do swojego mieszkania, przy czym największa skala problemu "więźniów czwartego piętra" dotyczy właśnie osób starszych posiadających mieszkania własnościowe.

Osób starszych jest w Polsce blisko 9,9 mln, co stanowi 26,3 proc. ludności. Według prognozy Głównego Urzędu Statystycznego udział takich osób w ogólnej liczbie ludności Polski w roku 2050 stanowić ma około 40 proc.

Na konieczność dostosowywania mieszkań do potrzeb osób starszych, w tym także likwidację barier architektonicznych oraz dostosowywanie i budowę mieszkań przeznaczonych dla seniorów, wielokrotnie zwracała uwagę autorka projektu, była ministra ds. polityki senioralnej, obecnie sekretarz stanu w KPRM Marzenia Okła-Drewnowicz.

Projekt jest na etapie uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania.