Rosja i Chiny się dogadały. Tak ominą zachodnie sankcje

Kwestia płatności w chińsko-rosyjskiej wymianie handlowej była jednym z priorytetów Władimira Putina podczas jego majowej wizyty w Pekinie, ale chociaż wypracowano pewne metody omijania zachodnich sankcji nałożonych na banki, problem nie został rozwiązany - przypomniał Reuters.

Sposobem, który zaproponowano, by realizować płatności w taki sposób, żeby było to trudniejsze do wykrycia przez USA, miało być posługiwanie się małymi, regionalnymi chińskimi bankami, co jednak nie stanowi wystarczająco skutecznego rozwiązania. Rosja i Chiny pracują zatem nad stworzeniem przepisów regulujących wymianę barterową.

Jak wyjaśnił Reuters, barter pozwoliłby na częściowe przynajmniej ukrycie transakcji przed zachodnimi regulatorami rynku, a jednocześnie ograniczał ryzyko związane z kursami walut.

Według rozmówców agencji do pierwszej wymiany barterowej między chińskimi i rosyjskimi firmami może dojść już jesienią. Wysokiej rangi menedżer w dużym rosyjskim banku potwierdził w rozmowie z Reutersem, że transakcja taka jest planowana, ale odmówił podania szczegółów. Inne źródła przekazały, że wymiana barterowa może dotyczyć rosyjskich metali eksportowych w zamian za chińskie maszyny.

Ministerstwo gospodarki Rosji już w lutym tego roku opublikowało dokument, w którym doradza rosyjskim firmom, w jaki sposób przeprowadzać takie wymiany, jak kalkulować koszty i księgować transakcje. W wytycznych resortu napisano również, że barter jest dobrym sposobem omijania zachodnich sankcji.

Na razie inne rozwiązania nie wchodzą w rachubę. System transferu informacji finansowych banku centralnego Rosji SPFS nie jest jeszcze kompatybilny z chińskim analogicznym systemem CIPS. Również plan stworzenia systemu rozliczeń między krajami bloku BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA) wprowadzany jest w życie bardzo powoli i według źródeł Reutersa może być gotowy dopiero w 2028 roku.

Agencja przypomina, że wymiana barterowa między Chinami i Rosją była stosowana w latach poprzedzających upadek Związku Radzieckiego i po nim, w latach 90.

Chiński Chouzhou Commercial Bank (CZCB) wstrzymał w lutym 2024 roku obsługę transakcji z Rosją; wcześniej był jednym z głównych kanałów rozliczeniowych dla rosyjskich importerów ze względu na stosunkowo "łagodne przestrzeganie przepisów" oraz położenie geograficzne – jego siedziba znajduje się w Yiwu, jednym z głównych węzłów logistycznych chińskiego eksportu do Rosji.

Daleko idące utrudnienia w realizowaniu chińsko-rosyjskich płatności są pochodną szerokich sankcji nałożonych na instytucje finansowe Rosji po jej inwazji na Ukrainę. Ponadto pod koniec 2023 roku prezydent USA Joe Biden wydał rozporządzenie wykonawcze, na mocy którego można nakładać sankcje na instytucje finansowe obsługujące transakcje wspierające rosyjski przemysł zbrojeniowy. Chińskie banki państwowe wprowadziły w konsekwencji ograniczenia w obsłudze rosyjskich klientów.