Rosja znów kombinuje. Chce wykluczyć Ukrainę ze światowego rynku zboża

Rosja zerwała tzw. umowę zbożową zawartą z Ukrainą z udziałem ONZ i Turcji, która przez ostatni rok umożliwiała bezpieczny transport ukraińskiego zboża i innych produktów żywnościowych przez Morze Czarne. Władimir Putin już wysunął propozycję, by Katar płacił Rosji za dostawę do Turcji rosyjskiego zboża, które byłoby następnie przekazywane "potrzebującym krajom" – podały osoby zaznajomione ze sprawą.

Rosja publicznie przedstawiła koncepcję darmowych dostaw zboża dla najbiedniejszych krajów przed przyszłotygodniowym szczytem rosyjsko-afrykańskim w Petersburgu.

Na razie ani Turcja, ani Katar nie przystały na ten pomysł, który jeszcze nie został przedstawiony formalnie. Nawet gdyby do tego doszło, jest mało prawdopodobne, by Katar poparł ten plan – napisał "FT", powołując się na jeszcze inną osobę zaznajomioną ze sprawą. Osoby związane z zawarciem umowy zbożowej sądzą, że Rosja będzie forsować swój plan na szczycie z udziałem afrykańskich przywódców w przyszłym tygodniu oraz podczas sierpniowej wizyty Putina w Turcji.

To jest tupet – powiedziała jedna z tych osób. – Chcą pokazać, że mogą sobie na to pozwolić.

Po wycofaniu się z umowy zbożowej, która umożliwiła wyeksportowanie 33 mln ton ukraińskiego zboża, Rosja intensywnie bombarduje ukraińskie miasta portowe. Putin powiedział w tym tygodniu, że Rosja jest w stanie dostarczyć zboże, które zastąpi ukraińskie dostawy "na zasadach handlowych i darmowych". Rzecznik Putina Dmitrij Pieskow oraz przedstawiciele Kataru odmówili "FT" komentarza.

Przedstawiciel władz tureckich powiedział w piątek wieczorem, że prezydenci Turcji i Ukrainy, Recep Tayyip Erdogan i Wołodymyr Zełenski, "szczegółowo" omawiali umowę zbożową podczas rozmowy telefonicznej, która odbyła się z inicjatywy ukraińskiego przewódcy.

Prezydent Erdogan podkreślił też, że Turcja wkłada intensywne wysiłki w utrzymanie pokoju – dodał.

Zawieszenie przez Rosję udziału w umowie zbożowej rozzłościło niektóre kraje afrykańskie. Władze Kenii uznały, że jest to "cios w plecy", który "w sposób nieproporcjonalny uderza w kraje" regionu.

Przypominamy, że prawie rok po wejściu w życie umowa o transporcie ukraińskiego zboża przez Morze Czarne wygasa. Kreml oznajmił, że Rosja wstrzymała swój udział w porozumieniu. Minister w wiadomości dla Polskiej Agencji Prasowej przypomniał, że Moskwa systematycznie utrudniała realizowanie inicjatywy zbożowej, na przykład cięła liczbę inspekcji statków do 11 dziennie.

Rosja powinna przestać bawić się głodem na świecie, a kraje członkowskie ONZ powinny zażądać od niej kontynuowania umowy zbożowej – oświadczył szef MSZ Ukrainy Dmytro Kułeba podczas posiedzenia Rady Bezpieczeństwa ONZ.

Umowa zbożowa gwarantowała bezpieczny eksport zboża i nawozów z Ukrainy przez Morze Czarne. Została zawarta w lipcu 2022 r. przez Ukrainę, Rosję, Turcję i ONZ. Była kilkukrotnie przedłużana.