Rosyjski gaz trafia do Unii Europejskiej. Duży wzrost w ciągu roku

W pierwszej połowie 2025 r. Unia Europejska sprowadziła rosyjski LNG za 4,48 mld euro, czyli o 29 proc. więcej rok do roku. Łączna wartość importu skroplonego gazu sięgnęła 26,9 mld euro, z czego 13,7 mld euro przypadło na dostawy ze Stanów Zjednoczonych. Jak podaje Komisja Europejska, już w ubiegłym roku USA były największym dostawcą LNG do UE, z udziałem bliskim 45 proc. całego importu.

W przeciwieństwie do ropy i węgla, gaz z Rosji nie został objęty sankcjami z powodu utrzymującej się zależności energetycznej części państw członkowskich. Rosyjski surowiec wciąż trafia do UE zarówno pod postacią LNG, jak i gazociągiem TurkStream. Według danych Komisji, w 2024 r. rosyjski gaz odpowiadał za niemal 19 proc. wszystkich importów do UE, a Eurostat wycenia łączny import gazu naturalnego i przetworzonego z Rosji na 15,6 mld euro - czytamy.

W odpowiedzi na agresję Rosji wobec Ukrainy Komisja zapowiedziała całkowite odcięcie UE od rosyjskiego gazu. Zgodnie z planem od 2028 r. surowiec z Rosji nie powinien już trafiać do państw członkowskich. Proponowany harmonogram zakłada stopniowe domykanie kolejnych furtek dla importu.

W propozycji Komisji z czerwca zapisano, że:

• od 1 stycznia 2028 r. obowiązywałby pełny zakaz długoterminowych kontraktów na rosyjski gaz;
• import w ramach umów krótkoterminowych miałby zostać wstrzymany wcześniej – od 17 czerwca 2026 r.;
• dla nowo zawieranych kontraktów zakaz importu miałby wejść w życie 1 stycznia 2026 r.

Pakiet opiera się na przepisach unijnego prawa handlowego i energetycznego, lecz wymaga jeszcze negocjacji i zatwierdzenia przez państwa członkowskie oraz Parlament Europejski. Po stronie Rady konieczna jest zgoda 15 z 27 krajów, reprezentujących co najmniej 65 proc. ludności UE.

Potencjalne ograniczenia dotknęłyby także niemieckie państwowe przedsiębiorstwo Sefe, które nadal importuje rosyjski LNG na podstawie długoterminowej umowy. Spółka – wcześniej działająca jako Gazprom Germania i po kryzysie energetycznym przejęta przez państwo – wskazuje, że pełną ocenę skutków możliwych regulacji będzie można przeprowadzić dopiero po ich finalnym przyjęciu.

Komisja uspokaja konsumentów: działania mają być wdrażane etapami i koordynowane z państwami członkowskimi, tak by zminimalizować wpływ na ceny energii. Według Brukseli ograniczenie pozostałych dostaw rosyjskiego gazu nie zagrozi bezpieczeństwu zaopatrzenia, ponieważ globalny rynek oferuje wystarczającą liczbę alternatywnych źródeł.

Jednocześnie przewidziano "klauzulę bezpieczeństwa" – jeśli w jednym lub kilku krajach pojawi się ryzyko dla dostaw, możliwe będzie tymczasowe zawieszenie zakazu importu gazu dla tych państw.