Sprawy w Europie się pogarszają. Rynek nie reagował tak od 20 lat

Euro wobec dolara spadło we wtorek do najniższego poziomu od dwóch dekad. Rynek obawia się o kondycję gospodarki strefy euro, którą uderzają rosnące ceny gazu. Innymi słowy, spadający kurs wspólnej waluty jest więc efektem zmniejszenia oczekiwań na podwyżki stóp procentowych przez Europejski Bank Centralny w związku z rosnącym ryzykiem recesji w Eurolandzie.

Jak jest źle? Euro spadło o 0,9 proc. w stosunku do dolara do 1,0325, najniższego poziomu od grudnia 2002 roku. Głównym powodem słabości wspólnej waluty jest rosnąca cena gazu. Kontrakty na gaz z dostawą w sierpniu drożeją we wtorek o prawie 10 proc. w holenderskim hubie TTF - do 175 euro za MWh. To prosta droga do rekordowych 200 euro za MWh, które na chwilę obserwowaliśmy na początku marca wraz z pierwszą falą strachu o wojnę w Ukrainie.

Przypomnijmy, że zmniejszenie o 60 proc. eksportu rosyjskiego gazu przez gazociąg Nord Stream 1 (NS1), które nastąpiło od połowy czerwca zwiększyło niepewność dostaw gazu w Europie. I doprowadziło do wzrostu cen notowanych w Holandii kontraktów TTF o kilkadziesiąt procent.

"Ponieważ szanse na rychłe pełne przywrócenie przepływów przez gazociąg nie są wielkie, Goldman Sachs podwyższył swoje prognozy cen gazu na najbliższe kwartały" - czytamy w raporcie amerykańskiego banku. Średnia cena w III kw. tego roku ma wynieść ponad 150 euro za MWh. Takie postawienie sprawy dla niemieckiej gospodarki oznacza same kłopoty.

Ze wskaźnika PMI dla przemysłu niemieckiego wyłania się obraz wyraźnego hamowania całego sektora. Szczególnie niepokoi poziom nowych zamówień – tu spadek widoczny jest już trzeci miesiąc z rzędu. Co więcej, jego tempo przyspiesza.

Dlatego nic dziwnego w tym, że pod koniec czerwca minister gospodarki Robert Habeck (Zieloni) zapowiedział uruchomienie drugiej fazy w kryzysowym planie awaryjny, dotyczącym właśnie gazu.

"Ograniczanie dostaw gazu to atak ekonomiczny na nas. Strategia rosyjskiego prezydenta Władimira Putina polega na wzbudzaniu niepewności, podbijaniu cen i podziałach. Gaz i energia są używane jako broń przeciwko Niemcom" – wyjaśnił Habeck. "Mamy kryzys gazowy. Gaz jest obecnie towarem deficytowym. Ceny już są wysokie, i musimy się przygotować na dalsze podwyżki".

To może wywołać recesję u naszych głównych partnerów handlowych i tym samym uderzyć w Warszawę. Przed "szokiem stagflacyjnym" (niskim wzrostem i wysoką inflacją) przestrzegał kilka dni temu prof. Nouriel Roubini, znany ekonomista, który jako jeden z pierwszych przewidział wielki kryzys finansowy z 2008 r.

Zapowiada nie jeden, ale kilka nakładających się kryzysów, które mają następować po sobie. Sytuacja ma łączyć w sobie to, co było najgorsze w załamaniu rynków z lat 70. XX wieku i z kryzysu z 2008 roku.

Kryzys gazowy w Europie to jedna, ale USA zmagają się także ze swoimi problemami. Już w kwietniu na czerwono zaczął świecić się wskaźnik, który poprzedzał wszystkie najcięższe recesje w Stanach od lat 50.

Rentowności amerykańskich 2-letnich obligacji przebiły oprocentowanie 10-letnich papierów dłużnych. Takie zjawisko nazywamy odwróceniem krzywej rentowności i jeży ono włos na głowie analityków na całym świecie. - To znak, że nadchodzą złe czasy, recesja bądź załamanie. Rynki uznały, że skończy się to wszystko wielkim płaczem - mówił "WSJ" Steve Englander, strateg inwestycyjny w Standard Chartered Bank.

W tym tygodniu Stany Zjednoczone mają ogłosić wycofanie niektórych ceł na chińskie towary w celu przeciwdziałania wysokiej inflacji w USA, która wymusiła podwyżkę stóp procentowych przez Rezerwę Federalną, zahamowała ekspansję gospodarczą USA i przyczyniła się w tym roku do gwałtownych strat na amerykańskich rynkach akcji i obligacji.

Jednak może też zostać ogłoszone nowe dochodzenie USA w sprawie subsydiów dla chińskich towarów, co z kolei może prowadzić do podwyższenia ceł w strategicznych obszarach, takich jak technologia.

Prezydent USA Joe Biden nie podjął jeszcze ostatecznej decyzji w tej sprawie, a termin wycofania niektórych ceł może się jeszcze przesunąć - podały anonimowe źródła zbliżone do sprawy.

Chiński wicepremier Liu He odbył we wtorek rano rozmowę video z sekretarz skarbu USA Janet Yellen na temat ceł i zakłóceń w łańcuchach dostaw.

"Rynki odruchowo reagują pozytywnie, ponieważ w tym momencie inwestorzy są +głodni+ jakichkolwiek pozytywnych wiadomości" - mówi Charu Chanana, starsza strateg ds. rynków mw Saxo Capitl Markets Pte.