Szwecja zakazała "karabinka zamachowców". W Polce pozwolenia są wydawane

Polsce wciąż legalnie wydawane są pozwolenia umożliwiające posiadanie karabinków samopowtarzalnych AR-15. Potwierdzają to przepisy ustawy o broni i amunicji oraz informacje Policji. Można go legalnie posiadać m.in. na podstawie pozwolenia sportowego lub kolekcjonerskiego, pod warunkiem że konkretny egzemplarz spełnia wymagania prawne. Tego rodzaju broni użył sprawca zamachu w Krakowie.

Władze Szwecji od roku nie wydają już zezwoleń na karabinki AR-15W. Argumentem za wycofaniem broni była jej śmiercionośność i szybkość oddawania strzałów, a także mogący inspirować do przemocy "wojskowy wygląd" karabinka.

W Szwecji AR-15 zostały dopuszczone do stosowania podczas polowań przez myśliwych w sierpniu 2023 r. Wówczas używanie tej broni miało, jak argumentowano, zwiększyć skuteczność polowań oraz zmniejszyć cierpienie zwierząt.

Podejście do karabinków AR-15 zmieniło się diametralnie po strzelaninie w Oerebro, do jakiej doszło w lutym 2025 r. Sprawca, niezrównoważony psychicznie Szwed, 35-letni Rickard Andersson, wtargnął z bronią półautomatyczną do szkoły dla dorosłych Oerebro, zabijając 10 osób, a następnie popełnił samobójstwo.

Choć Andersson nie wykorzystał modelu AR-15, to rząd doszedł do wniosku, że największym zagrożeniem jest możliwe wykorzystanie właśnie tego rodzaju broni do podobnych masakr. Nie bez powodu karabinek ten nazywany jest "ulubioną bronią zamachowców".

W debacie na temat AR-15 powoływano się na wykorzystywanie tego karabinka do masowych strzelanin w innych krajach, m.in. w USA, w tym w lipcu 2024 r., gdy zraniony w ucho został amerykański prezydent Donald Trump.

W Szwecji zakaz wydawania nowych zezwoleń na stosowanie AR-15 wszedł w życie w sierpniu 2025 r., a osoby już posiadające tego rodzaju broń od 1 czerwca 2026 r. do 31 maja 2028 r. mogą ją zwrócić na policję, otrzymując zwrot kosztów zakupu.

Jak podawały media, do tej pory oddano około 70 sztuk tej broni. Latem 2025 r. zezwolenie na AR-15 miało 7 tys. myśliwych.

Początkowo zapowiadano przymusowy zwrot wszystkich AR-15, ale po krytyce m.in. wspierającej rząd skrajnie prawicowej partii Szwedzcy Demokraci nie zdecydowano się na taki krok.

Według rządu zwrócona broń zostanie przekazana Ukrainie.

Innym skutkiem strzelaniny w Oerebro była zapowiedź poprawy przepływu informacji między opieką zdrowotną (psychiatryczną) a wydającą pozwolenia na broń policją.

Karabin AR-15 to cywilna wersja wojskowego karabinka M-16, wykorzystywanego przez wiele armii i jednostek policyjnych na świecie. Ma teoretyczną szybkostrzelność 700-900 strzałów na minutę. Może wykorzystywać magazynki z zapasem 20 lub 30 pocisków. Skuteczny zasięg tej broni to ok. 500 metrów.

Szwecja jest krajem o silnej kulturze łowieckiej, zezwolenie na polowania ma ok. 300 tys. myśliwych, z czego 6 proc. stanowią kobiety.

W sobotę na Rynku Głównym w Krakowie mężczyzna jadący samochodem zaczął strzelać do przypadkowych osób. Według informacji małopolskiej policji w wyniku tego aktu terroru śmierć poniosło sześć osób, a 15 zostało rannych, w tym dwaj policjanci.

Sprawca został postrzelony i zatrzymany, zmarł w poniedziałek nad ranem w szpitalu.