Trzy sesje, trzy kierunki. Wybory w USA rozchwiały giełdę, dolara i złoto

Demokraci przejęli we wtorkowych wyborach kontrolę nad obiema izbami Kongresu. Pierwsza sesja po głosowaniu, w środę 4 listopada, przyniosła na Wall Street wyraźne wzrosty. Indeks S&P500 zyskał 1,6 proc., technologiczny Nasdaq 1,4 proc., a Dow Jones poszedł w górę o 1569 punktów, czyli o 3 proc. Akcje Apple, Amazona i Microsoftu podrożały o kilka procent. Inwestorów nie zniechęciły wówczas przedwyborcze prognozy, zgodnie z którymi wygrana Demokratów miała zaszkodzić branży technologicznej za sprawą regulacji wymierzonych w sztuczną inteligencję i centra danych.

Analitycy tłumaczyli środowe zwyżki przekonaniem, że ewentualne próby zaostrzenia przepisów zatrzyma weto prezydenta Donalda Trumpa. Trump otwarcie popiera budowę centrów danych i odrzuca propozycje ograniczania AI, opowiadając się za łagodnymi regulacjami. Tego dnia chwalił się w serwisie Truth Social kolejnymi rekordami na giełdzie.

Już w czwartek nastroje odwróciły się diametralnie. Nasdaq stracił 5,52 proc., S&P500 spadł o 4,36 proc., a Dow Jones o 3,44 proc. Dla wszystkich trzech indeksów była to najgorsza sesja od kwietnia 2025 roku, gdy po ogłoszeniu przez Trumpa ceł wobec niemal całego świata S&P500 tracił 3 kwietnia 4,84 proc., a dzień później 5,97 proc. Nasdaq wszedł w fazę korekty i znalazł się około 12 proc. poniżej rekordu z 6 października. Dla S&P500 był to z kolei najsłabszy drugi dzień po wyborach połówkowych od blisko stu lat.

Najmocniej ucierpiały spółki półprzewodnikowe. Indeks PHLX Semiconductor spadł o 12 proc., co było drugim najgłębszym spadkiem w jego historii. Akcje Nvidii potaniały o 9,3 proc., Broadcomu o 10,4 proc., AMD o 17,3 proc., a Microna o 17,5 proc. Jak podała agencja Reutera, zwycięstwa Demokratów, także w stanach, w których rośnie sprzeciw wobec nowych centrów danych, rozbudziły obawy, że ostrzejsze przepisy spowolnią rozbudowę infrastruktury AI.

"To wygląda na fazę kapitulacji w przypadku akcji spółek korzystających na nakładach inwestycyjnych w centra danych, zwłaszcza producentów półprzewodników. Uważam jednak, że skala tych ruchów jest przesadzona" – powiedział Reutersowi Jed Ellerbroek, zarządzający portfelem w Argent Capital Management. Na rynek wróciły też wątpliwości, czy ogromne wydatki gigantów technologicznych na rozwój sztucznej inteligencji okażą się opłacalne.

Prezydent Trump obarczył winą za przecenę Demokratów. W czwartkowym wpisie na Truth Social stwierdził, że giełda przeżyła jeden z najgorszych dni w historii z powodu wyniku wyborów, a oszczędności Amerykanów na kontach emerytalnych 401(k) straciły na wartości. Podkreślił, że odpowiedzialność ponoszą nie republikanie, lecz Demokraci, których nazwał prześmiewczo "Dumocrats". W kolejnym wpisie dodał, że wyborcy mogą winić wyłącznie samych siebie.

W piątek 6 listopada część strat udało się odrobić. S&P500 wzrósł o 0,31 proc., a Nasdaq o 1,09 proc., choć Dow Jones stracił 0,46 proc. Odbicie prowadzili producenci półprzewodników. AMD zyskał 9 proc., Micron ponad 5 proc., a Nvidia w trakcie sesji blisko 3 proc. W skali całego tygodnia S&P500 stracił jednak 2,7 proc., a Nasdaq 3,4 proc., co oznaczało dla obu indeksów najgorszy tydzień od czerwca.

Część analityków nie wyklucza, że na nowojorskiej giełdzie może pęknąć bańka związana ze sztuczną inteligencją, i porównuje obecną sytuację z krachem internetowym z 2001 roku oraz kryzysem na rynku nieruchomości z 2008 roku. Greg Taylor, dyrektor ds. inwestycji w PenderFund Capital Management, przyznał w rozmowie z Bloombergiem, że koncentracja inwestorów na AI przywodzi mu na myśl tamte wydarzenia. "Znów wszystko koncentruje się wokół jednego wątku. Jest nim sztuczna inteligencja, która stała się zbyt istotnym elementem rynku" – ocenił.

Pierwszą reakcją dolara na wynik wyborów było osłabienie. W środę i czwartek indeks dolara, mierzący jego wartość wobec koszyka walut, spadał do najniższego poziomu od końca września, w okolice 101,25 pkt, przy jednoczesnym spadku rentowności amerykańskich obligacji. Kurs EUR/USD sięgnął w środę około 1,127, a w Polsce dolar potaniał w okolice 3,89 zł.

Piątek przyniósł zwrot. Amerykańska gospodarka utworzyła w październiku 165 tys. miejsc pracy poza rolnictwem, wobec oczekiwanych 65 tys., a stopa bezrobocia spadła do 4,1 proc. Po publikacji danych indeks dolara zanotował największy jednodniowy wzrost od blisko pięciu miesięcy, a euro potaniało o 0,67 proc., do 1,1144 dolara. Średni kurs dolara w NBP wyniósł w piątek 3,9321 zł wobec 3,9101 zł dzień wcześniej, a w notowaniach rynkowych przekroczył 3,94 zł.

Instytucje finansowe różnie oceniają dalsze perspektywy amerykańskiej waluty. Zdaniem Deutsche Banku zmiany polityczne w USA powinny w ostatecznym rozrachunku osłabiać dolara. Analitycy UniCredit wskazują, że trwałe umocnienie euro wymagałoby najpierw przebicia oporu na poziomie 1,1325 dolara. Ekonomiści DM BOŚ nie wykluczają natomiast dalszej aprecjacji dolara i zejścia kursu EUR/USD w okolice 1,11.

Dolara wspierają oczekiwania na dalsze zacieśnianie polityki pieniężnej w USA. Rezerwa Federalna podniosła stopy we wrześniu, a w październiku pozostawiła je bez zmian. Według narzędzia CME FedWatch po piątkowych danych rynek ponownie wycenia na blisko 80 proc. szansę podwyżki stóp procentowych o co najmniej 25 punktów bazowych na posiedzeniu Fed 9 grudnia. Taki ruch podniósłby przedział docelowy stóp z poziomu od 3,75 do 4 proc. do poziomu od 4 do 4,25 proc.

Europejski Bank Centralny również podnosi stopy, by walczyć z nadmierną inflacją. Rosną jednak obawy, że wyższe koszty obsługi zadłużenia mogą sprawić, że budżety niektórych państw, zwłaszcza Francji, staną się niestabilne, co ograniczy pole