Turów. Polska przelała Czechom 45 mln euro

Premier Polski i Czech podpisali w czwartek w Pradze umowę kończącą spór o kopalnię w Turowie. Premier Czech powiedział na wspólnej konferencji z premierem Morawieckim, że warunkiem wycofania skargi jest przelew pieniędzy. Kiedy zostaną przelane, wtedy Czechy wycofają skargę z TSUE. Jak poinformowała polska minister klimatu, w momencie podpisania umowy Polska wykonała przelew na 45 mln euro.

Płatnikami są: polski rząd (35 mln euro) oraz fundacja PGE (10 mln euro). Pierwsza kwota to rekompensata, a 10 mln euro od PGE ma trafić do województwa libereckiego.

"Czesi otrzymali potwierdzenie przesłania przelewu, jednocześnie zadeklarowali, że mają gotowe dokumenty, które są niezbędne do wycofania sporu i są gotowi natychmiast te dokumenty przekazać. Nie wiem, czy przekazali je już dziś, czy przekażą jutro rano" - powiedziała minister Anna Moskwa.

Polsko-czeskie rozmowy dotyczące kopalni węgla brunatnego Turów rozpoczęły się w czerwcu 2021 r. po tym, gdy strona czeska wniosła do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej skargę przeciwko Polsce w sprawie rozbudowy kopalni. Jednocześnie Praga domagała się wstrzymania wydobycia w kopalni, jako tzw. środka tymczasowego. Strona czeska uważa, że rozbudowa kopalni zagraża dostępowi mieszkańców czeskiego Liberca do wody; skarżą się oni także na hałas i pył związany z działalnością kopalni.

W umowie polsko-czeskiej Polska zobowiązała się m.in. do budowy bariery, która zapobiec odpływowi wód podziemnych z Czech. Uzgodniono też budowę wału ziemnego, który ma chronić mieszkańców Czech przed zanieczyszczeniami z kopalni Turów. Do momentu zakończenia wydobycia z kopalni monitorowany ma być także hałas, poziom wód gruntowych i zanieczyszczenie powietrza. Nadzór UE nad obowiązywaniem umowy uzgodniono na pięć lat.

- Mam nadzieję, że dziś lub jutro Republika Czeska wycofa swoją skargę ws. Turowa z Trybunału Sprawiedliwości UE w Luksemburgu - mówił w czwartek premier Morawiecki.

Tego samego dnia szef rządu powiedział, że Polska będzie się odwoływać od kar, które już zostały nałożone na nasz kraj m.in. w związku z niezaprzestaniem wydobycia węgla brunatnego w kopalni Turów.

"Unia Europejska, Komisja Europejska, a w tym konkretnym wypadku jedna pani sędzia, bez możliwości procesu odwoławczego, bez możliwości apelacji od tego bardzo niewłaściwego wyroku, podjęła decyzję o wysokich karach. Uważam że - niezależnie od tego, jakie są zapisy w regulaminie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości - my z całą pewnością będziemy odwoływać się od tego i apelować nie tylko do zdrowego rozsądku" - powiedział szef rządu.